fermentlar

DOCX 5 стр. 21,8 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 21,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

3-mavzu. fermentlarning hujayra ichidagi roli. reja: 1. fermentlar haqida tushuncha, ularning kimyoviy tabiati, tuzilishi, ahamiyati. 1. fermentlarning ta’sir etish mexanizmi va xossalari. 1. fermentlarning nomlanishi va tasnifi. 1. fermentlar deb organizmdagi kimyoviy reaksiyalami tezlashtiruvchi biologik faol oqsillarga aytiladi. (lotincha «fermentum» - achitqi yoki «enzim» grekcha «en» - ichki, «zim» tomizg‘i). fermentlar tashqi muhitdan tushgan va organizmning o‘zida hosil bo‘lgan moddalarning o‘zgarishini amalga oshiradi. ovqat moddalarning o‘zlashtirilishi va ulaming keyinchalik ishlatilishi, yuqori molekulali birikmalardagi kimyoviy energiyaning biologik oksidlanish davrida ajralishi va hujayra hamda to‘qimalaming ulaming rivojlanishi va takomillanishi davrida struktur elementlarining hosil bo‘lishi fermentlaming bevosita ishtiroki ostida boradi. fermentativ reaksiyalar asosida moddalaming o‘zgarishi organizm hayot faoliyatining material va energetik asosini tashkil etadi, shuning uchun fermentlar hayot jarayonlarini haraktlantiruvchilari bo‘lib hisoblanadilar (34-rasm). fermentlar to‘g‘risidagi birinchi ma’lumotlar xvii asrdanemis olimi libaviya va golland olimi van gelmontlar tomonidan xususiyatlarini spirtli bijg ish o‘rganishda aniqlangan. xviii asr oxirida reomyura va spallansiani yirtqich hayvonlarning me’da shirasida …

2 / 5

larida i.p. pavlov oshqozon-ichak yo‘lidagi fermentlar nofaol - proferment holatda bo‘lishini, tripsinogenni enterokinaza ta’sirida faollanishini ko‘rsatadi va fermentlar faolligini aniqlash usullarini yaratadi. mixaelis va menten 1913-yilda fermentlar ta’ sir etish mexanizmi va fermentativ reaksiyalar kinetikasini yaratishadi. 1926-yili samner ureaza fermentini kristall holda oladi va uni oqsil tabiatligini ko‘rsatadi. 1957-yili viland va pfleyderer fermentlami molekulyar shakllarda - izofermentlarda bomishini isbotlaydilar. 1960-yilda fillips lizotsimni uchlamchi strukturasini rentgenostruktur tahlil orqali aniqlaydi. fermentlarneorganik katalizatorlardan quyidagilar bilan farqlanadi: 1.juda yumshoq sharoitlarda faollik ko‘rsatadilar (past temperatura, normal bosim, phning ma’lum qiymatlari va boshqalar). 2.kimyoviy reaksiyani juda jadal tezlashtiradilar (35-rasm). 3.yuqori spetsifiklikka egadir. 4.fermentlar faolligi boshqariladi. oddiy va murakkab fermentlarning uchlamchi qurilishida ma’lum bir funksiyani bajaruvchi maxsus markazlar mavjud. murakkab fermentlarning faol markaziga kofaktor kiradi. oligomer fermentlarda faol markazlar soni subbirliklar soniga teng, yoki ikkita subbirliklar faol markazni hosil qilishi mumkin. ba’zi fermentlarda faol markazdan tashqari regulyator - allosterik markaz bo‘lishi mumkin. bu markaz modifikatorlar bilan birikadi. …

3 / 5

rmentlarda asosiy vazifani kofaktorlar bajaradi. fermentativ katalizda quyidagi funksional faol guruhlar ishtirok etadi: dikarbon aminokislotalarning cooh va peptid zanjirining c - uchlarining cooh guruhlari; lizinning nh': guruhi va polipeptid zanjirining n - uchi nh3 guruhi; argininnig guanidin; triptofanning indol; gistidinning imidazol, serin va treoninning oh; oltingugurt tutuvchi aminokislotalarning sh-guruhlari, tirozinni fenol guruhlari ishtirok etadi. ( . kofaktorlar apoferment bilan birikishiga qarab 2 guruhga bo‘linadi: prostetik gruppa — bunda kofaktor apoferment bilan kovalent bog‘lanadi. koferment - bunda kofaktor apoferment bilan nokovalent bog‘lanadi va tez dissotsiatsiyalanadi (37-rasm). ^ kofaktorlar strukturasiga ko‘ra vitaminli va vitamin bo‘lmagan kofaktorlarga bo‘linadi. vitaminli koferment tiaminli (tmf, tdf, ttf), flavinli (fad, fmn), pantotenatli (koa, defosfo-koa, 1- fosfopantotenat), nikotinamidli (nad, nadf), piridoksinli (palf, pamf), flavinli (tgfk), kobamidli (metilkobalamin, dezoksimetilkobalamin), biotinli (karboksibiotin), lipoil (lipoamid), xinonli (ubixinon, plastoxinon) va kamitinli (kamitin)larga bo‘linadi. vitamin bo‘lmagan kofermentlar o‘z navbatida nukleotidli (udfgk), fosfomonosaharidli (glyukozo-l,6-difosfat, 2,3-difosfoglitserat), metalloporfirinli (gemlar, xlorofillar) va peptidliga (glutation) bo‘linadi. sinflar fermentlar …

4 / 5

2-fosfoglitseratdan fosfo- yenolpiruvatni hosil bo‘lishi. muhitning ferment faoligiga ta’siri. fermentlar molekulasining sirtida ko‘pgina zaryadlangan guruhlar mavjud. ferment molekulasining umumiу zaryadi manfiy va musbat zaryadlangan guruhlarning nisbati bilan belgilanadi. muhitning o‘zgarishi zaryadning ortishi yoki pasayishiga olib keladi. muhitning ma’lum qiymatida oqsil zarrachasi elektroneytral bo‘lib qoladi, ya’ni manfiy va musbat zaryadlar soni bir xil bo‘lib qoladi va ferment molekulasi zaryadga ega bo‘lmaydi, ya’ni izoelektrik nuqtada bo‘ladi. ko‘pchilik fermentlar yuqori turg‘unlik va faollikka izoelektrik nuqta yoki unga yaqin bo‘lgan sharoitda ega bo‘ladilar. muhitning keskin o‘zgarishi molekula konfonnatsiyasining o‘zgarishiga olib keladi; denaturatsiya va fermentning inaktivatsiyalanishini vujudga keltiradi. fermentativ faollik eng yuqori bo‘lgan nuqta fermentning optimal phi deb ataladi. bunda ham ferment faol markazidagi funksional faol guruhlar maksimal reaksion holatda ham substrat fermentning bu guruhlari bilan bog‘lanishining eng qulay holatida bo‘lishi mumkm. ferment faolligining phga bog‘liqligi qo‘ng‘iroqsimon shaklga ega. hujayra ichida joylashgan fermentlar odatda neytral muhit (ph 7,2), ya’ni tana suyuqliklari ega bo‘lgan ph qiymatiga …

5 / 5

rda fermentativ reaksiyalar tezligining haroratga bog‘liqligi. organizm haroratining muayyan darajadan ortib ketishi fermentlar faolligini pasaytiradi. fermentativ reaksiya maksimal faoliyat kechiradigan daraja ushbu ferment uchun optimal harorat deb yuritiladi. ko‘pchilik fermentlarning ta’siri uchun optimal tana harorati 37°cga yaqin (normal tana harorati). masalan: oqsil va kraxmalning kislotalar bilan gidrolizi 100°cda bir necha soat davomida kechadi, ferment ta’sirida esa 37°cda bir necha daqiqada sodir bo‘ladi. h202ning temir ionlari bilan parchalanishi sekin boradi, katalaza fermenti ta’sirida esa juda tez kechadi va fermentdagi 1 mg temir 10 tonnaneorganik temiming o‘rnini bosadi. fermentativ reaksiyalar tezligini tana haroratiga bog‘liqligi muhim amaliy ahamiyatga egadir. masalan, infeksion omillar ta’sirida organizmda isitimaning ko‘tanlishi (lixoradka) biokimyoviy jarayonlarni tezlashtiradi va hujayrada endogen substratlarni tanqisligini vujudga keltiradi (organizmni darmonsizlantiradi). negaki tana haroratining гс ortishi fermentativ reaksiyalar tezligini 20% oshiradi. ba’zi fermentlar termolabil bo‘lgani sababli yuqori tana haroratida denaturatsiyaga uchraydi va biokimyoviy jarayonlar tabiiy kechishini o‘zgartiradi. bularni oldini olish uchun lixoradka holatida dori vositalar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fermentlar"

3-mavzu. fermentlarning hujayra ichidagi roli. reja: 1. fermentlar haqida tushuncha, ularning kimyoviy tabiati, tuzilishi, ahamiyati. 1. fermentlarning ta’sir etish mexanizmi va xossalari. 1. fermentlarning nomlanishi va tasnifi. 1. fermentlar deb organizmdagi kimyoviy reaksiyalami tezlashtiruvchi biologik faol oqsillarga aytiladi. (lotincha «fermentum» - achitqi yoki «enzim» grekcha «en» - ichki, «zim» tomizg‘i). fermentlar tashqi muhitdan tushgan va organizmning o‘zida hosil bo‘lgan moddalarning o‘zgarishini amalga oshiradi. ovqat moddalarning o‘zlashtirilishi va ulaming keyinchalik ishlatilishi, yuqori molekulali birikmalardagi kimyoviy energiyaning biologik oksidlanish davrida ajralishi va hujayra hamda to‘qimalaming ulaming rivojlanishi va takomillanishi davrida struktur elementlarini...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (21,8 КБ). Чтобы скачать "fermentlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fermentlar DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram