ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi

PDF 24 pages 636.3 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 636.3 KB

File type PDF

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

10-mavzu. ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi. reja: 1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yo‘llari. 2. ekologik siyosatning mohiyati, turlari va vazifalari. 3. ekologik siyosatni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi. 4. o‘zbekistonda ekologik vaziyat va ekologik siyosatning ustuvor yo‘nalishlari. yashil iqtisodiyotga o‘tishdagi muhim muammolardan biri atrof muhitning ifloslanishi, tabiiy resurslardan noto‘g‘ri foydalanish oqibatida yuzaga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashib borayotganligi hisoblanadi. ekologik muammo tabiiy muhit tarkibi va amal qilishining o‘zgarishi, antropogen yoki tabiiy ofatlar natijasida sodir bo‘lishi mumkin. ekologik muammolar tabiiy muhitga ta’sir qilish kuchiga qarab turli darajalarga ajratiladi. ekologik muammoning ta’sir kuchi uning intensivligi va o‘zgarishlarning tarqalish maydoni hamda ayrim ekologik muammolarga xos belgilar bo‘yicha aniqlanadi. 1-jadval ekologik muammolarning turlari namoyon bo‘lish darajasi tabiiy muhit xususiyatlarini o‘zgartirish darajasi, % kuchsiz 10 %gacha o‘rta 10-50 % kuchli >50% xx asrning 60-70-yillaridan boshlab insonning atrof-muhitga salbiy ta’siri global ahamiyat kasb eta boshladi. xx asr davomida jahon aholisi soni 4 …

2 / 24

terga egaligi: - global ekologik muammolarni butun insoniyatni bevosita yoki bilvosita qamrab olishi; -barcha mamlakatlar javobgar ekanligi: - global ekologik muammolarning paydo bo‘lishi biron-bir mamlakat emas, balki aksariyat ko‘pchilik mamlakatlar aybi bilan bog‘liq holda yuzaga kelganligi; - global ekologik muammolarni hal etishda xalqaro hamkorlikning zarurligi; - global ekologik muammolarni hal etish uchun kechiktirib bo‘lmaydigan choralar qabul qilish zaruriyati. global iqlim o‘zgarishi xxi asrning asosiy muammolaridan hisoblanadi. insoniyatning tabiatga nisbatan xo‘jasizlarcha munosabatda bo‘lishi, iqtisodiyotda neft, gaz va ko‘mirdan haddan tashqari ko‘p foydalanilishi natijasida atmosferaga chiqarilayotgan issiqxona gazlari miqdori ortib bormoqda. ushbu gazlar atmosferada to‘planib, sayyoraning qizigan sirti taratadigan ortiqcha issiqlikning kosmosga tarqalishiga yo‘l qo‘ymaydi va atmosferaning isishiga sabab bo‘ladi. quyidagilar iqlim o‘zgarishiga olib kelayotgan issiqxona gazlari sirasiga kiradi: - suv bug‘i; - karbonat angidrid (so2); - metan (sn4); - azot oksidi (n2o); - gidro ftor uglerodlar (gfu); - per ftor uglerodlar (pfu); - oltingugurt geksa ftoridi (sf6). 2018 yilda issiqxona gazlarining …

3 / 24

hash uchun resurslar yetishmasligi sabab o‘z vatanlaridan boshqa joylarga ko‘chib ketishga majbur bo‘layotganlarini kuzatishi mumkin. agar u 90 yoshgacha umr ko‘rsa, bu davrda yer shari 3–4 gradusga isib ketishi va yashash uchun yaroqsiz holga kelib qolishi mumkin”. iqlimning keskin o‘zgarib ketishi natijasida yuzaga kelayotgan ekologik muammolar jiddiy salbiy oqibatlarni keltirib chiqarmoqda. jumladan, - 2019 yil mart oyida zimbabve, malavi va mozambikda “iday” tropik to‘foni oqibatida 1300 dan ortiq kishi halok bo‘ldi. - bir oydan so‘ng mazkur hududlarga “kennet” tropik to‘foni yopirildi va ikkala to‘fon keltirgan zarar 4 mlrd. dollarga yetdi. ushbu holat bir mavsumda ketma-ket ro‘y bergan tabiiy ofatlar sifatida ro‘yxatga olingan ilk holat hisoblanadi va 3 mln. kishining uy-joysiz qolishiga olib keldi. ayrim tadqiqotlarga ko‘ra, qurg‘oqchilik, suv toshqinlari, to‘fonlar kabi tabiiy ofatlar mamlakat yalpi ichki mahsulotining 50% igacha zarar yetkazishi mumkin. xxi asrning boshlariga kelib tabiiy ofatlar tez-tez sodir bo‘la boshladi. misol uchun, 2004 yilda grenadada sodir bo‘lgan “ayvan” …

4 / 24

yy 2000 y. 2010 y. 2020 y. 2030 y. issiqxona gazlarini atmosferaga chiqarishda chegara ko‘rsatkichga erishgan mamlakatlar soni global issiqxona gazlarining 26%i - aqshga, 22%i- yevropaga to‘g‘ri kelgani holda, ushbu gazlarning bor-yo‘g‘i 3,8%i- afrika qit’asi hissasiga to‘g‘ri keladi. issiqxona gazlarining 80%i- rivojlangan mamlakatlarga tegishli bo‘lib, ushbu mamlakatlar 2030 yilga qadar ushbu ko‘rsatkichni 20-40%gacha qisqartirish majburiyatini olishgan. global iqlim o‘zgarishlari bilan bog‘liq muammolarni hal etishda bmt yetakchi mavqega ega. bmt tomonidan 1972 yil stokgolmda o‘tkazilgan atrof- muhit masalalari bo‘yicha konferensiyada qabul qilgan deklaratsiya atrof- muhit bilan bog‘liq muammolarga e’tibor qaratilgan dastlabki xalqaro hujjat hisoblanadi. mazkur hujjatda atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatadigan iqtisodiy faoliyat tartibga solinishi kerakligi ta’kidlangan. deklaratsiyada kelajakda xalqaro milliy siyosatlarni ishlab chiqishda asos bo‘luvchi 26 tamoyil belgilangan. ushbu tamoyillarga ko‘ra har qanday iqtisodiy faoliyatni tartibga solishda hozirgi va kelgusi avlodlar manfaatlari hisobga olinishi zarur. har bir insonda erkin, teng va munosib turmush sharoitiga ega bo‘lish huquqi mavjud. qazib olinadigan resurslarni iste’mol …

5 / 24

asi” ishlab chiqildi. mazkur hujjatning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u taraqqiyotni barqaror rivojlanish doirasida ko‘rib chiqadi. deklaratsiyada barcha mamlakatlar barqaror rivojlanish masalalari bo‘yicha hamkorlik qilishi, jumladan, har bir mamlakat o‘z qonun hujjatlarini ishlab chiqishi kerakligi aytib o‘tilgan. deklaratsiyaning nazariy qismida tasvirlangan mamlakat va mintaqalarning o‘ziga xosligi shundaki, bir mamlakatda samarali bo‘lgan chora- tadbirlar boshqa mamlakatda samarasiz bo‘lishi mumkin1. bmt tomonidan 1992 yil 9 mayda nyu-york shahrida stokgolm deklaratsiyasi tamoyillariga asoslangan holda iqlim o‘zgarishi to‘g‘risidagi hadli konvensiyasi qabul qilindi. konvensiyaning maqsadi atmosferada issiqxona gazlarining iqlimga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan darajada oshib ketmasligini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘ldi2. ushbu maqsadga 1997 yilda bmt iqlim o‘zgarishi to‘g‘risidagi hadli konvensiyasining kioto protokoli qabul qilinganidan so‘nggina erishildi. kioto protokoliga binoan, uni imzolovchi mamlakatlar shunday siyosat va texnologiyalarni ishlab chiqishlari kerakki, natijada issiqxona gazlarining chiqarilishi bazis yilga nisbatan tasdiqlangan kvotalar bo‘yicha kamayishi lozim. atmosferaning ifloslanishi bo‘yicha ko‘rsatkichlar uchun bazis davr sifatida 1995 yil olingan. 2015 yilda …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi"

10-mavzu. ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi. reja: 1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yo‘llari. 2. ekologik siyosatning mohiyati, turlari va vazifalari. 3. ekologik siyosatni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi. 4. o‘zbekistonda ekologik vaziyat va ekologik siyosatning ustuvor yo‘nalishlari. yashil iqtisodiyotga o‘tishdagi muhim muammolardan biri atrof muhitning ifloslanishi, tabiiy resurslardan noto‘g‘ri foydalanish oqibatida yuzaga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashib borayotganligi hisoblanadi. ekologik muammo tabiiy muhit tarkibi va amal qilishining o‘zgarishi, antropogen yoki tabiiy ofatlar natijasida sodir bo‘lishi mumkin. ekologik muammolar tabiiy muhitga ta’sir qilish kuchiga qarab turli darajalarga ajratiladi. ek...

This file contains 24 pages in PDF format (636.3 KB). To download "ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik siyosat va uni amalga … PDF 24 pages Free download Telegram