bank inqirozlari

DOCX 16 стр. 45,9 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 45,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakulteti buxgalteriya va audit yo‘nalishi talabasi 224-guruh talabasi shoxnazarov otabek mavzu: bank inqirozlari reja: 1. banklarning vujudga kelishi 2. milliy valyuta kursi va unga tasir etuvchi omillar 3. bank inqirozlari banklarning vujudga kelishi tovar – pul munosabatlarining asosiy elementlari sifatida, pulning qiymat shakli paydo bo‘lishi bilan bir davrga to‘g‘ri kelgan. iqtisodiy adabiyotlarda dastlabki banklarning vujudga kelishi haqida aniq ma’lumotlar mavjud emas. ayrim iqtisodchi olimlar banklarni feodalizm davrida vujudga kelganligini ta’kidlashsa, ularning ayrimlari esa kapitalistik tuzumning dastlabki davrlarida paydo bo‘lganligini ta’kidlaydi. uchinchi guruh olimlar, banklar faoliyatiga xos bo‘lgan operatsiyalar miloddan ilgarigi davrlarda paydo bo‘lganligini qayd etadilar. manbalarga ko‘ra, dastlabki bankirlar kichik – kichik do‘konlarda mahalliy pullarni xorijiy pul birliklariga ma’lum darajadagi to‘lov evaziga almashtirib berishgan. shuningdek, yirik pul egalarining pullari va tijorat veksellarini tegishli haq evaziga saqlash bilan shug‘ullangan. keyinchalik banklar vaqtinchalik bo‘sh pul mablag‘larni tegishli shartlar asosida jalb etib, ushbu mablag‘larga ehtiyoji bo‘lgan shaxslarga ma’lum to‘lov evaziga bera …

2 / 16

i. ular sirasiga: omonatga foiz to‘lovlari asosida pullar qabul qilingan, yozma shaklda ssuda va kredit berish, xattoki «gudu» (hudu-«gudu») deb nomlangan bank biletlarini chiqarish kirgan. bobilda «igibi» bankirlar uyining bir muncha murakkabroq vazifalarini alohida ta’kidlab o‘tish mumkin. «igibi» banki mijozlar hisobiga vositachilik orqali savdo-sotiqda va to‘lovda ishtirok etish, pul omonatlari qabul qilingan, kredit berilgan (bunda omonatchi omonatiga foiz to‘lovlarini natural shaklda olgan, ya’ni omonatchi bankdan pul olgan shaxsning xosilini bir qismiga egalik qilish xuquqi berilgan), shartnomalarga kafil bo‘lish, turli savdo tadbirlarini moliyalashtirish, turli akt va shartnomalarni rasmiylashtirishda maslaxatchi hamda vakolatli shaxs sifatida ishtirok etganlar. qadimgi bobildagi bank tizimini xuquqiy asoslari shox xammurapi qonunlarida er.av. xvii asrda belgilab qo‘yilgan. bu qonunda sudxo‘rlik foizlarini ta’qiqlovchi qoidalar ham ko‘rsatilgan. bunga ko‘ra yillik puldagi foiz mikdori 20% yoki hosilning 1/3 qismidan ko‘p bo‘lmasligi. yana sudxo‘rlik foizlarini to‘lay olmagan insonlarni qullik bo‘lish muddatini 3 yil qilib belgilangan. 1401-yili turli savdo uyushmalari birlashtirilib, mashhur muqaddas grigoriy …

3 / 16

asrning boshlarida gollandiyada kassirlar pul almashtiruvchilarning faoliyatini bajarardilar. shuning uchun kassirlik hamda pul almashtiruvchi ixtisosliklari qo‘shilib ketish xavfi paydo bo‘ldi va kuchaydi. shu xavfni oldini olish uchun amsterdam xukumati 1609-yili amsterdam jamoatchilik bankini tashkil qildi. bu bank pul almashtirishda o‘rnatilgan rasmiy foiz stavkasi 5 % bo‘lgan hamda bank ma’lum muddat monopol bo‘lib faoliyat yurgiza boshladi. ammo 1621-yili pul almashtiruvchi kassirlar faoliyati qaytadan tiklandi, natijada pul almashtiruvchi kassirlar va bank o‘rtasida raqobat kuchaydi. 1641-yili harakatdagi pullarni qiymatini o‘rnatilgan qonuniy narxlarga yaqinlashtirish uchun ba’zi monetalar «yaxshi bank pullari» deb nomlandi. bank kreditor sifatida «yaxshi» pullardan, pul almashtiruvchi sifatida esa «kassa pullari» deb nomlangan pullardan foydalangan. 1651-yili shahar xukumati pul islohotini amalga oshirdi va harakatga mayda pul birliklari «gulden»lar zarb qilina boshlandi va nihoyat 1681-yili bu bank depozit va jirobank ko‘rinishini oldi. amstredamning tajribasiga tayangan holda xuddi o‘sha sabablar bilan gamburg shahrida ham gamburg veksel banki tashkil etildi hamda u 1812-yilgacha faoliyat olib …

4 / 16

pozit banklarning kurtaklari paydo bo‘la boshlagan. ammo bu operatsiya keyingi davrda rivojlandi. bu bosqichda hech bir bank banknotalar emissiyasi bilan shug‘ullanmagan. dastlabki banklar valyuta ayirboshlash operatsiyalaridan tashqari , odamlarning pul boyliklarini saqlash va omonatchilarga hisob-kitob xizmatlari ko‘rsatish bilan ham shug‘illanganlar. keyinchalik bankerlar shu narsani tushindiki , bankda harakatsiz yotgan pullarni ma’lum foiz evaziga berib daromad olish mumkin. shu tariqa banklarning kredit operatsialari paydo bo‘lgan. bank deb pul mablag‘larini yig‘uvchi, saqlab beruvchi, kredit-hisob va boshqa har xil vositachilik operatsiyalarini bajaruvchi muassasaga aytiladi. banklar paydo bo‘lishining asosi tovar-pul munosabatlarining rivojlanishi hisoblanadi. tovar-pul munosabatlarining yuzaga kelishi va ularning rivojlanib borishi barcha ijtimoiy-iqtisodiy tuzumlarda banklarning mavjud bo‘lishini taqozo qiladi. banklar o‘rta asrlarda puldorlar tomonidan pulni qabul qilish va boshqa davlat, shahar puliga almashtirib berish asosida kelib chiqqan. keyinchalik puldorlar o‘z bo‘sh turgan mablag‘laridan foyda olish maqsadida ularni vaqtincha foydalanishga mablag‘ zarur bo‘lgan sub’ektlarga berishgan. bu hol pul almashtiruvchi puldorlarning bankirlarga aylanishiga olib kelgan. izokrat …

5 / 16

k shaxs boʻlib, davlatning mutlaq mulki hisoblanadi. markaziy bankning asosiy vazifalari milliy valyutaning barqarorligini taʼminlash, monetar siyosatni hamda valyutani tartibga solish sohasidagi siyosatni shakllantirish, qabul qilish va amalga oshirish, respublikada hisob-kitobning samarali tizimini tashkil etish va taʼminlash, banklar faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish. oʻzbekiston respublikasining rasmiy oltin-valyuta zaxiralarini, shu jumladan, kelishuv boʻyicha hukumat rezervlarini saqlash va boshqarish, davlat byudjetining kassa ijrosini oʻzbekiston respublikasi moliya vazirligi bilan birgalikda tashkil etishdan iboratdir. oʻzbekiston respublikasi markaziy banki ishiga uning oliy organi — markaziy bank raisi, uning oʻrinbosarlari va asosiy boʻlinmalar rahbarlaridan iborat boshqaruv rahbarlik qiladi. oʻzbekiston respublikasi markaziy banki oʻzbekiston respublikasi oliy majlisiga hisob beradi. oʻzbekiston respublikasi markaziy banki oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qilishda mustaqil boʻlib, oʻzbekiston respublikasi hududida ijro etilishi majburiy boʻlgan normativ hujjatlar chiqaradi. oʻzbekiston respublikasi markaziy banki yagona markazlashtirilgan boshqaruv tizimi boʻlib, qoraqalpogʻiston respublikasi, viloyatlar markazlarida va toshkent shahrida bosh boshqarmalarga ega. oʻzbekiston respublikasi markaziy banki huzurida alohida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bank inqirozlari"

ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakulteti buxgalteriya va audit yo‘nalishi talabasi 224-guruh talabasi shoxnazarov otabek mavzu: bank inqirozlari reja: 1. banklarning vujudga kelishi 2. milliy valyuta kursi va unga tasir etuvchi omillar 3. bank inqirozlari banklarning vujudga kelishi tovar – pul munosabatlarining asosiy elementlari sifatida, pulning qiymat shakli paydo bo‘lishi bilan bir davrga to‘g‘ri kelgan. iqtisodiy adabiyotlarda dastlabki banklarning vujudga kelishi haqida aniq ma’lumotlar mavjud emas. ayrim iqtisodchi olimlar banklarni feodalizm davrida vujudga kelganligini ta’kidlashsa, ularning ayrimlari esa kapitalistik tuzumning dastlabki davrlarida paydo bo‘lganligini ta’kidlaydi. uchinchi guruh olimlar, banklar faoliyatiga xos bo‘lgan operatsiyalar miloddan ilgarigi davrlarda paydo b...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (45,9 КБ). Чтобы скачать "bank inqirozlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bank inqirozlari DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram