abu nasr forobiy: ta’lim-tarbiya falsafasi

DOCX 5 pages 22.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

abu nasr forobiy: ta’lim-tarbiya falsafasi. shahrisabz davlat pedagogika instituti talabasi rustamova sevinch faxriddin qizi annotatsiya: ushbu maqolada abu nasr forobiyning ta’lim-tarbiya falsafasi, uning ilmiy merosi va ilmiy tasniflash tizimi yoritilgan. u ilm-fan rivoji va inson ma’naviy kamoloti o‘rtasidagi bog‘liqlikka alohida urg‘u berib, jamiyat taraqqiyoti uchun ta’lim-tarbiya jarayonining uzviyligini ta’kidlaydi. kalit so’zlar: ta’lim, tarbiya, ilm, ikkinchi aristotel, aristotel. biz yashayotgan zamin qadim-qadimdan madaniyat va ziyo maskani bo’lib, xalqimiz boy madaniy merosga, yuksak qadriyatlarga ega xalqdir. buyuk bobomiz amir temur, jahonga mashhur mutafakkirlarimiz muhammad muso al-xorazmiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu nasr forobiy, abu abdulloh muhammad ibn ismoil al-buxoriy, аl-marg‘inoniy, ahmad yassaviy, najmiddin kubro, abduxoliq g‘ijduvoniy, bahovuddin naqshband, ahmad al-farg‘oniy, muhammad tarag‘ay ulug‘bek, zahiriddin muhammad bobur, pahlavon mahmud va yurtimizda yashab ijod etgan boshqa ko‘plab siymolar jahon fani, madaniyati va sivilizatsiyasiga ulkan hissa qo’shganlar. shu sababli mamlakatimiz prezidenti sh.m.mirziyoyev o’z nutqlarida doimo xalqimiz boy madaniy merosini izchillik bilan o`rganishga, …

2 / 5

kashfiyotlari jahon, umuminsoniyat fani va madaniyatining oltin xazinasini tashkil etadi. shunday ulug‘ allomalardan biri abu nasr forobiy (873-950 yillar)dir. o‘rta asrning bir qancha ilmiy yutuqlari, umuman, yaqin va o‘rta sharq mamlakatlaridagi taraqqiyparvar ijtimoiy-falsafiy tafakkur taraqqiyoti uning nomi bilan bog‘liq. u hayotlik vaqtidayoq “ikkinchi aristotel”, “sharq aristoteli”, “muallimin as-soniy” (“birinchi muallim”, birinchi ustoz aristotel bo`lgan) degan faxriy nom olgan edi. bu uning ilmi va xizmatlariga berilgan yuksak bahodir.[2] haqiqatdan ham abu nasr forobiy o‘rta asr davri ilm – fani taraqqiyotiga katta hissa qo‘shgan olim. forobiy tabiiy, ilmiy va ijtimoiy bilimlarning barcha sohalarida ilmiy ish olib borgan. forobiy o‘zidan keyin juda boy ilmiy meros qoldirgan. falsafa, musiqa, filologiya va boshqa tabiiy, ilmiy bilimlarning turli sohalarida asarlar yaratgan. forobiy odamlarni turli belgilarga qarab guruhlarga bo‘ladi. bunda u kishilarning diniy mazhabiga, millatiga, irqiga qarab emas, balki tabiiy xususiyatlari, qobiliyatlari iqtidori, bilim ko‘nikmalariga e’tibor berish zarur, deydi. u o‘zining “baxt-saodatga erishuv yo‘llari haqida risola” asarida: …

3 / 5

kr bayon etgan. uning ta’kidlashicha, avval bilish zarur bo‘lgan ilm o‘rganiladi, bu - olam asoslari haqidagi ilmdir. uni o‘rgangach, tabiiy ilmlarni, tabiiy jismlar tuzilishini, shaklini, osmon haqidagi bilimlarni o‘rganish lozim. undan so‘ng, umuman, jonli tabiat o‘simlik va hayvonlar haqidagi ilm o‘rganiladi, - deydi. forobiy ta’lim-tarbiyaning asosiy vazifasi jamiyat talablariga javob bera oladigan va shu jamiyat uchun xizmat qiladigan yetuk insonni tarbiyalashdan iborat deb biladi. abu nasr forobiy yana aytadi: “ta’lim - degan so‘z xalqlar va shaharliklar o‘rtasida nazariy fazilatni birlashtirish, tarbiya esa shu xalqlar o‘rtasidagi tug‘ma fazilat va amaliy kasb-hunar fazilatlarini birlashtirish degan so‘zdir.[4] forobiyning ilmlar tasnifi bo‘yicha olib borgan ilmiy-ijodiy ishlari g‘oyatda qimmatlidir. u “ilmlarning kelib chiqishi haqida” va “ilmlarning tasnifi haqida” va boshqa risolalarida o‘sha davrda ma’lum bo‘lgan 30 ga yaqin ilm sohasining tartibi, tasnifi va tafsilotini beradi. umuman, forobiy limning beshta asosiy turkumini ko‘rsatadi: · til haqidagi ilm (grammatika, poetika, to‘g‘ri yozuv va boshqalar. jami yettita bo‘limdan …

4 / 5

ng islom ilm-faniga moslashtirilishiga katta hissa qo‘shgan. u matematikaning turli tarmoqlari - arifmetika, geometriya, optika va astronomiyaning jamiyat taraqqiyotidagi rolini alohida ko‘rsatib bergan. shuningdek, forobiyning siyosat ilmi haqidagi qarashlari ham juda muhim ahamiyat kasb etadi. u “fozil odamlar shahri” asarida ideal jamiyat modelini ishlab chiqib, uni donishmand hukmdor boshqarishi lozimligini ta’kidlaydi. uningcha, bunday hukmdor nafaqat siyosiy jihatdan kuchli, balki ilmiy va ma’naviy jihatdan ham yetuk bo‘lishi kerak. forobiyning ilmiy tasnifi va bilimning jamiyatdagi o‘rni haqidagi qarashlari keyinchalik yevropa va islom olamining ko‘plab mutafakkirlari tomonidan rivojlantirilgan. xususan, uning ta’siri ibn sino, ibn rushd va g‘azzoliy kabi olimlarning asarlarida yaqqol ko‘rinadi. forobiyning ilmiy merosi hozirgi kunda ham falsafa, mantiq, matematika va ijtimoiy fanlar rivojiga o‘z ta’sirini o‘tkazib kelmoqda. uning ilmiy tasnifi nafaqat o‘rta asrlar tafakkuriga, balki zamonaviy bilim paradigmasiga ham muhim asos bo‘lib xizmat qiladi. [6] xulosa qilib aytganda, forobiyning ta’lim-tarbiya haqidagi qarashlari bugungi kun uchun ham dolzarb ahamiyatga ega. uning ilmiy …

5 / 5

urbonova “abu nasr farobiyning “fozil odamlar shahri” asarida ta’lim-tarbiya masalalari”. buxdu ilmiy axboroti 2018/2(70). 258-b. 3. x.k.xudayberdiyeva “abu nasr forobiyning ta’lim-tarbiyaga oid pedagogik qarashlari”. international scientific and practical conference. https://tipi.uz/ 4. o‘.o‘ktamova “abu nasr forobiy qarashlarida tarbiya masalasi”. международный научный журнал. 1055-1057-b. 5. m.m.xayrullayev “forobiy va uning falsafiy risolalari”. т-1963. 277-b. 6. rosenthal, franz. knowledge triumphant:“the concept of knowledge in medieval islam”. brill-2007.

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu nasr forobiy: ta’lim-tarbiya falsafasi"

abu nasr forobiy: ta’lim-tarbiya falsafasi. shahrisabz davlat pedagogika instituti talabasi rustamova sevinch faxriddin qizi annotatsiya: ushbu maqolada abu nasr forobiyning ta’lim-tarbiya falsafasi, uning ilmiy merosi va ilmiy tasniflash tizimi yoritilgan. u ilm-fan rivoji va inson ma’naviy kamoloti o‘rtasidagi bog‘liqlikka alohida urg‘u berib, jamiyat taraqqiyoti uchun ta’lim-tarbiya jarayonining uzviyligini ta’kidlaydi. kalit so’zlar: ta’lim, tarbiya, ilm, ikkinchi aristotel, aristotel. biz yashayotgan zamin qadim-qadimdan madaniyat va ziyo maskani bo’lib, xalqimiz boy madaniy merosga, yuksak qadriyatlarga ega xalqdir. buyuk bobomiz amir temur, jahonga mashhur mutafakkirlarimiz muhammad muso al-xorazmiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu nasr forobiy, abu abdulloh muhammad ibn i...

This file contains 5 pages in DOCX format (22.3 KB). To download "abu nasr forobiy: ta’lim-tarbiya falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: abu nasr forobiy: ta’lim-tarbiy… DOCX 5 pages Free download Telegram