bank inqirozlari

DOCX 17 pages 51.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

xviii bank inqirozlari 18.1. bank inqirozlarining kelib chiqish sabablari наг qanday inqiroz shuningdek, bank inqirozi ham iqtisodiy jarayonlaming buzilishi natijasida yuzaga keladi. u milliy daromadlami yo‘qotilishi natijasida iqtisodiy va moliyaviy mexanizm funksiyalarini samarali amal qilishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. bank tizimi istalgan iqtisodiyotning pul, moliya, kredit tizimlarining bir qismi hisoblanib, unda inqirozlar ichki va tashqi omillar yoki boshqa tizimlar ta’sirida yuzaga kelishi mumkin. bank inqirozlarining kelib chiqish sabablari bir qator olimlar tomonidan uzoq yillar mobaynida turilicha muhokama qilinib kelingan. bu xususida ilk qarashlar asosan omonatchilar, bank mijojozlari va aksiyadorlari tomonidan vahima (panika) qilish natijasida pul mablaglari (omonatlari)ni banklardan yoppasiga olish orqali banklaming likvidlilik darajasiga asossiz ravishda ta’sir etishi bilan bogliqdir. omonatchilar, bank mijojozlari va aksiyadorlarning bunday harakati banklar likvidlilik holatiga salbiy ta’sir etadi. natijada banklarga jiddiy moliyaviy bosim oqibatida banklar aktivlarni sotishga majbur boladi. agarda mavjud siyosatni o‘zgartirish orqali bank inqirozlarining oldi olinmasa, ular tizimli hamda tashqi omillar ta’siri ostiga ham …

2 / 17

miga oid muammolarga bogliq. haddan ortiq pul- kredit ekspansionistik siyosati va fiksal siyosat kredit inqirozini, qarzlami haddan ortiq ko‘p jalb qilish va real aktivlarga investitsiyalami safarbar qilish bank aktivlari sifatining pasayishiga olib keladi. amerikalik iqtisodchi olimlar karmen m. reynxart va kennet s. rogoff bank inqirozlari kelib chiqishining ilk sabablari sifatida kredit inqirozlari va aktivlar narxi bilan bogliq pufak (ко‘pik)laming vujudga kelishini koysatib otadilar.[footnoteref:1] bu kabi makroiqtisodiy tanglikni iqtisodiyoti rivojlanayotgan mamlakatlarda kuzatish mumkin. iqtisodiyoti rivojlanayotgan mamlakatlar boshqa mamlakatlardan qisqa muddatli xorijiy valyutadagi qarzlami jalb qilish orqali valyuta kursining qadrsizlanishi, xalqaro bozorda foiz stavkalarining oshishi va xalqaro savdo shartlarining 0‘zgarishi natijasida yuqori kredit riskini vujudga keltiradi. [1: reinhart, carmen m, and kenneth s. rogoff 2009. the aftermath of financial crises. american economic review 99. n 2: 466-472.] misol uchun, 1980 yillarda g‘arb mamlakatlari banklari lotin amerikasi mamlakatlariga iqtisodiy o‘sishni ta’miniash va joriy operatsiyalar boyicha defitsitni qoplash maqsadida katta miqdorda qarzlar (aqsh dollaridajni …

3 / 17

yuzaga keladi. bunga misol sifatida, yaponiya, 80-yillardagi lotin amerika va 90-yillardagi janubiy-sharqiy osiyo mamlakatlarida yuzaga kelgan bank inqirozlarini keltirishimiz mumkin. inflyatsiya. inflyatsiya foiz stavkalari orqali bank tizimiga bir qator yo'nalishlar doirasida ta’sir etishi mumkin. bularga milliy kapitalning chetga oqib ketishi, jamg'arishga bolgan moyillikning pasayishi, aktiv va passiv operatsiyalar tuzilishidagi o‘zgarishlarni keltirish mumkin. shuningdek, bunday holatda bank passivlariga nisbatan (monand bolmagan) uzoq muddatli aktivlarga ega bolgan bir qator moliyaviy institutlar qiyin ahvolga tushib qoladilar. mamlakatda oytacha narxlar darajasi oshib borayotgan bir sharoitda banklar depozit bazasi mustahkamligini ta’minlash maqsadida depozitlar boyicha foiz stavkalarini oshirishga majbur boladilar. agarda aktiv operatsiyalar boyicha daromadlilik darajasini oshirish cheklangan bolsa, u holda bank foydasining keskin tushib ketishi kuzatiladi. aksariyat mamlakatlar tajribasida oytacha narxlar darajasining yuqori o'sish sur’atlari mavjud sharoitda banklar kredit shartnomalari muddatlarini qisqartirishga intiladilar. banklaming fundamental funksiyalaridan biri bu joriy jamg‘armalami uzoq muddatli investitsiyalarga aylantirishdan iborat. kredit shartnomalari boyicha muddatlarning qisqarishi iqtisodiy kon’yunkturadagi tebranishlarda banklami himoyasiz …

4 / 17

atlarda bank inqirozlari neft va boshqa asosiy eksport tovarlari narxining tushib ketishi bilan bogliqdir. shuningdek, bank inqirozlarini keltirib chiqarishda ronald reygan ma’muriyatining qat’iy inflyatsiyaga qarshi siyosati sharoitida g‘arb marnlakatlari tomonidan tashqi qarzlarga xizmat ko'rsatish boyicha foiz stavkalarining keskin oshishi ham muhim rol oynadi. foiz stavkalarining keskin oshishi va milliy valyutalaming keskin devalvatsiyasi banklar tolovga layoqatsizligining kelib chiqishiga sabab boldi. savdo qoidalarining buzilishi. mazkur holat bank inqirozlarini boshidan kechirgan deyarli barcha mamlakatlarda kuzatildi. eksport tarkibida asosiy o‘rin egallovchi moddalar boyicha narxlaming keskin tushishi eksport qiluvchi korxonalar va ularga xizmat ko‘rsatuvchi banklar faoliyatiga jiddiy salbiy ta’sir ко‘r sat di. xorijiy investitsiyalami jalb etishda moliviy bozorlami liberalizatsiyalash. mazkur holatning barcha ijobiy tomonlarini hisobga olgan holda у ana shuni takidlash mumkinki, lotin amerikasi (80-90 yillaming birinchi yarmi) va janubiy-sharqiy osiyo (1997-1998 yy.) marnlakatlari tajribasi shuni kotsatadiki, qisqa muddatli spekulyativ pullar va portfel investitsiyalar moliyaviy tizimning foiz stavkalari va valyuta kurslari tebranishlariga bolgan ta’sirchanligini oshiradi. …

5 / 17

tib очапііг. bank inqirozlarini vujudga keltiruvchi omillaming ta’sir darajasi[footnoteref:2] [2: caprio, gerald jr., daniela (1996) «bank in solvency: bad luck, bad policy, or bad banking?» in: michael bruno and boris plescovic eds., annual world bank conference on development economics [5, c. 5].] № bank inqirozi omillari ta’sir darajasi, % 1 nazorat va tartibga solishga oid kamchiliklar 90 2 bank menejmentiga oid kamchiliklar 69 3 savdo qoidalarining buzilishi 69 4 iqtisodiy turgtmlik(tanglik) 55 5 siyosiy aralashuv 40 6 afillangan shaxslarga kreditlar 31 7 spekulyativ “potakfko'pikjlar” 24 8 firibgarlik 1 21 9 davlat korxonalarini kreditlash 21 10 “gotland kasalligi* 14 11 kapitalning chiqib ketishi 7 12 sud tizirnida mayjud muammolar 7 13 omonatchilar tomonidan banklardan depozitlami olishning faollashuvi 7 k.v.rudiy tomonidan amalga oshirilgan tadqiqotlarga ko‘ra bank inqirozlarining kelib chiqish sabablari quyidagilardan iborat[footnoteref:3]: [3: к.в.рѵдый. финансовые кризисы: теория, история, политика. м. : новое знание, 2003. 398 с.] · qadrsiz milliy valyuta; · dollarizatsiya …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bank inqirozlari"

xviii bank inqirozlari 18.1. bank inqirozlarining kelib chiqish sabablari наг qanday inqiroz shuningdek, bank inqirozi ham iqtisodiy jarayonlaming buzilishi natijasida yuzaga keladi. u milliy daromadlami yo‘qotilishi natijasida iqtisodiy va moliyaviy mexanizm funksiyalarini samarali amal qilishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. bank tizimi istalgan iqtisodiyotning pul, moliya, kredit tizimlarining bir qismi hisoblanib, unda inqirozlar ichki va tashqi omillar yoki boshqa tizimlar ta’sirida yuzaga kelishi mumkin. bank inqirozlarining kelib chiqish sabablari bir qator olimlar tomonidan uzoq yillar mobaynida turilicha muhokama qilinib kelingan. bu xususida ilk qarashlar asosan omonatchilar, bank mijojozlari va aksiyadorlari tomonidan vahima (panika) qilish natijasida pul mablaglari (omonatlari)ni b...

This file contains 17 pages in DOCX format (51.0 KB). To download "bank inqirozlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bank inqirozlari DOCX 17 pages Free download Telegram