navoiyning "xamsa"si

DOCX 5 pages 19.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.9 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

xamsachilik an’anasi. navoiy “xamsa”si va “hayrat ul-abror” dostoni maqsad: shoirning epik merosi bilan o’quvchilarni yaqindan tanishtirish , o’quvchilarni adolat, vatanparvarlik, milliy g’urur ruhida tarbiyalash, lug’at bilan ishlash. tayanch tushunchalar: “xamsa ” 51 ming misra , xamsachilik, beshta shart, masnaviy, xamsanavislar, “hayrat ul-abror”, 20 ta maqolat, hikoya yoki masal, iymon, “shoh g’oziy”, sultonlar va boshqalar. reja : 1. navoiy – buyuk epik shoir – dostonnavis . 2 . xamsachilik an’anasi . 3 . “xamsa ” va uning tarkibiga kiruvchi dostonlar. alisher navoiy buyuk epik shoir sifatida ko’plab asarlar yaratdi. uning “holoti said hasan ardasher”, “ holoti pahlavon muhammad “, “xamsat ul-mutahayyirin ” – 3 ta nasriy asari memuar xotiralardan iborat. z. m. bobur shunday yozadi: “… olti masnaviy kitob nazm qilibtur, beshi “xamsa” javobida, yana biri “mantiq ut - tayr” vaznida “lison ut - tayr” otliq”. alisher navoiy mohir so`z san`atkori, lirik shoir, shu bilan birga buyuk dostonnavis ham edi. 1483-1485-yillarda …

2 / 5

sabzlik) xisrav dehlaviy unga javob yozdi (1299-1301 yillarda “matla ul-anvor”(nurlarning boshlanmasi)(“shirin va xusrav”,” majnun va layli”,”hasht behisht”(8jannat),”oyinayi iskandariy”)ni yaratdi. oradan 200 yil o`tib, fors-tojik shoiri jomiy va o`zbek shoiri navoiy maydonga chiqdi va adabiyotda xamsachilik an’anasi paydo bo’ldi. jomiy 5 dostonga 2 ni qo`shib, “haft avrang” (yetti taxt)deb nomlab 7dostonga yetkazdi .(1481-1482) 1. “tuhfat ul- ahbob ” (hur kishi ) 2. 1482-1483 “sabhad ul- abror ” 3. 1483 “yusuf va zulayho ” 4. 1484- yil va “layli va majnun” . 5. 1485 “xiradnomai iskandariy ” (donishmand iskandar ). 6. 1477-yilda “silsilat uz – zahob ”(oltin zanjir ) .7. 1480-1481-yillarda “salomon va absol ”. demak, xamsachilik an’anaviy tarzda fors- tojik tilida yozilar edi . bu dostonlar vazni , mazmuni , sujeti , obrazlari va kompozitsiyasi nizomiy dostonlariga monand bo’lishi , ayni zamonda biror yangi talqin qo’shilishi kerak edi . alisher navoiy “xamsa ”si ulardan farqli turkiy tilda yozildi va o’zbek tilining …

3 / 5

terganlar, dariy til(fors-tojik)da nazm injusin keltirganlar. agar ul ham nazmin yozsa dari tilda qolmas edi so`z aytishga kuch hech elda. “xamsa” yozgan shoirlar: mavlono ashraf (tugatmagan), ali ohiy, mavlono kotibiy, mavlono abdulla,xoja ahmad haqidagi ma’lumotlar navoiyning “majolis un-nafois” asarida keltirilgan. a.navoiy ”xamsa” si 51 000 misradan iborat bo’lib u 1483-1485-yillarda yozilgan. 1 - ”hayrat ul-abror”- axloqiy-falsafiy-ta’limiy doston 1483-yil. 2 - ”farhod va shirin” -ishqiy-sarguzasht (shavq dostoni) doston,1484-yil 3 - ”layli va majnun” -ishq dostoni.1484-yil 4 - ”sab’ai sayyor” - ishqiy-sarguzasht asar 1484-yil 5 - ”saddi iskandariy” - qahramonlik dostoni 1485-yil. ”xamsa” dostonlarining barchasi an’anaviy hamd va na’t bilan boshlangan. muqaddimada xudoning sifatlari madh etilgan. 1.“hayrat ul-abror”.(yaxshi kishilarning hayratlanishi)asar 7976 misra(3988 bayt) bo`lib, 63 bob, 20 maqolatdan iborat maqolat so’z, nutq ma’nosida bo’lib, bu yerda bo’lim, bob ma’nosida. . 21 bobi muqaddima, 40 bobi-20 maqolat va 20 hikoya hamda masal, so`nggi 2 bobi asar xotimasidir. doston kompozitsiyasi : mavzu muallif fikr …

4 / 5

ida, (unda “shoh g`oziy “ hikoyati keltirilgan.) bo`ldi raiyat galav-u(poda) sen-shubon(cho`pon, ul shajari musmiri sen- bog`bon.)4-maqolat riyokor shayxlar xususida, 5-maqolat xayr-u ehson(karam) haqida(unda”hotami toy” hikoyati keltirilgan.yoyar anga supraki ul och emas, berur anga to`nki yalang`och emas. 6-maqolat adablilik haqida(odob va kamtarlik) haqida (boshni fido ayla ato boshiga, jismni qil sadqa ano qoshig`a. tun-kuniga aylagali nurposh, birisin oy ayla, birisin quyosh (unda “no`shiravon hayo bog`ida” hikoyati bor) 7-qanoat haqida (unda”qanoat qiluvchi juvonmard bilan ta`magir” hikoyati bor. 8- vafo haqida (unda”ikki vafoli yor” hikoyati keltirilgan bo`lib voqealar hindistonda bo`ladi. 9-ishq o`ti haqida , 10-rostgo`ylik va to`g`rilik (“sher bilan durroj” hikoyati keltirilgan bo`lib, yolg`onchilik qoralangan.durroj-qirg’ovul.) 11-ilm osmonining yulduzlardek baland, martabaliligi haqida ilm, navoiy, senga maqsud bil, emdiki ilm o`ldi, amal aylagil, deya ilmni amaliy faoliyat bilan bilan bog`laydi, ilmni o`z shaxsiy manfaatiga xizmat ettiruvchi kishilardan nafratlanadi. ”ilmni kim vositayi joh etar, o`zini-yu xalqini gumroh etar.” 12-qalam va qalam ahllari haqida. 13-bulutdek foyda keltiruvchi …

5 / 5

ono ashraf, mavlono kotibiy kabi shoirlarning “xamsa” yozib tugatmagani haqida qaysi asarida ma’lumot beradi? a. “muhokamat ul-lug’atayn” b. ”mezon ul-avzon” s. xamsa” d. majolis un-nafois” 3.”sher bilan durroj “ hikoyatida qaysi xislat qoralangan? a. yolg’onchilik b. xushomadgo’ylik s. o’g’rilik d. baxillik 4. “hayrat ul-abror” dostonida mavzuni dalillash, uni hayotiy asoslash uchun maqolotlardan so’ng qaysi janrdan foydalanilgan? a. hikoya yoki ruboiy b. hikoya yoki masal s. tuyuq d. g’azal

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "navoiyning "xamsa"si"

xamsachilik an’anasi. navoiy “xamsa”si va “hayrat ul-abror” dostoni maqsad: shoirning epik merosi bilan o’quvchilarni yaqindan tanishtirish , o’quvchilarni adolat, vatanparvarlik, milliy g’urur ruhida tarbiyalash, lug’at bilan ishlash. tayanch tushunchalar: “xamsa ” 51 ming misra , xamsachilik, beshta shart, masnaviy, xamsanavislar, “hayrat ul-abror”, 20 ta maqolat, hikoya yoki masal, iymon, “shoh g’oziy”, sultonlar va boshqalar. reja : 1. navoiy – buyuk epik shoir – dostonnavis . 2 . xamsachilik an’anasi . 3 . “xamsa ” va uning tarkibiga kiruvchi dostonlar. alisher navoiy buyuk epik shoir sifatida ko’plab asarlar yaratdi. uning “holoti said hasan ardasher”, “ holoti pahlavon muhammad “, “xamsat ul-mutahayyirin ” – 3 ta nasriy asari memuar xotiralardan iborat. z. m. bobur shunday yozadi: “...

This file contains 5 pages in DOCX format (19.9 KB). To download "navoiyning "xamsa"si", click the Telegram button on the left.

Tags: navoiyning "xamsa"si DOCX 5 pages Free download Telegram