petrografiya (петрология) фанининг ривожланиш тарихи

DOC 67,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1522253754_70355.doc петрография (петрология) фанининг ривожланиш тарихи режа: 1. петрография фанининг ривожланиш тарихи 2. петрографиянинг бошланғич даврлари 3. магматик тоғ жинслар петрография фанининг ривожланиш тарихи схематик равишда учта даврга бўлинади: 1. микроскоп кашф этгунча бўлган давр (бунга xix асрнинг биринчи ярми). 2. физиографик давр (тоғ жинсларни тасвифлаш даври, xix асрнинг ккинчи ярми). 3. аналитик давр. биринчи даврда петрография алоҳида фан бўлмай, унинг тараққиёти (эволюцияси) геология фанининг ривожланиши билан аниқланар эди. россияда петрография фанини асосчиси м.в.ломоносов ҳисобланади. у табиатнинг доимий ўзгариб туриши ва тоғ жинсларнинг ва тоғларнинг ҳосил бўлишини айтиб кетган. геология ва петрографияни ривожлантиришда чет эл олимларининг хизмати катта. инглиз олими лайель 1925 йил геологияда актуал принцип назариясини ишлаб чиқди. хеттон магматик ва чўкинди тоғ жинслар билан бир қаторда метаморфик жинсларнинг мавжудлигини кўрсатиб ўтди. чарлз дарвин гравитацион дифференциацияси натижасида магмадан турли хил тоғ жинслари ҳосил бўлишини таҳмин қилган. француз геологи кокон 1857 й. тоғ жинсларни генетик таснифини ишлаб чиққан. у ҳозиргача …
2
и вужудга келади. левинсон-лессинг тоғ жинсларни химёвий таркибига қараб таснифлайди. шу пайтда левинсон лессинг ва лебедев экспериментал ишлар олиб боради. 3. петрографияда аналитик текшириш даври хх асрнинг 20 йилларига тўғри келади. дала геологик текширишларида структура ва микроструктура усуллари қўлланилади. бу усуллар клоос-полканов, елисеев томонларидан ишлаб чиқилган. пушинтегратор, иммерсия усули, федоров усули, рентгеноструктуравий таҳлил ва бошқалар ривож топади. бу даврга келиб экспериментал текширишлар авж олади (боуэн, феннер, шерер, грейг, таттл, йодер, тилли, осборн, рингвуд, грин, соболев, николаев, коржинский, островский, хитаров, жариков ва бошқалар). магматик тоғ жинслар 1. магма ҳақида умумий тушунчалар. магманинг ҳосил бўлиш шароитлари, унинг хоссалари. физик-химиёвий нуқтаи назаридан магма бу оловсимон суюқ эритма бўлиб, силикатлардан ёки деярли силикатлардан ташкил топган, кўп компонентли учувчи элементларга бой, ер қаърисининг чуқурлигида ҳосил бўлган тизимдир (системадир). унинг ҳисобига қотиш натижасида, дифференциацияси ҳамда ҳаракати туфайли магматик жинслар шаклланади. магма кўчиб туради ва у ер чуқурлигида қотиши (интрузив жинслар) ёки ер устига чиқиб қуйилиши (эффузив …
3
янинг таркиби пиролитга тўғри келади. мантиянинг қандай таркибда бўлишидан қатъий назар, у жой фақат асос ва ўтаасос таркибдаги магманинг (эритманинг) ҳосил бўлиш жойидир. ўрта ва нордон таркибдаги магманинг ҳосил бўлиши тўғрисида бир қанча назарий фикрлар мавжуд. бир гуруҳ олимлар ўрта ва нордон магманинг мантиядан ҳосил бўлишини физикхимёвий томонидан мумкинлигини айтган бўлишига қарамасдан, кўпчилик олимлар ўрта ва нордон таркибли магма ер пўсти (қаъриси) ҳисобига ҳосил бўлишини қайд қиладилар. буни ҳозирги замон геологик-петрографик ва геофизик далиллар тасдиқлайди. барча океан магматизмини ҳосил бўлиши мантия манбаъси билан боғланади. магмани ҳосил бўлишини таъминловчи энергия маънбасини қидиришда ҳозирги замон гипотезаларидан ҳақиқатга яқини магманинг ҳосил бўлиб ҳаракатга келиши ер чуқурлигидан юқорига чиқувчи интрателлурик эритмалар оқими билан боғланади. бу оқим ернинг протопланет жисм компонентларидир. улар ернинг катта чуқурлигида ҳосил бўлади ва ҳаракатга келади. ер ёриқлари билан боғлиқ. улар ер ёриқларига етиб келгач бир неча маротаба кучайиб кетади. бу жой жуда йирик геотектоник структура бўлиб, одатда ер қаърисидан ўтиб …
4
да уларнинг миқдорий минералогик таркиби яхши асос бўлиб келган. миқдорий - минералогик таснифлаш йохансен, ниггли, котульский, шенд, заварицкий, штрекайзен ва бошқа петрографларнинг текширишлари натижаларига асосланган ва унинг геологик аҳамияти катта ривож топди. аммо вулканик тоғ жинсларни таснифлашини ишлаб чиқишда, айниқса уларнинг шишасимон ва криптокристалликлари учун, фақат миқдорий минералогик омилларини ҳисобга олиш катта қийинчиликка олиб келмоқда. химёвий таркиби асосида таснифлаш универсал ҳисобланади. чунки у магматик тоғ жинсларининг кристалланиш даражасидан қатъий назар, барча тоғ жинслар (интрузив ва эффузив) учун ишлатилади. ундан ташқари химёвий таркиби асосида таснифлаш бирламчи магманинг турларини ўрганишда қулайлик туғдиради, чунки тоғ жинсларнинг химёвий таркиби қайси шароитда ҳосил бўлишидан қатъий назар уларнинг бирламчи таркибини тасвирлайди. биздаги ва чет эллардаги геолог олимларининг далилларига асосан жинсларни химёвий таркиби асосида таснифлашнинг бир қанча турларининг мавжудлигини кўрамиз. шундай қилиб, минералогик ва химёвий таркиби асосида таснифлашнинг ҳар бири алоҳида олганда маълум даражада аҳамияти бор, лекин уларнинг ҳеч бири универсал бўла олмайди. юқорида кўрсатилган қийинчиликни ҳисобга …
5
бўлиниши. 2. магматик тоғ жинсларни уларнинг фациал белгиларига кўра иккита асосий туркумга - плутоник ва вулканик тоғ жинсларга бўлиш мумкин. фациал белгилар магматик тоғ жинсларнинг қандай чуқурликда ҳосил бўлишлигинигина билдирмасдан балки кристалланиш тезлигини ва кристалланиш шароитини акс этдиради. шунинг учун фациал белгиларига кўра плутоник ва вулканик тоғ жинслардан ташқари мураккаб уюшма - вулкано-плутоник ва плутон-метаморфик туркумларга ҳам ажратилади (михайлов, богатиков). 3. магматик тоғ жинслар таркибидаги кремний оксидининг миқдорига қараб тўртта гуруҳга бўлинади: · ўта асос жинслар sio2- 30-44%; · асос жинслар sio2 - 44-53%; - ўрта таркибли жинслар sio2 - 53-64%; - нордон жинслар sio2 - 64-78%. кўрсатилган магматик тоғ жинслар гуруҳларининг чегараси маълум даражада шартли, чунки улар орасида бир-бирига аста секин ўтиш ҳоллари бўлиб туради (2). 4. таснифлашда магматик тоғ жинслардаги ишқорларнинг миқдори муҳим кўрсаткичлардан ҳисобланади. бу кўрсаткич ишқорлар йиғиндисининг (na2o+k2o) кремний оксидига (sio2) нисбати орқали ифодаланади. шу белгиларга асосан тоғ жинсларнинг ҳар бир гуруҳида учта қатори ажратилади: нормал …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"petrografiya (петрология) фанининг ривожланиш тарихи" haqida

1522253754_70355.doc петрография (петрология) фанининг ривожланиш тарихи режа: 1. петрография фанининг ривожланиш тарихи 2. петрографиянинг бошланғич даврлари 3. магматик тоғ жинслар петрография фанининг ривожланиш тарихи схематик равишда учта даврга бўлинади: 1. микроскоп кашф этгунча бўлган давр (бунга xix асрнинг биринчи ярми). 2. физиографик давр (тоғ жинсларни тасвифлаш даври, xix асрнинг ккинчи ярми). 3. аналитик давр. биринчи даврда петрография алоҳида фан бўлмай, унинг тараққиёти (эволюцияси) геология фанининг ривожланиши билан аниқланар эди. россияда петрография фанини асосчиси м.в.ломоносов ҳисобланади. у табиатнинг доимий ўзгариб туриши ва тоғ жинсларнинг ва тоғларнинг ҳосил бўлишини айтиб кетган. геология ва петрографияни ривожлантиришда чет эл олимларининг хизмати катта. ингли...

DOC format, 67,0 KB. "petrografiya (петрология) фанининг ривожланиш тарихи"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.