vint chiziq va vint sirtlar

DOC 61.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403872869_48237.doc vint chiziq va vint sirtlar vint chiziqlar chizma geometriyadan malumki nuqtaning biror aylanma sirt ustida bir xil tezlikda aylanma va ilgarilanma harakati natijasida hosil qilgan traektoriyasi (harakat yo’li) vint chiziq deyiladi. vint chiziqlar fazoviy egri chiziq bo’lib, u silindrik, konus, sferik va boshqa vint chiziqlariga bolinadi. nuqtaning tog’ri doiraviy silindrik ustida bir xil tezlikda aylanma va ilgarilanma harakatlanib chizgan chizig’i silindrik vint chiziq deyiladi. nuqta hosil qilgan chizig’i chapaqay va o’naqay vint chiziqlarga bo’linadi. soat mili harakatiga teskari yunalishida ko’tariladigan chiziq o’naqay vint chiziq, soat mili harakati bo’yicha ko’tariladigan chiziq esa chapaqay vint chiziq deyiladi. vint chiziqning qadami, o’rami va kotarilish burchagi vint chiziqning elementlari bo’lib hisoblanadi (1.1-shakl). silindrik yasovchisi boylab olchangan qo’shni o’ramlari orasidagi masofa vint chiziqning qadami (s) deyiladi. nuqtaning silindrik oqi atrofida bir marta aylanib chiqishi natijasida chizgan vint chizig’i o’ram deb aytiladi. s/πd nisbat vint chiziqning ko’tarilish burchagi (φ) deb aytiladi (d - silindrikning diametri). …

i (01) dan gorizontal tog’ri chiziq chizib, uning ustiga d diametrli aylana uzunligi o’lchab qo yib, u teng 12 bo’lakka bolinadi. bolinish nuqtalardan vertikal va o’ramning frontal proektsiyasidagi, 1,21,31... nuqtalardan gorizontal chiziqlar otkaziladi. bu chiziqlarning bir xil son belgililari ozaro kesishib, vint chizig’ining yoyilmasiga oid nuqtalarni hosil qiladi. hosil bo’lgan nuqtalar tutashtirib chiqilsa, kotarilish burchagi φ ga teng bo’lgan l to’g’ri chiziq ya’ni vint chizig’ining bir o’ramini yoyilmasi hosil bo’ ladi. vint sirtlar vint sirtlar texnikada ko’p ishlatiladi. masalan, rezba, chervyak, parma, prujina va shunga o’xshashlarning sirtlari vint sirtlari bilan chegaralangan. vint sirtlar, to’g'ri chiziq yoki uning kesmasi, aylana yoki uning yoyi, sferik sirt, biror egri chiziq va shunga o’xshashlar bilan hosil qilinishi mumkin. vint sirtlarni hosil qilishda vint chiziqlar yo’naltiruvchi chiziq hisoblanadi. tog’ri chiziqning vint chiziq boylab harakati bilan hosil qilgan vint sirti chiziqli gelikoid sirtlari turiga kiradi. yasovchi to’g’ri chiziq harakati davomida o’qqa perpendikulyar bo’lib uni kesib o’tsa …

ib, vint chiziq bilan o’qdosh bo’lgan to’g’ri doiraviy konus yasovchilariga parallel vaziyatda qoladi. 1.2-shakl, b da og’ma gelikoidning chizmasi ko rsatilgan. gelikoid yasash uchun d diametrli silindrik, i o’qni φ burchak ostida kesib o’tuvchi l yasovchi to’g’ri chiziq va vint chiziqning s qadami beriladi. s (s, s1) uchli yunaltiruvchi konusni va i (i, i1) o’q bilan cp burchak hosil qiluvchi hamda konus asosini 12 ta teng bo’lakka bo’luvchi yasovchilarini yasaymiz - so’ngra d diametrli aylana va vint chiziq qadami h larni ham shunday sondagi bolaklarga bolamiz. i o’qning frontal proektsiyasi i1 dagi bolinish nuqtalari k10, k11va hokazo nuqtalar orqali yunaltiruvchi konus yasovchilarning frontal proektsiyalariga mos ravishda parallel qilib l yasovchi tog’ri chiziqning frontal proektsiyalarini yani ℓ11=01k10||011s1;ℓ11=11 k11||111s1 hokazolarni o’tkazib, 01, l1, 21, ..., 121 nuqtalarni hosil qilamiz. bu nuqtalarni lekalo yordamida tutashtirib, yasovchi to g'ri chiziq to la bir marta aylanganda hosil bo’lgan og’ma gelikoid vint sirtining frontal proektsiyasini yasaymiz. …

ezbaning qadami deb ataladi va u s harfi bilan belgilanadi. bir o ramning o’zida ikki nuqta orasidagi yasovchi bo’ylab o’ lchangan masofa rezbaning yoli deb ataladi va u h harfi bilan belgilanadi. bir kirimli rezbalarda s qadami h yuliga teng bo’ ladi. 1.3-shakl,a da tortburchak profili rezba vint sirtini (o’ram ini) yasalishi ko’rsatilgan, buni yasash uchun rezbaning tashqi-d va ichki-d diametrlari, rezba profilining yasovchisi abce tog’ri to’rtburchak va rezbaning s qadami beriladi. rezbaning profili, vint o’qi atrofida ilgarilanma va aylanma harakat qilishi natijasida, ikkita gelikoid va silindrik sirti bilan chegaralangan vint tishini chizadi. ya’ni ae va bc yasovchi tog’ri chiziq kesmalar tog’ri gelikoid, ab yasovchi yana tog’ri chiziq kesmasi esa silindrik sirt hosil qiladi. o’ramni yasash uchun, avval oldingi mavzuga ko’rsatilgandek a,b,c va e nuqtalarning chizib o tgan vint chiziqlari yasab olinadi. yasovchi profil o’z o’qi atrofida tola bir marta aylanib chiqib vint chizig’ining s qadami masofaga ko tariladi va …

zining harakati jarayonida vint o’qini 60° burchak ostida kesib, rezba o’ramlarini chegaralovchi og’ma gelikoidlar hosil qiladi. o’ramlarni yasash uchun avvalo a,b va c nuqtalar chizgan vint chiziqlar yasalgan. 1.3-shakl, b dagi misoldan vintning a tekislik bilan kesganda hosil bo’lgan kesimi xakida quyidagi xulosani aytish mumkin: og’ma gelikoid sirtlarini, ularning o^qiga perpendikulyar tekislik bilan kesganda hosil bo’lgan egri chiziq-chapaqay va o’naqay arximed spirali shoxchalari bo’ladi. spiralga oid nuqtalarini yasash uchun o’ram ni p1 (p1v), r2 (r2v) va hokazo gorizontal tekisliklar bilan kesiladi, so’ngra har bir kesuvchi tekislik bilan o’ramning kesishish chizig’ini frontal proektsiyasi a11 b11 c11, a12 b12 c12 hokazo uchburchaklar yasaladi. a tekisligi a1c1(a1s1,a 11c 11), a2c2 (a2s2, a 12 c 12)va hokazo tomonlarini m (m, m1), k (k, k1) va hokazo nuqtalarda kesadi. topilgan nuqtalar lekalo yordamida to’tashtirilib arximed spirali shoxchasi hosil qilinadi. vint chiziq va vint sirtlarga oid amaliy ish 1.1-shakl va 1.4-shakl, a, b larda ko rsatilgandek, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "vint chiziq va vint sirtlar"

1403872869_48237.doc vint chiziq va vint sirtlar vint chiziqlar chizma geometriyadan malumki nuqtaning biror aylanma sirt ustida bir xil tezlikda aylanma va ilgarilanma harakati natijasida hosil qilgan traektoriyasi (harakat yo’li) vint chiziq deyiladi. vint chiziqlar fazoviy egri chiziq bo’lib, u silindrik, konus, sferik va boshqa vint chiziqlariga bolinadi. nuqtaning tog’ri doiraviy silindrik ustida bir xil tezlikda aylanma va ilgarilanma harakatlanib chizgan chizig’i silindrik vint chiziq deyiladi. nuqta hosil qilgan chizig’i chapaqay va o’naqay vint chiziqlarga bo’linadi. soat mili harakatiga teskari yunalishida ko’tariladigan chiziq o’naqay vint chiziq, soat mili harakati bo’yicha ko’tariladigan chiziq esa chapaqay vint chiziq deyiladi. vint chiziqning qadami, o’rami va kotarilish bur...

DOC format, 61.5 KB. To download "vint chiziq va vint sirtlar", click the Telegram button on the left.

Tags: vint chiziq va vint sirtlar DOC Free download Telegram