saylov tizimi haqida ma'lumotlar

DOC 15 pages 159.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 159.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

16-mavzu o‘zbekiston respublikasining saylov tizimi 1. demokratik jamiyatda saylovning ahamiyati. 2. o‘zbekistonning saylov tizimi. 3. saylov huquqi va saylov huquqi prinsiplari. 4. saylov jarayoni va unda ishtirok etuvchi subyektlar. 5. saylov o‘tkazish muddatlari va saylov kompaniyasining boshlanishi. 6. saylovlarni tashkil qilish va o‘tkazish. 7. saylovlarni moliyalashtirish. zaruriy adabiyotlar o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi. – toshkent: “o‘zbekiston”, 2018. 66-69 b. husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013. 294-336.b. husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: ilm ziyo, 2017. 237-243.b. 1. demokratik jamiyatda saylovning ahamiyati. saylovlar demokratik davlatlar taraqqiyotida va fuqarolarning siyosiy huquqlari tizimida muhim konstitutsiyaviy-huquqiy institut sifatida markaziy o‘rin egallaydi. aynan, mazkur institut orqali fuqarolar bevosita yoki o‘zlari saylagan vakillari timsolida davlat va jamiyatni boshqarish imkoniga egadirlar. davlatimizda bevosita saylov usuli bilan davlat boshlig‘i – o‘zbekiston respublikasi prezidenti hamda oliy majlisning quyi – qonunchilik palatasi deputatlari saylanadilar. shuningdek, saylash uslubi bilan qoraqalpog‘iston jo‘qorg‘i kengesi va mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari shakllantiriladi. …

2 / 15

bilan tashkil qilinishi, saylov o‘tkazishning muddatlari, oliy majlis senati a’zolarini saylash tartibini, kimlar saylovda qatnashmasligini belgilovchi qoidalardan iborat. aslida majoritar va proporsoinal saylov deputatlikka nomzodlar ko‘rsatish va ularga ovoz berish hamda natijalarini aniqlashdagi alohida tartibdir. proporsional tizimda ovozlar partiya ro‘yxati bo‘yicha berilib, deputatlik o‘rni olingan ovozlarga nisbatan taqsimlanadi. bu tizim rossiyada parlament saylovlarida qo‘llaniladi. 2. o‘zbekistonning saylov tizimi. majoritar tizimda saylovchi aniq bir nomzodga ovoz beradi va saylovchilarning yarmidan ko‘pchilik ovozini olgan nomzodlar saylangan hisoblanadi. o‘zbekistonda majoritar saylov tizimi qo‘llaniladi. aralash saylov tizimida har ikki usuldan bir saylov jarayonida qo‘llaniladi. bundan tashqari, “markaziy saylov komissiyasi to‘g‘risida”, “fuqarolar saylov huquqlarini kafolatlari to‘g‘risida”gi qonunlar ham saylov o‘tkazish, fuqarolarning saylov huquqlarini qo‘shimcha himoya qilish, ta’minlashga qaratilgan edi. bugungi kunga kelib, mazkur qonunlarni birlashtirgan holda “saylov kodeksi” qabul qilindi. ushbu kodeksda saylov jarayonlariga taalluqli masalalar ochib berilgan. saylovlar ko‘ppartiyaviylik asosida o‘tishi, nomzodlar sonini saylanadigan deputatlar soniga nisbatan ko‘p bo‘lishi demokratiya tantanasi bo‘ldi. saylovlar siyosiy …

3 / 15

qi va saylov huquqi prinsiplari. saylov huquqi bilan fuqarolarni ta’minlash faqat milliy qonunchiligimizda belgilangan bo‘lib qolmay, saylov huquqini ahamiyati xalqaro hujjatlarda ham qayd qilingan, jumladan “inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi”ning 21-moddasida, “har bir inson bevosita yoki erkinlik bilan saylangan vakillari vositasida o‘z mamlakatini boshqarishda ishtirok etish huquqiga egadir” – deb belgilab qo‘yilgan. o‘zbekiston konstitutsiyasining 117-moddasida “o‘zbekiston respublikasining fuqarolari davlat hokimiyati vakillik organlariga saylanish huquqiga egadirlar” deb ko‘rsatilgan. fuqarolarning saylov huquqi – saylash va saylanish huquqidan iborat. shu ikkala huquqqa to‘la ega bo‘lgandagina saylov huquqi amalga oshgan hisoblanadi. saylash huquqiga ma’lum yoshga yetgan mamlakatning barcha fuqarolari ega bo‘ladi. yodda tuting! konstitutsiyaga binoan sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan, shuningdek sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan fuqarolar saylash huquqiga ega emas. chunki, muomalaga layoqatsizlar aqliy tomondan ojiz, ongsiz kishilar bo‘lib, ular o‘z xatti-harakatini oqibatini anglay olmaydi, tushunmaydi. ozodlikdan mahrum qilish joylarida saqlanayotganlarning saylash huquqi ma’lum davrga cheklangan, chunki u joylarda alohida …

4 / 15

aylash va saylanish huquqidangina emas, boshqa huquqlardan ham foydalanadi. masalan, nomzod ko‘rsatish, saylov komissiyalari tarkibida ishtirok etish, namzodlar to‘g‘risida ma'lumotlar olish, kuzatuvchilar tarkibida ishtirok etish va boshqalar. saylovlar ma’lum prinsiplarda o‘tkazilib, ular demokratik talablarga, xalqaro hujjat normalariga mos bo‘ladi. jumladan, konstitutsiyada saylov umumiy, teng va to‘g‘ridan to‘g‘ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo‘li bilan o‘tkazilishi, har bir saylovchi bitta ovozga ega ekanligi, ovoz berishda fuqaro o‘z xohish-irodasini erkin bildirishi ko‘rsatib qo‘yilgan (117-modda). ana shular saylov huquqining asosiy prinsiplari bo‘lib, saylov to‘g‘risidagi qonunlarda har biri alohida moddalarda berilgan. umumiy saylov prinsipi – mamlakatdagi barcha fuqarolarga kimligidan qat’iy nazar, (ya’ni millati, dini, irqi, jinsi, ijtimoiy kelib chiqishi, partiyaviyligidan qat’iy nazar) saylov huquqidan foydalanish imkoniyatini beradi. umumiy saylov huquqi yosh chegarasini bo‘lishi, sud yo‘li bilan saylov huquqidan cheklash mumkinligiga yo‘l qo‘yadi. boshqacha har qanday cheklashlar mazkur prinsipni buzish hisoblanadi. teng saylov huquqi prinsipi – har bir saylovchini bir ovozga ega ekanligi, fuqarolar …

5 / 15

adi. yashirin ovoz berishda ovoz berish natijasi ham ma’lum bo‘lmaydi, shuning uchun fuqarolar qo‘rqmasdan, ikkilanmasdan, shubhalanmasdan o‘zi xohlagan nomzodiga ovoz beradi. saylovda ishtirok etishning erkinligi – fuqarolar saylovlarning hamma jarayonlarida, shuningdek ovoz berishda ham erkin ishtirok etadi. saylov jarayonlarida ishtirok etishiga to‘sqinlik ham qilmaydi, ishtirok etishga, ovoz berishga majbur ham qilinmaydi. oshkoralik ham saylov huquqining muhim prinsipidandir. saylovlarni barcha jarayonlari oshkora o‘tadi. ommaviy axborot vositalarida saylov jarayonlari bo‘yicha muntazam ma’lumotlar berib boriladi. 3. saylov senzlari va saylovlarda erkinlik o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi va qonunlarida saylov huquqi, saylovni tashkil qilish, uni o‘tkazish va saylovda ishtirok etish uchun shartlar aniq belgilab qo‘yilgan. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 117-moddasiga ko‘ra, yodda tuting! konstitutsiya yuqorida ko‘rsatilganlardan boshqa hech qanday holatda fuqarolarning saylov huquqini cheklashga yo‘l qo‘ymaydi. saylovlarda turli senzlar ya’ni cheklashlar va talablar o‘rnatilishi mumkin. hozirgi kunda butun dunyoda saylov huquqida mavjud bo‘lgan senz – bu yosh senzidir. yosh senzi fuqaroni voyaga yetgan bo‘lishi, uning natijasida esa …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "saylov tizimi haqida ma'lumotlar"

16-mavzu o‘zbekiston respublikasining saylov tizimi 1. demokratik jamiyatda saylovning ahamiyati. 2. o‘zbekistonning saylov tizimi. 3. saylov huquqi va saylov huquqi prinsiplari. 4. saylov jarayoni va unda ishtirok etuvchi subyektlar. 5. saylov o‘tkazish muddatlari va saylov kompaniyasining boshlanishi. 6. saylovlarni tashkil qilish va o‘tkazish. 7. saylovlarni moliyalashtirish. zaruriy adabiyotlar o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi. – toshkent: “o‘zbekiston”, 2018. 66-69 b. husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013. 294-336.b. husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: ilm ziyo, 2017. 237-243.b. 1. demokratik jamiyatda saylovning ahamiyati. saylovlar demokratik davlatlar taraqqiyotida va fuqarolarning siyosiy huquqlari tizimida muhim konst...

This file contains 15 pages in DOC format (159.5 KB). To download "saylov tizimi haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: saylov tizimi haqida ma'lumotlar DOC 15 pages Free download Telegram