экзаген конларнинг ҳосил бўлиши нураш жараёнлари

DOC 49.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483464705_67012.doc экзаген конларнинг ҳосил бўлиши нураш жараёнлари ер қобиғининг атмосфера, гидросфера, биосфера билан ўзаро таьсири натижасида ҳосил бўлган конлар эгзоген (грек. экзо-ташқи) конлар деб аталади. бундай конлар тоғ жинсларининг нураши, нураш маҳсулотларининг тарқалиши ва ётқизилиши натижасида ҳосил бўлади. 1) нураш натижаси қуёш нури, ҳаво, сув ва тирик мавжудотнинг актив иштрокида ер қобиғининг устки қисмидаги туб жинслар доим ўзгариб, емирилиб туради. бу процесс нураш деб аталади. ҳароратнинг ўзгариб туриши натижасидаги емирилиш физик – нураш дейилади. бунда асосан, ҳароратнинг суткалик ўзгариши ва сувнинг музлашишида кенгайиш катта аҳамиятга эга. маълум бўлишича, музнинг ер ёриқлари деворларига тасир кучи 6000 лг/см2 чиқар экан. нураш процессларининг самарали бўлишида тектоник, яъни ер қобиғидаги дарзликларнинг катталиги, уларнинг рельефи ва тоғ жинслари ётқизиқларига нисбатан йўналиши каби факторлар ҳам катта аҳамиятга эга. физик нураш жараёнида жонли дунё айниқса ўсимликлар сезиларли иш бажаради. улар, биринчидан илдиз отиб, сувнинг чуқурликка кириб боришига ёрдам берса, иккинчидан ўзида нам сақлаб нураш процесслар учун қулай …

корбанат, сульфат, органик, гнус кислоталарини ва бошқа кислоталар баъзи сликатларни сувда эрувчи корбанат ва сульфат бирикмаларига айлантириб туриш актив иш бажаради. бу кислоталар сульфатларнинг оксидланишидан ва организмларнинг чиришидан ҳосил бўлади. организмлар асосан ўсимликлар ва бактериялар кислород ишлаб чиқаради ва унинг бир туридан иккинчи турига ўтиб туриши таъминланган ҳамда ўлиш натижасида ўзидаги водород тоғ жинсларининг катионларига (металларига) алмашиб, муҳитни агрессив кислоталарга бойитиб беради. кимёвий нураш процессида температура ҳам катта рол ўйнайди. маълум бўлишича вадароднинг 10 градус ошиши гидролиз реакциясини 2-2.5 марта тезлаштирар экан. (н. страхов). гидротланиш ўз юзасига сув шимиб ушлаб тура оладиган адсорбент минераллар системасига хосдир. бунда шимилган сув миқдори шимиш юзаси ва мухитдаги буғ босимига боғлиқ бўлиб, у минералнинг кристаллик тугунларига кириш (гидроксид сув) қаттиқ эритмалар хосил қилиш (кристалл гидрад сувлари) минерал тўқималарнинг оралиқ каналларига жойланиши (сиолит суви) шимилган (адсорбцион) сув ҳолида бўлиши мумкин алюминий, марганец ва темир оксидлари ана шу хусусиятларига эга. гидролизланиш сувнинг парчаланиши натижасида ажралган вадород …

аниб, кон хосил қилади. бунда гравитация кучлари, ёмғир ва қор сувлари, дарё сувлари, сизот сувлар, замин сувлари, денгиз сувлари, музликлар, шамол каби агентлар ва нихоят элементларнинг кимёвий хоссалари катта аҳамиятга эга. гравитация кучлари асосан таги бўшашиб қолган ва оғирлик марказининг силжиши юз берган холларда тоғ жинсларининг сурилиши, ўпирилиши ва думалаши билан намоён бўлади (колюви ётқизиқлари). бунинг натижасида сараланмаган ушатки жинслар тўплами хосил бўлиб, улар асосан йўл қурилишида ишлатилади. нураш махсулотларини ишлатишда ёмғир ва қор сувларининг хизмати жуда сезиларли. биринчидан улар тоғ тошлардан ушатки жинсларни оқизиб, тоғ ён бағирларига тўплаб қўяди (делювии), иккинчидан тоғ дараларидан чиқиш жойларда оқизиб келган шағал ва лойқа холдаги материалларни катта майдонга ёйиб, экинбоб ясси текисликлар хосил қилади (пролювии), учинчидан кичик-кичик оқимларнинг қўшилиши натижасида дарёларга айланиб узундан-узоқ дарё хавзаларида аллювиал ётқизиклар хосил қилади, тўртинчидан улар ер қатламларига сузилиб, ўзлари билан эриган нураш махсулотларини олиб кетадилар ва қолдиқ ҳамда сизма конларни хосил қилишда актив қатнашадилар. оқар сув нураш …

рининг тарқатишда музликлар ҳам маълум ахамиятга эга. улар кенгайиш ва гравитация кучлари таъсирида силжиб, соатига 1,25 м тезликда харакат қилар экан. нураш ходисаларининг кечишида ва айниқса нураш маҳсу-лотларини тарқалишида химик элементларнинг харакатчанлиги катта рол ўйнайди. бу масала а. и. перелман (1964) ва бошқа кўпгина олимлар томонидан ўрганиб чиқилган а. и. перелман элементларнинг эрувчанлик хоссасига қараб, уларни бир неча гурупага бўлиб чиққан (1-жадвал). қуйидаги жадвалда пассив хаво мигрантлари аr, gе, nе, кr, х, rn, хисобга олинмаган, активлари эса сув мигрантларига қўшиб юборилган, чунки улар сув мигранталари ҳамда ва шу тариқадагина кон хосил қиладилар. б)нураш қобиғининг ривожланишида геологик шароитнинг ахамияти. экзоген конларининг хосил бўлиш мухити нураш қобиғи билан чегараланади. нураш қобиғининг остки қисми в. вернадский-нинг фикрича кисларод юзаси (яъни эркин холдаги кисларод кириб борган чуқурлик сатхи) дан нарига ўтмайди. бу юза тахминан замин сувларининг сатхига тўғри келади ва 60-100м, баъзида 200м, жуда кам холларда эса 1,5км чуқурликка боради. нураш қобиғининг ривожланишида иқлим …

учратиш мумкин. шунингдек, текис водийлар ҳам нураш қобиғининг ривожланишига салбий таъсир кўрсатади. нураш конларини хосил қилувчи кимёвий нурашнинг ривожланиши учун энг қулай ландшафт ўртача тоғлик ва ясси тоғликлардир, чунки бундай жойларда сув сизилиб алмашиниб туради. туб жинсларнинг таркиби нураш минераллари комплексининг хосил бўлишига катта таъсир кўрсатади. бунда асосан икки типдаги минераллар комплекси хосил бўлиб, улар ўта асос ва асос жинслар, ҳамда нордон жинслар туркимига хосдир (2-жадвал). табиатдаги бошқа жинсларнинг нурашидан эса мана шу икки групанинг бирига яқин комплекисда минераллар хосил бўлиши аниқланган. адабиётлар 1. бетехтин а.г., голиков а.с. курс месторождения полезных ископаемых. издательство «недра», 1964 г. 2. дорохин и.в., богачева е.н. и др. месторождения полезных ископаемых и их разведка. издательство «недра», 1969 г. 3. вахромеев с.а., антипин в.н. и др. краткий курс месторождений полезных ископаемых. издательство «высшая школа», 1967 г. 4. смирнов в.и. геология полезных ископаемых. издательство «недра», 1969 г. 5. татаринов п.м.,карякин а.е., и др. курс месторождений твёрдых полезных …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "экзаген конларнинг ҳосил бўлиши нураш жараёнлари"

1483464705_67012.doc экзаген конларнинг ҳосил бўлиши нураш жараёнлари ер қобиғининг атмосфера, гидросфера, биосфера билан ўзаро таьсири натижасида ҳосил бўлган конлар эгзоген (грек. экзо-ташқи) конлар деб аталади. бундай конлар тоғ жинсларининг нураши, нураш маҳсулотларининг тарқалиши ва ётқизилиши натижасида ҳосил бўлади. 1) нураш натижаси қуёш нури, ҳаво, сув ва тирик мавжудотнинг актив иштрокида ер қобиғининг устки қисмидаги туб жинслар доим ўзгариб, емирилиб туради. бу процесс нураш деб аталади. ҳароратнинг ўзгариб туриши натижасидаги емирилиш физик – нураш дейилади. бунда асосан, ҳароратнинг суткалик ўзгариши ва сувнинг музлашишида кенгайиш катта аҳамиятга эга. маълум бўлишича, музнинг ер ёриқлари деворларига тасир кучи 6000 лг/см2 чиқар экан. нураш процессларининг самарали бўлишида т...

DOC format, 49.5 KB. To download "экзаген конларнинг ҳосил бўлиши нураш жараёнлари", click the Telegram button on the left.

Tags: экзаген конларнинг ҳосил бўлиши… DOC Free download Telegram