uglevodlarning anaerob, aerob va hamda pentoz yo‘li bilan parchalanishi. glikoliz, glikogenoliz

DOCX 4 pages 25.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

7-mavzu. uglevodlarning anaerob, aerob va hamda pentoz yo‘li bilan parchalanishi. glikoliz, glikogenoliz. reja: 1. uglevodlarning anaerob yo‘li bilan parchalanishi 2. uglevodlarning aerob yo‘li bilan parchalanishi 3.glikoliz, glikogenoliz. 1.uglevodlarning anaerob yo‘l bilan parchalanishi (glikoliz va glikogenoliz) uglevodlarning anaerob (kislorodsiz) parchalanishi glyukozadan yoki glikogendan boshlanishi mumkin. glyukozaning anaerob parchalanishi - glikoliz, glikogenniki esa - glikogenoliz deyiladi. har ikki holda ham oxirgi mahsulot sut kislotasi (laktat)dir. glikogenolizda 1-bosqich, ya’ni glikogendan glyukoza-l-fosfat hosil bo‘lishi ortiqdir: qolgan bosqichlari glikoliz bilan bir xil boradi. anaerob parchalanishni glyukoza-6-fosfatdan toki piruvat hosil bo‘lguncha davom etadigan hamma bosqichlari glyukozaning aerob parchalanishi (ya’ni glikolitik bosqich) bilan bir xildir. uglevodlarning anaerob parchalanishi quyidagi bosqichlarda kechadi: glikoliz uchun ikki hodisa xarakterlidir: 1)substratli fosforlanish; 2)glikolitik oksidoreduksiya. substratli fosforlanishni oksidlanishyo‘li bilan fosforlanishdan farqi bunda membrana va elektronlar o‘tkazish zanjiri (eo‘z) qatnashmaydi. glikolizning ma’lum metabolitida (substratida) to‘plangan energiya adf ga uzatilib, uning fosforlanishi natijasida atf sintezlanadi. bunday metabolitlarga 1,3-difosfoglitserat va fosfenolpiruvatlar kiradi. glikolitik oksidoreduksiya — …

2 / 4

etik manba bo‘lib, hujayralarni kislorod tanqisligi holatida minimal energiya bilan ta’minlaydi (2atf): aerob organizmlar (hayvonlar, insonlar) uchun esa glikoliz glyukozani aerob oksidlanishining shartli (tayyorlov) birinchi glikolitik bosqichdir. glikoliz jarayonida hosil bo‘ladigan metabolitlar - laktat, piruvat, glitserat va triozalar organizmda yuz beradigan turli katabolitik va anabolitik jarayonlar uchun kerakli mahsulotdir. glikoliz sitoplazmada borib, aerob oksidlanish uchun shart bo‘lgan membrana, mitoxondriya butunligini talab qilmaydi. shuning uchun ba’zi «mitoxondrial kasalliklar» vaqtida glikoliz asosiy energiya bilan ta’minlovchi manba vazifasini o‘taydi («halokatdan saqlanish mexanizmi»): shu bilan birga sitoplazmada boradigan biosintetik jarayonlar, asosan glikoliz davomida hosil bo‘ladigan atf hisobiga boradi. glyukozaning laktat va piruvatdan biosintezlanishi (glyukoneogenez) glyukoneogenez - bu laktat va krebs sikli mahsulotlaridan glyukozaningbiosintezidir.glyukoneogenez jigarda sodir bo‘ladi. glyukoneogenez glikolizning qaytar jarayoni bo‘lib, bunda glikolizning 3 ta qaytmas bosqichi mavjud: fep > piruvat fruktoza-6-fosfat>fruktoza-1,6-difosfat glyukoza> glyukoza-6-fosfat glyukoneogenez jarayonida bu 3 ta qaytmas bosqichni quyidagi fermentlar yordamida qaytar holatga keltiriladi: 1.piruvatkarboksilaza, bu ferment piruvatga co, birikib, oksaloatsetat …

3 / 4

reaksiyasini katalizlaydi va oksaloatsetat hosil bo‘ladi. biotin fermentga co, biriktirib, «co,-ning faol shakli» yuzaga keladi. biotin karboksilaza fermentining kofermenti vazifasini bajaradi va piruvat, a-ketoglutarat, aspartat kislotalarining karboksillanishi reaksiyasida qatnashadi. shuning uchun, biotin avitaminozida yuqoridagi kislotalarni karboksillanishi buzilib, ko‘p simptomli kasalliklar yuz beradi. masalan: terilarning yalligianishi, soch to‘kilishi, yog‘ bezlaridan ko‘p miqdorda yog‘ ajralishi (seboreya) va boshqalar. glikoliz va glyukoneogenezning allosterik fermentlari bo‘lib, ular maxsus faollashtiruvchi va ingibitorlar ta’sirida bu ikki jarayonni regulyatsiya qilib turadilar. glyukozaning parchalanishi va sintezlanishida qatnashadigan hujayra regulyatorlariga quyidagi substrat va metabolitlar kiradi: hujayrada glyukoneogenezning tezligi oksaloatsetatni konsentratsiyasiga bog‘liq. alanin piruvatkinaza fermentining manfiy allosterik modifikatori bo‘lib, fep hosil bo‘lishini sekinlashtiradi. sitrat fosfofruktokinaza fermentini manfiy allosterik modifikatori, glikolizning boshlangich bosqichlarini sekinlashtiradi. atsetil-koa piruvatkinazani faolligini susaytiradi va glyukoneogenezni tezlashtiradi. yuqori molekulali yog kislotalari glyukoneogenezni tezlashtiradi (chunki fruktoza-difosfotaza fermentining allosterik modifikatoridir) va glikolizni to‘xtatadi (chunki piruvatkinaza hamda fosfofruktokinazalarning faolligini pasaytiradi). fruktoza-1,6-difosfat glikolizni tezlashtiradi, chunki piruvatkinaza fermentining musbat allosterik modifikatoridir. adenilnukleotidlar …

4 / 4

a energiyaning kamayishi glyukoneogenezni to‘xtatadi va glikolizni tezlashtiradi; aksincha, hujayrada energiyaning ko‘payishi esa glikolizni to‘xtatib, glyukoneogenezni tezlashtiradi. glikoliz va glyukoneogenezning o‘zaro bog‘liqligi (kori sikli) organizmning ayrim to‘qimalarida uglevod almashinuv jarayonlari bir-birlari bilan bog‘liq holatda, ya’ni bir-birlarini to‘ldirib boradilar. masalan, muskul to‘qimasi faol ishlashi natijasida glikogen laktat kislotasiga parchalanadi. hosil bo‘lgan laktatqon bilan jigargaboradi va glikoneogenez jarayoni natijasida glyukozaga aylanadi. so‘ng esa glyukoza jigardan, qon orqali yana muskul to‘qimasiga kelib, ma’lum miqdori glyukogenga aylansa, ma’lum miqdori energetik material sifatida muskullarda parchalanadi va laktat hosil qilishi mumkin. bu to‘qimalararo (organlar) boshqarilish siklini karl va gerta korilar (er-xotin) ochgan bo‘lib, hozirda bu kashfiyot «kori sikli» deb nomlanadi. bu ilmiy ishlari uchun ular nobel mukofotiga sazovor bo‘lganlar (61 -rasm). so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, «kori sikli» anaerob organizmlarda doimiy bo‘lib, inson organizmida juda kam ro‘y beradi. chunki hosil bo‘lgan laktatni asosiy miqdori muskul to‘qimasi (ish bajarmagan) holatida oksidlanib, glyukoza va so‘ng glikogenga aylanadi. 61-rasm. korisikli sxemasi …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlarning anaerob, aerob va hamda pentoz yo‘li bilan parchalanishi. glikoliz, glikogenoliz"

7-mavzu. uglevodlarning anaerob, aerob va hamda pentoz yo‘li bilan parchalanishi. glikoliz, glikogenoliz. reja: 1. uglevodlarning anaerob yo‘li bilan parchalanishi 2. uglevodlarning aerob yo‘li bilan parchalanishi 3.glikoliz, glikogenoliz. 1.uglevodlarning anaerob yo‘l bilan parchalanishi (glikoliz va glikogenoliz) uglevodlarning anaerob (kislorodsiz) parchalanishi glyukozadan yoki glikogendan boshlanishi mumkin. glyukozaning anaerob parchalanishi - glikoliz, glikogenniki esa - glikogenoliz deyiladi. har ikki holda ham oxirgi mahsulot sut kislotasi (laktat)dir. glikogenolizda 1-bosqich, ya’ni glikogendan glyukoza-l-fosfat hosil bo‘lishi ortiqdir: qolgan bosqichlari glikoliz bilan bir xil boradi. anaerob parchalanishni glyukoza-6-fosfatdan toki piruvat hosil bo‘lguncha davom etadigan hamma ...

This file contains 4 pages in DOCX format (25.3 KB). To download "uglevodlarning anaerob, aerob va hamda pentoz yo‘li bilan parchalanishi. glikoliz, glikogenoliz", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlarning anaerob, aerob v… DOCX 4 pages Free download Telegram