маҳсулот сифатида шакл оғиши ва сиртлар жойлашишининг четлашиши

DOC 3.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403873167_48247.doc маҳсулот сифатида шакл оғиши ва сиртлар жойлашишининг четлашиши режа: 1. форма оғишининг типик кўринишлари ва уларнинг тасвирланиши. 2. текисликмасликни ва тўғри чизиқлимасликни конроль қилиш. 3. цилиндрмасликни ва доиравиймасликни контроль қилиш. 4. сиртларнинг вазиятини контроль қилиш. машинасозликда деталлар, одатда, оддий геометрик шакллардан конструкцияланади, чунки уларни тайёрлаш осон бўлади. кўпинча айрим деталлар ёки уларнинг алоғида қисмлари текислик ё цилиндр кўринишида тайёрланади. бошқа геометрик шакллардаги деталлар анча кам ишлатилади. бироқ, бир қатор сабабларга кўра деталлар қатъий геометрик шаклда келиб чиқмайди. бу ҳол тўғри геометрик шаклдан четлашишга маълум норма белгилашни тақозо қилади. бундан ташқари ҳар бир деталда бир қатор текисликлар бўлади ва бу текисликлар ҳам бир-бирига нисбатан тўғри жойлашиши зарур. мисол учун, оддий цилиндрик валикда цилиндрик, сирт, торец томонида (учларида) эса текис сиртлар бор. бунда торец томонидаги текис сирт цилиндрик сиртга перпендикуляр бўлиши керак. жуда кам ҳоллардагина деталь ҳар хил диаметрли валдан иборат бўлади. кўпроқ ҳолларда деталь ҳар хил диаметрли алоғида цилиндрлардан ташкил …

ларнинг жойлашишида йўл қўйиладиган оғишишлар катталигини гост 10356-63 да кўзда тутилган допусклар ёрдамида чеклаб қўяди. бу стандартда форманинг ва сирт жойлашишларидаги оғишишнинг чегаравий қийматлари, шунингдек, деталь сифатини белгилашда заводнинг ҳамма ходимлари (конструкторлар, ишчилар, контрольёрлар ва б.)да оғиш тўғрисида ягона тушунча ҳосил қилиш учун терминлар ва турли кўринишдаги оғиишларнинг таърифлари келтирилган. стандарт таърифлари ва чегаравий оғишлар текисликлар, цилиндр формасининг кўндаланг ва бўйлама кесимлари учун сиртлар, ўқлар ва сиртларнинг ўзаро жойлашиши учун белгиланган. деталнинг ясси сиртлари текисликмаслиги ва тўғри чизиқмаслиги билан характерланади. текислик (деталь) нуқталаридан ёндош (бояги «қопловчи») текисликкача бўлган энг катта масофа билан аниқланади. тўғри чизиқлимаслик [расм, а] деталь сиртининг берилган йўналишдаги тўғри чизиқдан оғиши билан аниқланади. амалда кўпинча текисликмаслик контроль қилинадиган сиртдаги исталган йўналишдаги тўғри чизиқлимаслик билан аниқланади. текисликмасликка энг оддий мисол қавариқлик ва ботиқликдир (1- расм, б ва в). 1-расм. форма оғиши: цилиндр кўринишидаги деталь формасидаги оғиши цилиндрмаслик билан характерланади, цилиндрмаслик дейилганда деталь сиртининг идеал цилиндр сиртида оғиши тушунилади. …

да аниқ тасвирланган уч ёқли огранка кўрсатилган. цилиндр бўйлама кесими профилидаги оғишларнинг элементар кўринишлари конуссимонлик (2-расм, а), бочкасимонлик (2-расм, б), эгарсимонлик (2-расм, в) ва эгилганлик (2-расм, г) ҳисобланади. 2-расм. вал кўндаланг қирқимидаги форма оғиши: а-конуссимонлик, б-бочкасимонлик, в-эгарсимонлик, г-эгилганлик сирт ва ўқларнинг стандартда кўрсатилган тўғри ҳолатларидан четлашишларининг типик кўринишлари параллелмаслик (3-расм, а ва б), перпендикулярмаслик (3-расм, в, г, д), ўқдошмаслик (3-расм, е), симметрикмаслик (3-расм, ж), бундан ташқари торецга ва радиал тепишга доир четлашишлар ҳам кўзда тутилади (4-расм). торецдаги тепиш торец сиртининг 3-расм. ўқлар сирти жойлашишининг оғиш турлари. а-сиртларнинг нопараллеллиги, б-ўқ ва сиртнинг норалеллилиги, в-сиртларнинг перпендикулярмаслиги, г-ўқларнинг ноперпендикулярлиги, д-ўқ ва сиртларининг ноперпендикулярлиги, е-ўқдошмаслик, ж-носимметрикли перпендикулярмаслиги ва торец формасининг қавариқлиги ёки ботиқлик кўринишидаги четлашишларининг натижасидир (4-расм, а). радиал тепиш деталнинг кўрилаётган кўндаланг кесими марказининг айланиш ўқига 4-расм. тепишларнинг тури. а-торецдаги, б-радиаль, в-радиаль тепиш схемаси. нисбатан силжиши ва юмалоқ эмаслиги натижасидир. (4-расм, б). радиал тепиш схемаси расм, в да кўрсатилган. тўғри чизиқлимасликка, текисликмасликка, цилиндрикмасликка, …

етлашишларни белгилаш осон бўлиши учун стандартда четлашишларнинг тўлиқ ва қисқартирилган номлари ҳамда уларнинг символик белигилари берилган (1-жадвал). четлашишни чизмада четлашиш кўринишини тасвирловчи шартли белги ёки чизманинг бўш жойида ёзма текст тарзида кўрсатиш мумкин. шартли белгиларни қўйишга анча кам вақт кетади, улар чизмада ўлчам допуски билан бирга кўрсатилса, анча осон бўлади, шу сабабли биринчи навбатда шундай белгилаш тавсия этилади. шартли белгилар чизмани қорайтириб юборадиган ёки улар деталга қўйиладиган техник талабларга тўлиқ жавоб бермайдиган бўлсагина, текстли белгилашдан фойдаланиш тавсия этилади. текстли белгилашда қуйидагилар кўрсатилади: берилган четга чиқишнинг жадвалда келтирилган терминология бўйича қисқача номи чегаравий четлашиш ва чегаравий четлашиш катталиги мм ларда берилган элементнинг (масалан, сиртнинг) ҳарфий белгиланиши ёки номи. агар четлашиш сиртларнинг жойлашишига тааллуқли бўлса, у ҳолда яна уларга нисбатан база ҳам белгиланади (база чизиқ, умумий ўқ ёки симметрия текислиги ва бошқалардан иборат бўлиши мумкин). четлашиш тури четлашишлар номи тўлиқ қисқача эскиз текисликдан че6тлашиш текисликмаслик тўғри чизиқлиликдан четлашиш тўғри чизиқлимаслик цилиндрликдан четлашиш …

и чизиқлимаслик ўлчаш каллаги кўрсатган энг катта ва энг кичик кўрсатишлар орасидаги фарқ сифатида аниқланади. 5-расм. нотекислик ва тўғри чизиқлимасликни аниқлаш схемаси. текисликмаслик ва тўғри чизиқлимасликни текшириш линейкаси ёки плиталардан фойдаланиб, бўёқ суркалиши ёрдамида нисбий усулида аниқлаш мумкин. бунинг учун кенг лекало линейкалари ёки текшириш плиталарига юпқа қилиб бўёқ суртилгандан кейин уларни текшириладиган сиртларнинг баланд жойлари бўялиб қолади ва бу бўялган жойларнинг сонига ва бўёқ доғларининг жойлашишига қараб сиртнинг текисликмаслиги аниқланади. тирқиш ёрдамида текшириш. цилиндр ёки конус ясовчисининг тўғри чизиқлимаслиги 1200 мм узунликкача текшириш линейкаси (лекало) ёрдамида тирқиш бўйича текширилади. текисликмаслик ва тўғри чизиқлимасликни контроль қилиш учун кўпинча ҳар хил: рамкали, брусокли, микрометрик ва б. адилаклардан кенг фойдаланилади. адилакнинг асосий қисми ичига эфир ёки этил спирти тўлдирилган ампуладир. ампула ичини тўлдиришда унинг ичида кичкинагина ҳаво пуфакчаси қолдирилади, бу пуфакча шкаланинг қўзғалувчан кўрсаткичи бўлиб, доимо энг баланд вазиятни эгаллаб туради. цилиндрмасликни ва доиравиймасликни конрол қилиш. доиравиймасликни контроль қилиш. деталларнинг ички ва …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "маҳсулот сифатида шакл оғиши ва сиртлар жойлашишининг четлашиши"

1403873167_48247.doc маҳсулот сифатида шакл оғиши ва сиртлар жойлашишининг четлашиши режа: 1. форма оғишининг типик кўринишлари ва уларнинг тасвирланиши. 2. текисликмасликни ва тўғри чизиқлимасликни конроль қилиш. 3. цилиндрмасликни ва доиравиймасликни контроль қилиш. 4. сиртларнинг вазиятини контроль қилиш. машинасозликда деталлар, одатда, оддий геометрик шакллардан конструкцияланади, чунки уларни тайёрлаш осон бўлади. кўпинча айрим деталлар ёки уларнинг алоғида қисмлари текислик ё цилиндр кўринишида тайёрланади. бошқа геометрик шакллардаги деталлар анча кам ишлатилади. бироқ, бир қатор сабабларга кўра деталлар қатъий геометрик шаклда келиб чиқмайди. бу ҳол тўғри геометрик шаклдан четлашишга маълум норма белгилашни тақозо қилади. бундан ташқари ҳар бир деталда бир қатор текисликлар бўлади...

DOC format, 3.2 MB. To download "маҳсулот сифатида шакл оғиши ва сиртлар жойлашишининг четлашиши", click the Telegram button on the left.

Tags: маҳсулот сифатида шакл оғиши ва… DOC Free download Telegram