kimyoviy jarayonlar

DOC 8 pages 59.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

neft va neft fraksiyalarini sanoatda qayta ishlash kimyoviy jarayonlari neftni qayta ishlash sanoatida eng zarur neft mahsulotlarini olish uchun va ularning siafatini oshirishda kimyoviy jarayonlar keng qo`llaniladi. kimyoviy jarayonlarni qo`llash ilk neftdagi miqdoridan 1,5-2 marta ko`p bo`lgan miqdorda rangsiz neft mahsulotlarini olish bilan boradigan neftni chuqurroq qayta ishlashni ta'minlaydi. kimyoviy jarayonlar ko`pincha neft kimyoviy ishlab chiqarishlar uchun xomashyo olishga imkon beradi. masalan, to`yinmagan uglevodorodlar - etilen, propilen, butilenlar, butadien; aromatik uglevodorodlar - benzol, toluol, etilbenzol, ksilollar, izopropilbenzol va boshqalar. bunday xomashyo bazasida plastmassalar, sintetik kauchuklar, sintetik tolalar, yuvish vositalari va boshqa qimmatli mahsulotlar ishlab chiqarish amalga oshirilmoqda. qator kimyoviy jarayonlarni qo`llash rangsiz neft mahsulotlari va moylarning sifatini oshirishni ta'minlaydi – oltingugurtsizlantirish-ga, detonatsiyaga qarshi xossalarni oshirishga va turg`unlikni oshirishga, kokslanishni pasaytirishga, rangini yaxshilashga va shu kabilarga olib keladi. neftni qayta ishlashda qo`llaniluvchi va keng tarqalishga ega bo`lgan asosiy kimyoviy jarayonlarning ayrimlarini sanab o`tamiz: katalitik riforming, katalitik kreking, izomerizatsiya, gidrotozalash, gidrokreking, kokslash, …

2 / 8

r qoldiqlarini termik krekingi quyidagi mahsulotlar olish uchun amalga oshiriladi: avtomobil benzini (hozirda ushbu jarayon eskirgan); qurum ishlab chiqarish uchun xomashyo bo`lgan yuqori aromatlashtirilgan gazoyl; koks ishlab chiqarish uchun kreking qoldiq; kam qovushqoqlikka ega bo`lgan mazut yoqilg`isi. jarayon 470-5300c, 2-7mpa bosimda olib boriladi. avtomobil benzinini olish uchun xom ashyo sifatida nisbatan yengil neft fraksiyalari (200-3500c) ishlatiladi. kam qovushqoqlikka ega bo`lgan qozon yoqilg`isi hamda qurum va koks olish xomashyosi sifatida neft qoldiqlari bo`lmish yarim gudron va gudronlar xizmat qiladi. termik krekingning asosiy mahsulotlari quyidagilar: uglevodorod gazi, kreking – benzin, kerosin – gazoyl fraksiyasi, termogazoyl va kreking – qoldiq. uglevodorod gazi tarkibida ko`p miqdorda to`yinmagan uglevodorod bo`lgan termik - kreking gazi neft kimyosida neftkimyo xomashyosi sifatida ishlatiladi (jadvalga qarang). termik kreking jarayonida maksimal miqdorda kreking - qoldiq (i) va termogazoyl (ii) olishda hosil bo`ladigan mahsulotlarning miqdori (% da) quyida keltirilgan: mahsulotlar nomi i ii uglevodorod gazi 2,5 9,0 barqaror golovka 3,4 3,0 …

3 / 8

`g`ri haydab olingan mazutga nisbatan yuqoriroq yonish issiqligiga va quyiroq qotish haroratiga va qovushqoqlikka egaligi bilan xarakterlanadi. piroliz uglevodorod xomashyosining pirolizi jarayoni asosan quyi alkenlarni olishga bag`ishlangan bo`lib, jarayon 700-10000c haroratda va atmosfera bosimiga yaqin bosimda olib boriladi. etilen olish uchun optimal xomashyo etandir. etilenning miqdori ushbu jarayonda 80% (mass.) ga yetadi. etilenning ko`p miqdori propan pirolizida 47% (mass.) va butan pirolizida 45% (mass.) olinadi. tarmoqlangan alkanlarning pirolizida ko`proq propilen hosil bo`ladi. yuqori haroratda alken va metilatsetilenlar ham hosil bo`ladi. quyi alkenlarning miqdori sikloalkan va arenlarning pirolizida yuqori emas. etilen ishlab chiqarish sanoat sharoitlarida asosan individual birikmalar emas, balki neft fraksiyalari ishlatiladi. etilen bilan birgalikda c3-c4 alkenlar, ko`p miqdorda suyuq mahsulotlar ham hosil bo`lib, tarkibida alkenlar, sikloalkenlar, c5 va undan yuqori alkadienlar hamda c6-c8 arenlar va boshqa komponentlar hosil bo`ladi. benzinlar pirolizida hosil bo`ladigan mahsulotlar keng oraliqda o`zgarib turishi 29-jadvalda ko`rsatilgan (% mass.). to`g`ridan-to`g`ri haydab olingan benzin resurslari yetishmaganligi bois …

4 / 8

ni olish uchun xomashyo sifatida quyidagilar ishlatilishi mumkin: benzinsizlangan neft, birlamchi qayta ishlash qoldiqlari – mazutlar, yarim – gudronlar, gudronlar; ikkilamchi kelib chiqish mahsulotlari – kreking qoldiqlar, katalitik kreking og`ir gazoyllari, piroliz smolalari hamda tabiiy asfaltlar va moy ishlab chiqarish jarayoni qoldiqlari (asfaltlar, ekstraktlar). kokslashning sanoat jarayonlari 3 tipga bo`linadi: 1. davriy; 2. yarim uzluksiz; 3. uzluksiz. kokslash davriy usulining ko`lami va texnik rasmiylashtirilishi – neftni qayta ishlash zamonaviy talablarga mos kelmay qoldi. kokslashni uzluksiz usuli esa hozircha tajriba-sanoat bosqichida turibdi. hozirda eng ko`p tarqalgan yarim uzluksiz sanoat jarayoni – asta-sekin kokslash qurilmalarida amalga oshiriladi. neft qoldiqlarini asta-sekin kokslash 505-5150c haroratda, 0,2-0,3mpa bosimda olib boriladi. kokslash natijasida neft koksidan tashqari gaz, benzin, o`rta va og`ir koks distillatlari hosil bo`ladi. hosil bo`lgan mahsulotlarning miqdori va sifati xom ashyoning kimyoviy va fraksion tarkibiga va kokslash sharoitlariga bog`liqdir. neftning birlamchi qayta ishlash qoldiqlaridan olingan koks miqdori 15-25% (mass.) ni, ikkilamchi mahsulotlardan olingani esa …

5 / 8

kibida to`yinmagan uglevodorodlarning ko`pligi (37-60%) - uni neftkimyo ishlab chiqarishlar (masalan, oksosintez) da o`ta qadrli xomashyo qilib qo`yadi. kerosin – gazoyl fraksiyasi gaz-turbina va motor yoqilg`ilarining komponenti sifatida, katalitik kreking va qurum ishlab chiqarish homashyolari sifatida qo`llaniladi. adabiyotlar 1. бык с.ш., фомина в.и. газовые гидраты. – м.: винити, 1970. 2. добрянский а.ф. химия нефти. – л.: гостоптехиздат, 1961. 3. иванова л.в., корнеев м.и., юзбашев в.н. технология переработки нефти и газа. – м.: химия, 1966. 4. кожевников а.в. химия нефти. – л.: сзпи, 1974. 5. мартыненко а.г. производство и применение жидких парафинов. – м.: химия, 1978. 6. петров а.а. химия алканов. – м.: наука, 1974. 7. ходжаев г.х., рябова н.д., дмитриев п.п. – в кн.: нефти узбекистана. – т.: фан, 1958. 8. черножуков н.и. технология переработки нефти и газа. ч. з. – м.: химия, 1966. 9. эрих в.н., расина м.г., рудин м.г. химия и технология нефти и газа. – л.: химия, …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy jarayonlar"

neft va neft fraksiyalarini sanoatda qayta ishlash kimyoviy jarayonlari neftni qayta ishlash sanoatida eng zarur neft mahsulotlarini olish uchun va ularning siafatini oshirishda kimyoviy jarayonlar keng qo`llaniladi. kimyoviy jarayonlarni qo`llash ilk neftdagi miqdoridan 1,5-2 marta ko`p bo`lgan miqdorda rangsiz neft mahsulotlarini olish bilan boradigan neftni chuqurroq qayta ishlashni ta'minlaydi. kimyoviy jarayonlar ko`pincha neft kimyoviy ishlab chiqarishlar uchun xomashyo olishga imkon beradi. masalan, to`yinmagan uglevodorodlar - etilen, propilen, butilenlar, butadien; aromatik uglevodorodlar - benzol, toluol, etilbenzol, ksilollar, izopropilbenzol va boshqalar. bunday xomashyo bazasida plastmassalar, sintetik kauchuklar, sintetik tolalar, yuvish vositalari va boshqa qimmatli mahsulot...

This file contains 8 pages in DOC format (59.5 KB). To download "kimyoviy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy jarayonlar DOC 8 pages Free download Telegram