institutsional nazariyalarning paydo bo'lishi va rivojlanishi

PPTX 10 pages 72.6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.6 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

“institutsional nazariyalar paydo bo‘lishi va rivojlanishi” “institutsional nazariyalar paydo bo‘lishi va rivojlanishi” zulfiqorova lazzat reja: institutsionalizm tushunchasi va nazariyaning mohiyati institutsional nazariyalarning paydo bo‘lish sharoitlari klassik institutsionalizm: asoschilari va ularning g‘oyalari 1. institutsionalizm tushunchasi va nazariyaning mohiyati institutsionalizm – bu iqtisodiy va ijtimoiy fanlarda shakllangan nazariy oqim bo‘lib, unda jamiyatning rivojlanishi va iqtisodiy jarayonlar faqat bozor mexanizmi orqali emas, balki ijtimoiy institutlar, huquqiy me’yorlar, an’analar va tashkilotlar faoliyati orqali ham izohlanadi. “institut” atamasi keng ma’noda – jamiyatning barqaror faoliyatini ta’minlovchi qoidalar, tashkilotlar va tizimlar majmui sifatida talqin qilinadi. demak, institutsionalizmning asosiy g‘oyasi – iqtisodiy rivojlanishda inson xulqi, davlat siyosati, ijtimoiy qadriyatlar va madaniy an’analar ham muhim rol o‘ynashini asoslashdir. nazariyaning mohiyati: bozorning cheklanganligi – iqtisodiyotni faqat bozor qonunlari asosida tushuntirish yetarli emas. institutlarning ahamiyati – davlat, oila, ta’lim, huquqiy tizim, korporatsiyalar kabi institutlar iqtisodiy va ijtimoiy hayotning poydevoridir. inson xulq-atvori – iqtisodiy qarorlar faqat moddiy manfaatlar emas, balki ijtimoiy odatlar, …

2 / 10

adi: industrial inqilob va ishlab chiqarishning kengayishi yangi texnologiyalar, mashinasozlik, transport va kommunikatsiya vositalarining rivojlanishi iqtisodiyotda tub o‘zgarishlarga olib keldi. yirik sanoat korxonalari va monopoliyalar paydo bo‘ldi. monopoliyalarning shakllanishi va bozorning o‘zgarishi klassik iqtisodchilar ta’kidlagan “erkin raqobat” amalda buzildi. monopoliya va kartellar iqtisodiy jarayonlarni boshqara boshladi. davlatning iqtisodiyotdagi rolining ortishi iqtisodiy inqirozlar va ijtimoiy tengsizlik davlatning iqtisodiy jarayonlarni tartibga solishga majbur qildi. 3.klassik institutsionalizm: asoschilari va ularning g‘oyalari klassik institutsionalizm xx asr boshlarida shakllangan bo‘lib, u o‘sha davr iqtisodiy va ijtimoiy muammolarni chuqurroq tahlil qilishga intilgan. ushbu yo‘nalishning asoschilari bo‘lib t. veblen, j. r. commons va u. mitchell hisoblanadi. ularning g‘oyalari zamonaviy iqtisodiy tafakkurga katta ta’sir ko‘rsatgan. klassik institutsionalizmning asoschilari iqtisodiyotni faqat matematik modellar va bozor qonunlari orqali tushuntirish mumkin emasligini ta’kidladilar. ular iqtisodiy rivojlanishda institutlar, madaniyat, odatlar, huquqiy tizim va empirik kuzatuvlarning hal qiluvchi ahamiyatini ko‘rsatib berdilar. tornstayn veblen (1857–1929) asarlari: “bekorchi sinf nazariyasi”, “iqtisodiy institutlarning nazariyasi”. asosiy g‘oyalari: …

3 / 10

larga tayanish zarur. jon r. commons (1862–1945) asarlari: “institutsional iqtisodiyot”, “mehnat instituti”. asosiy g‘oyalari: iqtisodiy munosabatlarni tushunishda huquqiy institutlar (qonunlar, shartnomalar, sud tizimi) muhim rol o‘ynaydi. davlat iqtisodiy jarayonlarni boshqarishda faol ishtirok etishi kerak. “kollektiv harakat” nazariyasini ilgari surdi, ya’ni iqtisodiy faoliyat ko‘proq jamoaviy va tashkilotlar orqali amalga oshiriladi. xulosa: institutsional nazariyalar, xususan, klassik institutsionalizm iqtisodiy tafakkur rivojida yangi bosqichni boshlab berdi. tornstayn veblen, jon r. commons va uesli mitchellning qarashlari shuni ko‘rsatdiki, iqtisodiy jarayonlarni faqat bozor mexanizmlari bilan izohlash yetarli emas. iqtisodiy rivojlanishda ijtimoiy institutlar, huquqiy tizim, odatlar, an’analar, texnologik taraqqiyot va jamoaviy harakat muhim omillar sifatida qaralishi lozim. klassik institutsionalizmning asosiy yutug‘i shundaki, u iqtisodiyotga kengroq — ijtimoiy, siyosiy va madaniy nuqtai nazardan yondashish zarurligini ko‘rsatib berdi. ularning g‘oyalari hozirgi zamon iqtisodiy nazariyalari, xususan neoinstitutsionalizm uchun poydevor vazifasini o‘tadi. /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 10

institutsional nazariyalarning paydo bo'lishi va rivojlanishi - Page 4

5 / 10

institutsional nazariyalarning paydo bo'lishi va rivojlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "institutsional nazariyalarning paydo bo'lishi va rivojlanishi"

“institutsional nazariyalar paydo bo‘lishi va rivojlanishi” “institutsional nazariyalar paydo bo‘lishi va rivojlanishi” zulfiqorova lazzat reja: institutsionalizm tushunchasi va nazariyaning mohiyati institutsional nazariyalarning paydo bo‘lish sharoitlari klassik institutsionalizm: asoschilari va ularning g‘oyalari 1. institutsionalizm tushunchasi va nazariyaning mohiyati institutsionalizm – bu iqtisodiy va ijtimoiy fanlarda shakllangan nazariy oqim bo‘lib, unda jamiyatning rivojlanishi va iqtisodiy jarayonlar faqat bozor mexanizmi orqali emas, balki ijtimoiy institutlar, huquqiy me’yorlar, an’analar va tashkilotlar faoliyati orqali ham izohlanadi. “institut” atamasi keng ma’noda – jamiyatning barqaror faoliyatini ta’minlovchi qoidalar, tashkilotlar va tizimlar majmui sifatida talqin qili...

This file contains 10 pages in PPTX format (72.6 KB). To download "institutsional nazariyalarning paydo bo'lishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: institutsional nazariyalarning … PPTX 10 pages Free download Telegram