эндоген конларнинг ҳосил бўлиш жараёнлари (магматик пегматит ва карбонатит)

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483464481_67008.doc эндоген конларнинг ҳосил бўлиш жараёнлари (магматик пегматит ва карбонатит) эндоген конлар ер бағрида бўлиб ўтадиган мураккаб жароёнлар маҳсули бўлиб, уларга магма деб аталувчи, ернинг чуқур қисмларидан кўтарилиб чиқадиган ўтли, суюқ ҳамир-симон модданинг шаклланиши билан боғлиқ. магма ўз холатига кўра кўпроқ қотишма бўлиб, тоғ жинслари ҳосил қилувчи алюминий, темир, кальций, магний, калий, натрий, кремний, кислород, водород элементларидан ташқари, турли фойдали қазилмаларга , ҳар хил газ ва ўта иссик буғ: н, он, нғ, h2s, hcl, co,co2, b, s, f ларга бой бўлади. магма ер қабиғининг устки қисмларига кўтарилиб келаётган пайтда катта босим остида аста-секин совийди ва турли шаклдаги тоғ жинсларини хосил қилади. баъзан эса қотаётган магманинг атрофидаги жинсларга таъсири кучли бўлиб, улар эриб, магманинг таркибини сезиларли даражада ўзгартириши (ассимиляция)га олиб келади. магманинг қотиши ва кейинги шаклланиши давомида рудали қазилмалар ўзларини турлича тутади. асос ва ўта асос магманинг кристалланиб габбро, дунит, перидотит каби тоғ жинслари ҳосил бўлаётган жароёнда рудали минераллар ҳам шаклланиб …

қорида баён этилган эритмалар келиб қўшилади. натижада, нордон магматик жинслар гранит, гранодиоритлар билан оҳактош, доломит каби карбонат жинсларнинг туташган ерларида с к а р н конлар ҳосил бўлади. агар газ симон ва сув холатидаги эритмалар нордон ва ўрта жинсларнинг орасига тарқалиб, юқори ҳароратда уларни таркибидаги минералларни ўзгартириб юборса альбитит - грейзен деб аталувчи конлар ҳосил бўлади. магматоген конларнинг охирги бўғими г и д р о т е р м а л конлар бўлиб, улар табиатда жуда кенг тарқалган. бу конлар магма фаолиятининг сўнгги этапларида ажраладиган рудали элементларга сероб бўлган иссиқ сувли эритмаларнинг юқорига кўтарилиб, кичик ва ўрта чуқурликларда турли туман жинслар орасида янги минераллар ҳосил қилишдан пайдо бўлади. сўнгги даврларда бу серия янги - келгандан конлар (гидратермал-метасаматик, гидротермал-чўкинди ва уларнинг аралашган турлари) группаси ҳам киритилмокда. фойдали қазилмаларга бой магманинг дифференция-ланиши жароёнларида, ўта асосий, асосий ва ишқорли қотиш-малардан ҳосил бўлган конлар м а г м а т и к конлар деб …

сенит каби ўта-асосий жинслар билан платина, хромит, олмос конлари бирга учрайди. кўпчилик магматик конлар жойлашган массивларнинг йўл-йўл тузилиши (яъни дифференциялашган отқинди жинс-лардан тузилиши) эътиборни жалб қилади. бу хол асосий жинсларда темир группа металларининг юқори миқдорда ва кремнезёмнинг кам бўлиши билан боғлиқ бўлиб, натижада бундай тоғ жинсларини ҳосил қилувчи магманинг қайишқоқлиги кам, лекин енгил ҳаракатчан бўлишига, яъни унинг дифферен-цияланишига сабаб бўлади. магманинг сиаль ва фемик қисим-ларга бўлиниш жараёнига рудаларнинг суюлиш температура-сини камайтирувчи ва бирикмаларнининг ҳаракатланишини яхшиловчи турли учувчи компонентлар (h2o, cl, b, f, p)нинг ҳам маълум таъсири бўлади. бўлиниш натижасида магма эритмасида илгари кристалланиб олган минераллар пастга чўкади, енгиллари эса юқорига кўтарилади, яъни магматик жинсларнинг оч рангли енгил минераллари устки ва қорамтир оғирлари пастки зоналарда жойлашади. бундай дифференцияланиш даражаси ҳар хил бўлиб, айрим районларда, масалан, уралдаги интрузив массивларида зонадан зонага ўтиш сезиларсиз бўлса, бошқа ерларда кескин фарқланувчан бўлиши мумкин. она жинсларни ташкил қилган массивларнинг шакллари лакколит, силла, моноклиналь бўлиб, чўкинди ва …

оғирликдари юқори бўлганликлари учун аста-секин қота бошлаган магманинг силикатли қисми остига чўкиб йиғилади ёки ҳосил бўлаётган жинс орасига тарқалади. ана шундай йўл билан ҳосил бўлган конлар э р т а м а г м а т и к конлар деб аталади. бу конларнинг ҳосил бўлиш температураси ва босими магматик конлар ичида энг юқори бўлади. масалан олмос каби қазилмалар ер бағридан юзлаб километр чуқурликда пайдо бўлишлиги мумкин. эрта магматик конларнинг ўзига хос хусусиятлари – руда гавдаларининг уя, линза, плита, олмос конларида эса труба шаклларидан ташқари кўпинча ноаниқ бўлишлиги, руда билан жинс орасида сезиларли чегара бўлмаслигидир. рудаларни кўздан кечирсак рудали минералларнинг аниқ формалилиги ва уларни кейин ажралган тоғ жинслари ҳосил қилувчи минераллар ўраб, яъни «цементлар» турганини кўрамиз. эрта магматик шароитда ҳосил бўлган хромит, перидотит, титан-магматитли руда гавдалари габбро, графит тўплам-лари эса ишқорли жинслар бағрида ётади. олмос эса ўта-асосий жинсларнинг ўзига хос хили-кимберлит ичида жойлашади. фойдали қазилма рудаларда алоҳида дона (хол)лар шаклида, баъзан …

и жароёнлари билан боғлиқ бўлганлиги учун, хосил бўлган руда гавдалари ҳам тоғ жинслари орасида текис ётади. одатда сорти, кристаллографик кўриниши, ранги, ўлчам-лари турлича бўлган олмос кристаллари ёки синиқлари бутун кимберлит бўйлаб нотекис тарқалиб оливин, диопсид, гранат каби минераллар билан биргаликда учрайди. 5-расм.“мир” кимберлит трубкасининг схематик геологик картаси ва қирқими. 1-элювиаль-делювиал қатлам; 2-сариқ рангли ўзгарган кимберлит; 3-байрангли ўзгарган кимберлит; 4- қора байранг кам ўзгарган кимберлит; 5-карбонат жинслар. баъзан эса бу минералларни олмоснинг ичида ҳам учратиш мумкин. бу эса олмоснинг кимберлитни ҳосил қилувчи минераллар билан олдинма-кейин ҳосил бўлганлигини кўрса-тади. бу ва бошқа олмосли трубкаларни ҳар тарафлама ўрганиш олмос устида олиб борилаётган эксперимент натижалари қаттиқлик султони олмос конларни жуда катта босим ва чуқурликда кимберлитли магманинг «портлаб» кўтарилганлиги ва шаклланиши натижасида ҳосил бўлишлигини кўрсатмоқда. 2) кеч магматик конлар магма кристалланиш жароёнининг охирларига келиб, ундаги учувчи бирикмалар миқдорининг ортиши туфайли жинс ҳосил қилувчи минераллар кристалланади. рудали минераллар эса йиғилиб, қолдиқ рудали қотишмаларни вужудга келтиради. улар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "эндоген конларнинг ҳосил бўлиш жараёнлари (магматик пегматит ва карбонатит)"

1483464481_67008.doc эндоген конларнинг ҳосил бўлиш жараёнлари (магматик пегматит ва карбонатит) эндоген конлар ер бағрида бўлиб ўтадиган мураккаб жароёнлар маҳсули бўлиб, уларга магма деб аталувчи, ернинг чуқур қисмларидан кўтарилиб чиқадиган ўтли, суюқ ҳамир-симон модданинг шаклланиши билан боғлиқ. магма ўз холатига кўра кўпроқ қотишма бўлиб, тоғ жинслари ҳосил қилувчи алюминий, темир, кальций, магний, калий, натрий, кремний, кислород, водород элементларидан ташқари, турли фойдали қазилмаларга , ҳар хил газ ва ўта иссик буғ: н, он, нғ, h2s, hcl, co,co2, b, s, f ларга бой бўлади. магма ер қабиғининг устки қисмларига кўтарилиб келаётган пайтда катта босим остида аста-секин совийди ва турли шаклдаги тоғ жинсларини хосил қилади. баъзан эса қотаётган магманинг атрофидаги жинсларга таъсири куч...

DOC format, 2.1 MB. To download "эндоген конларнинг ҳосил бўлиш жараёнлари (магматик пегматит ва карбонатит)", click the Telegram button on the left.

Tags: эндоген конларнинг ҳосил бўлиш … DOC Free download Telegram