elektronika va sxemotexnika

DOCX 42 pages 7.2 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type DOCX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

1.e va s 1 fanining bo‘limlari va ular o‘z ichiga nimalarni oladi, elektronikaning rivojlanish jarayonidagi bosqichlar. elektronika va sxemotexnika – elektronlarni elektr maydoni bilan ta’sirini va axborot uzatish, qayta ishlash va saqlashda qo‘llaniladigan elektron asbob va qurilmalarni yaratish usullarini o‘rganish bilan shug‘ullanadigan fan. elektronika rivojlanishi elektron asboblar texnologiyasining takomillashuvi bilan chambarchas bog'liq bo‘lib, hozirgi kungacha to‘rt bosqichni bosib o‘tdi: birinchi bosqich asboblari: rezistorlar, induktiv g'altaklar, magnitlar, kondensatorlar, elektromexanik asboblar (qayta ulagichlar, rele va shunga o‘xshash) passiv elementlardan iborat edi. ikkinchi bosqich li de forest tomonidan 1906-yilda triod lampasining ixtiro qilinishidan boshlandi. triod elektr signallarni o'zgartiruvchi va eng muhimi, quvvat kuchaytiruvchi birinchi aktiv elektron asbob bo’ldi. uchinchi bosqich dj. bardin, v. bratteyn va v. shoklilar tomonidan 1948-yilda elektronikaning asosiy aktiv elementi bo'lgan bipolyar tranzistorning ixtiro etilishi bilan boshlandi. to’rtinchi bosqich integral mikrosxemalar (ims) asosida elektron qurilma hamda tizimlar yaratish bilan boshlandi va mikroelektronika davri deb ataldi. 2.elektr zanjirlarida o‘tish jarayonlarini klassik …

2 / 42

o'lgan bipolyar tranzistorning ixtiro etilishi bilan boshlandi. bu ixtiroga nobel mukofoti berildi. tranzistor elektron lampaning barcha vazifalarini bajarishi bilan birga uning: past ishonchlilik, ko‘p energiya sarflash, katta o‘lchamlari kabi asosiy kamchiliklaridan xoli edi. to’rtinchi bosqich integral mikrosxemalar (ims) asosida elektron qurilma hamda tizimlar yaratish bilan boshlandi va mikroelektronika davri deb ataldi. mikroelektronika — fizik, konstruktiv-texnologik va sxemotexnik usullardan foydalanib yangi turdagi elektron asboblar - imslar va ularning qo'llanish prinsiplarini ishlab chiqish yo‘lida izlanishlar olib borayotgan elektronikaning bir yo‘nalishidir. birinchi imslar 1958-yilda yaratildi. imslaming hajmi ixcham, og‘irligi kam, energiya sarfi kichik, ishonchliligi yuqori bo'lib, hozirgi kunda uch konstruktivtexnologik variantlarda yaratilmoqda: qalin va yupqa pardali, yarimo'tkazgichli va gibrid. 4. elektr zanjiri (ez) va uning asosiy elementlari. elektr zanjir elektr tokni hosil qilish va uning o'tishini ta'minlaydigan qurilma va ob'ektlarning majmui bo'lib undagi elektromagnit jarayonlar elektr yurituvchi kuch (eyuk), tok va kuchlanish tushunchalari bilan ifodalanadi. elektr energiya manbai, iste'molchi va ularni o'zaro birlashtiruvchi …

3 / 42

har bir shoxobchasida o'zining toki bo'ladi. 6. elektr zanjiri, uning topologik parametrlari. 7. elektr zanjiri, uning aktiv va passiv elementlari. sxemalar olqali tushuntiring. elektr zanjirlarining aktiv va passiv elementlari ham mavjud. aktiv elementlar o'z ichiga o'zaro aloqada turishda energiya sarflaydigan, masalan, batareyalar, generatory va amplifikatorlar kabi. passiv elementlar esa o'z ichiga o'zaro aloqada turishda energiya sarflamaydigan, masalan, resistorlar, induktorlar va kondensatorlar kabi. elektr zanjiri elementlari passiv va aktivga bo`linadi. barcha elektr energiya manbalari aktiv elementlar hisoblanadi, ular eyukni ma`lum miqdori bilan harakterlanadi. elektr energiya issiqlikka aylanadigan zanjir elementi qarshilik r yoki o`tkazuvchanlik g bilan xarakterlanadi. bunday elementlar passiv elementlar deb ataladi. 8. elektron sxema simulyatorlari va ularning turlari. . endilikda virtual o‘lchov asboblari yordamida yaratilgan kompyuterdagi о‘lchov asboblaridan foydalanish talab etilmoqda. о‘quv laboratoriyasidagi virtual asbob (va) - qo‘shimcha maxsus dasturiy ta`minot va turli o‘lchov modullari, masalan, ko‘p funktsional kirish - chiqish platasi bilan ta`minlangan kompyuterdir. va o‘lchanayotgan axborotni yig‘ish, qayta …

4 / 42

mazkur muhitda ilovalar yaratish vizual vositalar yordamida amalga oshiriladi va dasturlash bo‘yicha maxsus bilimga ega bo‘lish talab qilinmaydi. multisim – bu qisqa vaqt ichida qurilmalarni ishlab chiqishga imkon beradigan sxemalar interaktiv emulyatoridir. 9. asosiy elektr kattaliklar (zaryad, elektr toki, elektr kuchlanishi, elektr energiyasi va quvvat) ta’rifi, belgilanishi. xalqaro si birliklari tizimi, si (fr. le système international dunités, si) — fizik kattaliklar tizimi boʼlib, metrik tizimning zamonaviy variantidir si tizimi dunyoda texnika sohasidagi keng tarqalgan birliklar tizimidir.elektr zaryadi: elektr zaryadi – fizik skalyar kattalik boʼlib, u jismlarni elektromagnit maydonlar manbasi boʼlish qobiliyatini belgilaydi. elektr zaryad musbat va manfiy qiymatga ega boʼlishi mumkin, yaʼni u zaryad olib yuruvchilar va zaryadlangan zarrachalarning sonli xarakteristikasidirelektr tushunchasi tabiatni kuzatishdan kelib chiqqan. biz jismlar orasidagi taʼsirni kuzatganimizda gravitatsiyaga oʻxshash masofalar aro taʼsir qiladigan kuchga duch keldik. bu kuchning manbai zaryad deb ataladi. kulonl- c , elektr toki: zaryadli zarralarning tartibli oqimi elektr toki deyiladi. tok – …

5 / 42

‘z ichiga multicap versiyasini kiritgan, bu esa sxemalarni dasturiy tavsiflash va undan keyin darhol sinash uchun ideal vosita hisoblanadi. multisim shuningdek, ishlab chiqish va sinash vositalari bilan chuqur integratsiya qilish uchun national instruments tomonidan ishlab chiqilgan labview va signal express bilan o‘zaro moslashtirilgan. 11. xalqaro si birliklari tizimi. xalqaro si birliklari tizimi, si (fr. le système international dunités, si) — fizik kattaliklar tizimi boʼlib, metrik tizimning zamonaviy variantidir si tizimi dunyoda texnika sohasidagi keng tarqalgan birliklar tizimidir. si tizimi 1960 yili xi oʼlchovlar va ogʼirliklar boʼyicha bosh konferentsiyada qabul qilingan. si tizimini asosiy yoki yagona tizim sifatida qabul qilmagan davlatlar (liberiya, mьyanma, аqsh), qora rang bilan koʼrsatilgan, kul rangda maʼlumotga ega boʼlmagan davlatlar koʼrsatilgan. 12. elementlarni ketma-ket va parallel ulash. elektr zanjirlarida elementlarning belgilanishi va xususiyatlarini ko'rsatish uchun ularning kerma-ket va parallel ulashiga qarab ko'rsatiladi. kerma-ket ulashda, bir-biriga to'g'ri bog'lanmagan elementlar ketma-ket tartibida bog'lanadi. parallel ulashda esa, bir-biriga to'g'ri bog'lanmaydigan …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektronika va sxemotexnika"

1.e va s 1 fanining bo‘limlari va ular o‘z ichiga nimalarni oladi, elektronikaning rivojlanish jarayonidagi bosqichlar. elektronika va sxemotexnika – elektronlarni elektr maydoni bilan ta’sirini va axborot uzatish, qayta ishlash va saqlashda qo‘llaniladigan elektron asbob va qurilmalarni yaratish usullarini o‘rganish bilan shug‘ullanadigan fan. elektronika rivojlanishi elektron asboblar texnologiyasining takomillashuvi bilan chambarchas bog'liq bo‘lib, hozirgi kungacha to‘rt bosqichni bosib o‘tdi: birinchi bosqich asboblari: rezistorlar, induktiv g'altaklar, magnitlar, kondensatorlar, elektromexanik asboblar (qayta ulagichlar, rele va shunga o‘xshash) passiv elementlardan iborat edi. ikkinchi bosqich li de forest tomonidan 1906-yilda triod lampasining ixtiro qilinishidan boshlandi. triod e...

This file contains 42 pages in DOCX format (7.2 MB). To download "elektronika va sxemotexnika", click the Telegram button on the left.

Tags: elektronika va sxemotexnika DOCX 42 pages Free download Telegram