ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi

DOCX 16 pages 267.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 267.0 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

10-mavzu: ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi reja: 0. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yо‘llari 0. ekologik siyosatning mohiyati, turlari va vazifalari 0. ekologik siyosatni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi 0. о‘zbekistonda ekologik vaziyat va ekologik siyosatning ustuvor yо‘nalishlari 1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yо‘llari yashil iqtisodiyotga о‘tishdagi muhim muammolardan biri atrof- muhitning ifloslanishi, tabiiy resurslardan notо‘g‘ri foydalanish oqibatida yuzaga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashib borayotganligi hisoblanadi. ekologik muammo tabiiy muhit tarkibi va amal qilishining о‘zgarishi, antropogen yoki tabiiy ofatlar natijasida sodir bо‘lishi mumkin. ekologik muammolar tabiiy muhitga ta’sir qilish kuchiga qarab turli darajalarga ajratiladi. ekologik muammoning ta’sir kuchi uning intensivligi va о‘zgarishlarning tarqalish maydoni hamda ayrim ekologik muammolarga xos belgilar bо‘yicha aniqlanadi. 1-jadval ekologik muammolarning turlari namoyon bо‘lish darajasi tabiiy muhit xususiyatlarini о‘zgartirish darajasi, % kuchsiz 10 gacha о‘rta 10-50 kuchli >50 xx asrning 60-70-yillaridan boshlab insonning atrof-muhitga salbiy ta’siri global ahamiyat kasb eta …

2 / 16

ng paydo bо‘lishi biron-bir mamlakat emas, balki aksariyat kо‘pchilik mamlakatlar aybi bilan bog‘liq holda yuzaga kelgan; 3. global ekologik muammolarni hal etishda xalqaro hamkorlikning zarurligi; 4. global ekologik muammolarni hal etish uchun kechiktirib bо‘lmaydigan choralar qabul qilish zaruriyati. global iqlim о‘zgarishi xxi asrning asosiy muammolaridan hisoblanadi. insoniyatning tabiatga nisbatan xо‘jasizlarcha munosabatda bо‘lishi, iqtisodiyotda neft, gaz va kо‘mirdan haddan tashqari kо‘p foydalanilishi natijasida atmosferaga chiqarilayotgan issiqxona gazlari miqdori ortib bormoqda. ushbu gazlar atmosferada tо‘planib, sayyoraning qizigan sirti taratadigan ortiqcha issiqlikning kosmosga tarqalishiga yо‘l qо‘ymaydi va atmosferaning isishiga sabab bо‘ladi. quyidagilar iqlim о‘zgarishiga olib kelayotgan issiqxona gazlari sirasiga kiradi: suv bug‘i; karbonat angidrid (co2); metan (cn4); azot oksidi (n2o); gidroftoruglerodlar (gfu); perftoruglerodlar (pfu); oltingugurt geksaftoridi (sf6). 2018 yilda issiqxona gazlarining atmosferadagi konsentratsiyasi bir millionga 405,5 zarrani tashkil etgan va ushbu kо‘rsatkich sanoatlashishgacha bо‘lgan davrga nisbatan 146%ga ortgan. global iqlim о‘zgarishi muammosining insoniyat kelajagi uchun naqadar xavfli ekanligini xvf ijroiya direktori kristalina georgiyevaning …

3 / 16

ternal/pubs/ft/fandd/2019/12/climate-change-and-the-age-of-adaptation-georgieva.htm] iqlimning keskin о‘zgarib ketishi natijasida yuzaga kelayotgan ekologik muammolar jiddiy salbiy oqibatlarni keltirib chiqarmoqda. jumladan, 2019 yil mart oyida zimbabve, malavi va mozambikda “iday” tropik tо‘foni oqibatida 1300 dan ortiq kishi halok bо‘ldi. bir oydan sо‘ng mazkur hududlarga “kennet” tropik tо‘foni yopirildi va ikkala tо‘fon keltirgan zarar 4 mlrd. dollarga yetdi. ushbu holat bir mavsumda ketma-ket rо‘y bergan tabiiy ofatlar sifatida rо‘yxatga olingan ilk holat hisoblanadi va 3 mln. kishining uy-joysiz qolishiga olib keldi. ayrim tadqiqotlarga kо‘ra, qurg‘oqchilik, suv toshqinlari, tо‘fonlar kabi tabiiy ofatlar mamlakat yalpi ichki mahsulotining 50%igacha zarar yetkazishi mumkin. xxi asrning boshlariga kelib tabiiy ofatlar tez-tez sodir bо‘la boshladi. misol uchun, 2004 yilda grenadada sodir bо‘lgan “ayvan” tо‘foni keltirgan zarar mamlakat yalpi ichki mahsulotiga nisbatan 148%ni, 2017 yilda dominikada rо‘y bergan “mariya” tо‘foni oqibatida keltirilgan zarar esa 260%ni tashkil etdi[footnoteref:2]. [2: о‘sha manba] tahlillar, jahonda atmosferaga issiqxona gazlarini chiqarish miqyosining ortib borayotganligi, ushbu gazlarni atmosferaga chiqarish …

4 / 16

gan iqtisodiy tengsizlikni yaqqol yuzaga chiqarmoqda. global issiqxona gazlarining 26%i aqshga, 22%i yevropaga tо‘g‘ri kelgani holda, ushbu gazlarning bor-yо‘g‘i 3,8%i afrika qit’asi hissasiga tо‘g‘ri keladi. issiqxona gazlarining 80%i rivojlangan mamlakatlarga tegishli bо‘lib, ushbu mamlakatlar 2030 yilga qadar ushbu kо‘rsatkichni 20-40%gacha qisqartirish majburiyatini olishgan[footnoteref:4]. [4: finance & development, december 2019, vol. 56, no. 4. https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2019/12/climate-change-and-the-age-of-adaptation-georgieva.htm] global iqlim о‘zgarishlari bilan bog‘liq muammolarni hal etishda bmt yetakchi mavqega ega. bmt tomonidan 1972 yil stokgolmda о‘tkazilgan atrof- muhit masalalari bо‘yicha konferensiyada qabul qlingan deklaratsiya atrof- muhit bilan bog‘liq muammolarga e’tibor qaratilgan dastlabki xalqaro hujjat hisoblanadi. mazkur hujjatda atrof-muhitga ta’sir kо‘rsatadigan iqtisodiy faoliyat tartibga solinishi kerakligi ta’kidlangan. deklaratsiyada kelajakda xalqaro v milliy siyosatlarni ishlab chiqishda asos bо‘luvchi 26 tamoyil belgilangan. ushbu tamoyillarga kо‘ra har qanday iqtisodiy faoliyatni tartibga solishda hozirgi va kelgusi avlodlar manfaatlari hisobga olinishi zarur. har bir insonda erkin, teng va munosib turmush sharoitiga ega bо‘lish huquqi mavjud. qazib olinadigan resurslarni iste’mol qilishni …

5 / 16

ref:5]. [5: https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/declarathenv.shtml] stokgolmda deklaratsiyasi asosida 1992 yilda atrof muhit va taraqqiyot bо‘yicha rio-de-janeyro deklaratsiyasi ishlab chiqildi. mazkur hujjatning о‘ziga xos xususiyati shundaki, u taraqqiyotni barqaror rivojlanish doirasida kо‘rib chiqadi. deklaratsiyada barcha mamlakatlar barqaror rivojlanish masalalari bо‘yicha hamkorlik qilishi, jumladan, har bir mamlakat о‘z qonun hujjatlarini ishlab chiqishi kerakligi aytib о‘tilgan. deklaratsiyaning nazariy qismida tasvirlangan mamlakat va mintaqalarning о‘ziga xosligi shundaki, bir mamlakatda samarali bо‘lgan chora-tadbirlar boshqa mamlakatda samarasiz bо‘lishi mumkin[footnoteref:6]. [6: https://legal.un.org/avl/ha/dunche/dunche.html] bmt tomonidan 1992 yil 9 mayda nyu-york shahrida stokgolm deklaratsiyasi tamoyillariga asoslangan holda iqlim о‘zgarishi tо‘g‘risidagi hadli konvensiyasi qabul qilindi. konvensiyaning maqsadi atmosferada issiqxona gazlarining iqlimga salbiy ta’sir kо‘rsatadigan darajada oshib ketmasligini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish bо‘ldi[footnoteref:7]. ushbu maqsadga 1997 yilda bmt iqlim о‘zgarishi tо‘g‘risidagi hadli konvensiyasining kioto protokoli qabul qilinganidan sо‘nggina erishildi. kioto protokoliga binoan, uni imzolovchi mamlakatlar shunday siyosat va texnologiyalarni ishlab chiqishlari kerakki, natijada issiqxona gazlarining chiqarilishi bazis yilga nisbatan tasdiqlangan kvotalar bо‘yicha …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi"

10-mavzu: ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi reja: 0. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yо‘llari 0. ekologik siyosatning mohiyati, turlari va vazifalari 0. ekologik siyosatni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi 0. о‘zbekistonda ekologik vaziyat va ekologik siyosatning ustuvor yо‘nalishlari 1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yо‘llari yashil iqtisodiyotga о‘tishdagi muhim muammolardan biri atrof- muhitning ifloslanishi, tabiiy resurslardan notо‘g‘ri foydalanish oqibatida yuzaga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashib borayotganligi hisoblanadi. ekologik muammo tabiiy muhit tarkibi va amal qilishining о‘zgarishi, antropogen yoki tabiiy ofatlar natijasida sodir bо‘lishi mumkin. ekologik muammolar tabiiy muh...

This file contains 16 pages in DOCX format (267.0 KB). To download "ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik siyosat va uni amalga … DOCX 16 pages Free download Telegram