tavakka lichillik va uning vujudga kelishi

PDF 23 стр. 153,2 КБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 153,2 КБ

Тип файла PDF

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

1. бозор иқтисодиёти даврида таваккалчилик ва унинг вужудга келиши. 2. таваккалчиликни ўлчаш. 3. таваккалчиликка бўлган муносабатлар. 4. тавакалчиликни пасайтириш йўллари. ноаниқлик шароитида танлаш. шу вақтгача биз барча кўрсаткичлар (нарх, истеъмолчи даромади, ишлаб чиқарилган маҳсулот миқдори, олинадиган фойда, харажатлар) аниқ берилган деб келдик. лекин, реал ҳаётда бозор субъектлари томонидан қабул қилинадиган қарор ноаниқликлар билан боғлиқ. маълумки, тўғри қарор қабул қилишнинг асосий шарти - бу ахборот. ноаниқлик шароитида қарор қабул қилиш деганда, тўлиқ ахборот бўлмаганда қарор қабул қилиш тушунилади. бирор воқеа ёки ҳодиса тўғрисида ахборот тўлиқ бўлмаса, қабул қилинган қарор салбий оқибатларга, яъни маълум йўқотишларга олиб келади. ушбу йўқотишлар таваккалчиликни билдиради. ноаниқлик шароитида қарор қабул қилишда таваккалчилик (йўқотиш) даражасини билиш, уни олдини олиш учун, таваккалчилик даражасини камайтириш учун, чора тадбирлар кўришга имкон беради. ноаниқликка мисол тариқасида жамғарилган пулни ишончлироқ бўлган банкка қўйиш ёки таваккалчилик (йўқотиш эҳтимоли кўпроқ бўлган) юқори бўлган, лекин шу билан бирга юқори дивиденд олиш мумкин бўлган тижорат фондларга қўйиш …

2 / 23

али тошнинг олтита рақамидан биттасини тушиши эҳтимолининг 1 6 га тенглиги мисол бўлиши мумкин. иккинчи турдаги эҳтимолни эмпирик, яъни фараз қилиш йўли орқали аниқлаш мумкин. масалан, корхонага хом ашёни вақтида етиб келмаслик эҳтимоли фараз қилинганда, ушбу фараз қилинган рақам баҳоловчининг билимига тажрибасига асосланади. нима учун деганда, ушбу воқеанинг такрорланиши тўғрисида статистик маълумотлар йўқ. эҳтимол субъектив равишда аниқланганда, битта ҳодисани ҳар хил инсонлар ҳар хил қийматдаги эҳтимол билан баҳолайди. юқоридаги мисолда воқеага таъсир қилувчи тасодифий омиллар кўп ва уларни ҳаммасини бартараф қилиш мумкин эмас. бундан ташқари, бу ерда тенг эҳтимолли альтернатив вариантларнинг ўзини йўқлиги эҳтимолни математик ҳисоб-китоблар орқали аниқлашга имкон бермайди. биринчи турдаги эҳтимолни объектив эҳтимол десак, у иқтисодиётда камроқ учрайди, иккинчи турдаги эҳтимол субъектив эҳтимол бўлиб, бизнесга хосдир. ҳам объектив ва ҳам субъектив эҳтимоллар таваккалчилик даражасини ифодалашда ва танлашда фойдаланилади. объектив эҳтимол ўртача қийматни аниқлашга ёрдам берса, субъектив эҳтимол олиниши мумкин бўлган натижаларнинг ўзгарувчанлик мезонини аниқлашга ёрдам беради. таваккалчиликни миқдорий …

3 / 23

қланади: e( x )=0,6⋅1000+0,4⋅100=640 сўмғакция. четланиш - бу ҳақиқий натижа билан кутиладиган натижа ўртасидаги фарқ бўлиб, у таваккалчиликдан (йўқотишдан) дарак беради. ушбу фарқ қанча катта бўлса йўқотиш, яъни таваккалчилик ҳам шунча юқори бўлади. масалан, сизни ишга жойлашишингиз учун икки вариант мавжуд. биринчиси, хусусий корхонада ишлаш бўлса, иккинчиси - давлат корхонасида. хусусий корхонада ишласангиз даромадингиз, корхона муваффақиятли ишласа бир ойлик иш ҳақингиз 6000 сўмни, муваффақиятсизроқ ишласа, айтайлик 3000 сўмни ташкил қилсин. давлат корхонасида ишласангиз иш ҳақи 4510 сўм, корхона тўлиқ ишламаганда бериладиган иш ҳақи - 3510 сўм. хусусий корхонанинг муваффақиятли ва муваффақиятсизлик эҳтимоллари бир хил бўлиб, 0,5 га, давлат корхонасиники мос равишда 0,99 ва 0,01 га тенг дейлик. қуйидаги жадвалда мумкин бўлган натижалар ва уларнинг эҳтимоли келтирилган. жадвал 8.1 иш жойлари вариантларидаги даромад иш 1- натижа 2 - натижа жойи эҳтимоли даромад, сўм эҳтимоли даромад, сўм биринчи 0,5 6000 0,5 3000 иккинчи 0,99 4510 0,01 3510 шуни айтиш керакки, иккала иш …

4 / 23

. биринчи иш жойи учун: ўртача четланиш = 0,5(1500 сўм)+0,5(1500 сўм)=1500 сўм иккинчи иш жойи учун: ўртача четланиш =0,99(10 сўм)+0,01(990 сўм)=9,9+9,9=19,8 сўм. демак, биринчи иш жойидаги таваккалчилик, яъни кутиладиган йўқотиш, иккинчи иш жойидагига қараганда кўпроқ. нима учун деганда, биринчи иш жойидаги ўртача четланиш 1500 сўм, иккинчи иш жойидаги ўртача четланиш 19,8 сўмдан анча кўп. амалиётда ўзгарувчанликни, яъни четланишни ўлчаш учун бир- биридан фарқ қиладиган иккита мезон ишлатилади. биринчиси, дисперсия бўлиб, у ҳақиқий натижадан кутиладиган натижани айрилганининг ўртача ўлчови миқдори квадратига тенг, яъни σ2=∑ i=1 n π i [ xi−e ( x )]2 , бу ерда σ2 -дисперсия; xi - мумкин бўлган натижа; e( x ) - кутиладиган натижа; π i - i-натижанинг эҳтимоли. стандарт четланиш (ўртача квадратик четланиш ҳам дейилади), бу дисперсиядан олинган квадрат илдизга тенг, яъни σ=√σ2 , σ -стандарт четланиш. биринчи иш жойи учун: дисперсия: σ1 2 =0,5 (6000−4500) 2 +0,5(3000−4500) 2 =0,5⋅2250000+0,5⋅2250000=2250000 . стандарт четланиш σ1=√2250000=1500 сўм. …

5 / 23

жойи учун: кутиладиган натижа = 4500 сўм. дисперсия=9900 сўм. 8.3- жадвал иш жойи 1-натижа квадратик четланиш 2- натижа квадратик четланиш биринчи 6200 2250000 3200 2250000 иккинчи 4510 100 3510 980100 биринчи иш жойида кутиладиган даромад иккинчи иш жойидагидан юқори, лекин у юқори таваккалчилик (йўқотиш) билан боғлиқ. қайси иш жойи устунроқ деганда, бу саволнинг ечими танловчи шахснинг ўзига боғлиқ. тадбиркор шахслар юқори таваккалчиликга эга бўлса ҳам кутиладиган даромад юқорироқ бўлган иш жойини танлайди, консервативроқ (ўзгаришлардан ўзини олиб қочувчи) шахслар кутиладиган даромад камроқ бўлса ҳам, камроқ таваккалчилик билан боғлиқ ишни, яъни иккинчи иш жойини танлайди. инсонлар таваккалчиликга боришга тайёрлиги билан бир-биридан фарқ қилади. инсонлар таваккалчиликга боришга тайёрлиги бўйича уч турга бўлинади: тавакалчиликга боришга мойил инсонлар, таваккалчиликга боришга қарши, яъни мойил эмас ва таваккалчиликка бефарқ қарайдиган инсонлар. таваккалчиликга қарши бўлган инсон деганда шундай инсон тушуниладики, кутиладиган даромад берилганда, у таваккалчилик билан боғлиқ натижаларга нисбатан, кафолатланган натижани устун кўради. агар таваккалчиликга қарши инсонни истеъмолчи …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tavakka lichillik va uning vujudga kelishi"

1. бозор иқтисодиёти даврида таваккалчилик ва унинг вужудга келиши. 2. таваккалчиликни ўлчаш. 3. таваккалчиликка бўлган муносабатлар. 4. тавакалчиликни пасайтириш йўллари. ноаниқлик шароитида танлаш. шу вақтгача биз барча кўрсаткичлар (нарх, истеъмолчи даромади, ишлаб чиқарилган маҳсулот миқдори, олинадиган фойда, харажатлар) аниқ берилган деб келдик. лекин, реал ҳаётда бозор субъектлари томонидан қабул қилинадиган қарор ноаниқликлар билан боғлиқ. маълумки, тўғри қарор қабул қилишнинг асосий шарти - бу ахборот. ноаниқлик шароитида қарор қабул қилиш деганда, тўлиқ ахборот бўлмаганда қарор қабул қилиш тушунилади. бирор воқеа ёки ҳодиса тўғрисида ахборот тўлиқ бўлмаса, қабул қилинган қарор салбий оқибатларга, яъни маълум йўқотишларга олиб келади. ушбу йўқотишлар таваккалчиликни билдиради. ноа...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PDF (153,2 КБ). Чтобы скачать "tavakka lichillik va uning vujudga kelishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tavakka lichillik va uning vuju… PDF 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram