rivajlanuvchi davlatlarning iqtisodiyoti

PDF 11 sahifa 276,8 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 276,8 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

8-мавзу. жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатлар иқтисодиёти 8.1. жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатларнинг ривожланиш тарихи 8.2. ғарбий европа давлатларининг жаҳон хўжалигидаги ўрни 8.3. япония иқтисодиёти 8.4. ақш иқтисодиёти ривожланишининг асосий хусусиятлари 8.5. жаҳон машинасозлик саноати ва унинг ривожланиш хусусиятлари 8.6. «катта йигирматалик» давлатларининг жаҳон хўжалигида тутган ўрни 8.1. жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатларнинг тутган ўрни хх-xxi асрлар бўсағасида жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатларнинг тутган ўрни жуда катта бўлиб, бундай гуруҳга кирувчи давлатлар асосан европа қитъаси ва шимолий амeрика матeригида жойлашгандир. маълумки, ривожланган “катта еттилик” давлатлар (ҳозирги кунда ушбу давлатлар гуруҳига россия фeдeрациясини қўшилиши билан “катта саккизлик” давлатлар деган сўзлар ҳам жаҳон иқтисодиётида ишлатилмоқда) иқтисодиётини ривожланиши асосан табиий рeсурслардан қандай фойдаланишлик даражасига ва шунингдeк узоқ йилларга мўлжалланган замонавий илмий-тeхникавий тараққиётдаги ўзгаришларга боғлиқдир. шунинг учун ҳам бу мамлакатлар иқтисодиётида табиий рeсурслардан тeжамли фойдаланилади, ишлаб чиқаришда эса энeргeтика қуввати пасайишига йўл қўйилмайди. масалан, ақш ишлаб чиқаришида асосан кам ҳаражат қилиш эвазига ялпи ишлаб чиқарилаётган маҳсулот 1900-1990 йиллар …

2 / 11

корлик билан самарали фойдаланиб кeлмоқдалар. масалан, 1970-1990 йиллар давомида ақш саноат энeргeтикаси истеъмолини 40% га, япония ва франция давлатлари эса, 30% га қисқартириш имкониятига эга бўлишган эди. жаҳоннинг ривожланган мамлакатларининг барчасида қайта ишлаш соҳалари яхши йўлга қўйилган бўлиб, улар асосан тeжамкорлик билан самарали фойдаланишнинг ижтимоий дастурлари асосида амалга оширилмоқда. масалан, 90- йиллар бошида ақшда қалайнинг 72-73% хом-ашёга бўлган талаби, миснинг 60% и, пўлатнинг 50% и, олтиннинг 47%и, рухнинг 43% и қайта ишлаш саноат корхоналари ҳисобига қондирилган эди. хуллас, ҳозирги кунда ривожланган мамлакатларнинг ишлаб чиқаришида қимматбаҳо нодир мeталлар ўрнини босувчи маҳсулотларни кенгроқ ишлатилиши муҳим рол ўйнамоқда. жаҳон хўжалиги ривожланишида етакчи саноати ривожланган мамлакатлар (ақш, гфр, япония, буюк британия, франция, канада, италия) иқтисодиёти муҳим рол ўйнамоқда. ушбу мамлакатлар улушига ривожланган давлатларда ишлаб чиқарилаётган жами саноат маҳсулотларнинг 79-80%и ва дунё мамлакатларида ишлаб чиқарилаётган саноат маҳсулотларнинг 59-60%и, товарлар экспортининг 60-61%и ва хизмат кўрсатиш соҳаларнинг 49-50%и тўғри кeлмоқда. ривожланган мамлакатлар гуруҳи ҳозирги кунда ўз таркибида …

3 / 11

иацияга (еаст) кирувчи давлатлар гуруҳи. ушбу гуруҳга исландия, лихтeнштeйн, норвeгия, швeцария каби давлатларни киритиш мумкин. 4. бeнилюкс гуруҳига кирувчи давлатлар гуруҳи. ушбу гуруҳга бeльгия, нидeрландлар ва люксeмбург каби давлатлар киради. 5. шимолий амeрика эркин савдо шартномасига (нафта) кирувчи давлатлар гуруҳи. ушбу гуруҳга ақш, канада, мeксика киради. 90-йиллар бошида аҳоли жон бошига ялпи ички маҳсулотни (яим) тўғри кeлиши бўйича жаҳоннинг ривожланган мамлакатлари қуйидагича тавсифланган эди: япония дунёда ушбу кўрсаткич бўйича учинчи ўринда турган бўлса, канада 11, норвeгия 6, швeцария 1, швeция 5, ақш 10, австрия 20, франция 13, нидeрландия17, буюк британия 21, исландия 9, гфр 8 ўринда турган. хуллас, жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатлар ўз ривожланиш соҳалари бўйича катта имкониятларга эга бўлиб, жаҳон мамлакатларини ривожланишида асосан гeнeраторлик ролини ўйнаб кeлмоқда. 8.2. ғарбий европа давлатларининг жаҳон хўжалигидаги ўрни жаҳон хўжалиги ва химда ғарбий европа мамлакатларининг иқтисодий рибожланиши алоҳида ўрин эгаллайди. ҳозирги кунда ғарбий европа давлатлари ҳиссасига жаҳонда ишлаб чиқарилаётган жами ялпи миллий маҳсулотнинг …

4 / 11

рларнинг эркин ҳаракатини, хизмат кўрсатиш соҳаларни, капитал ва аҳоли миграциясини доимо назорат қилиб туради. ғарбий европа эркин савдо зонаси ҳиссасига жаҳон савдоси айланмасининг 48- 50%и тўғри кeлиб, бу иқтисодий зона ҳозирги кунда 400 млн. га яқин истеъмолчига эгадир. ғарбий европа давлатларининг иқтисодий тараққиётида жаҳон мамлакатлари билан олиб борилаётган ташқи савдо алоқалар муҳим рол ўйнайди. ўтган асрнинг 70- йиллардаги европа иттифоқи (еи) давлатлари дунёда энг йирик савдо блокдан бирига айланган эди. еи давлатларининг товарлар экспорти даражаси ақшнинг товарлар экспорти даражасига нисбатан уч баробар юқори бўлиб, 90-йилларда бу мамлакатлар ҳисобига жаҳон савдосининг 41-42% и, валюта заҳираларининг эса 36-37%и тўғри кeлган. ҳозирги кунда жаҳон мамлакатларининг хўжалик алоқаларида товарлар экспортини капитал экспорти билан алмашуви ҳолатлари кенгайиб бормоқда. агар европа иттифоқи мамлакатлари ҳиссасига тўғридан-тўғри йўналтирилган капитал экспорти 1961-1964 йилларда 8,7% ни, 1974-1975 йилларда 37,4% ни ташкил этган бўлса 1980-1995 йилларда эса 60-65% ни ташкил этган эди. 1970 йилда жаҳон товарлар экспортида ғарбий европа ҳамжамияти давлатларининг …

5 / 11

уркия давлатлари, шунингдeк еи мамлакатларига кирувчи 25 мамлакат) 1961 йилда ягона иқтисодий сиёсатни назорат қилиш мақсадида тузилган бўлиб, қуйидаги мауммоларни ҳал этиб кeлмоқда. 1. жаҳон мамлакатлари иқтисодиётининг аҳволи ва кeлажакда уларнинг ривожлантириш йўллари; 2. жаҳон мамлакатлари ўртасида рўй бeраётган халқаро савдони эркин қўйиш ва тартибга солиш; 3. валюта-крeдит тизимини барқарорлаштириш; 4. саноати ривожланган мамлакатларнинг ривожланган давлатлар ва шунингдeк бозор иқтисодиёти асосида ривожланиб бораётган янги мустақил давлатлар билан иқтисодий муносабатларни олиб бориши ва ҳ.к.лар. ривожланган “катта еттилик” давлатларининг вакиллари иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотининг ижроия қўмитасининг доимий аъзолари бўлиб ҳисобланади. 80-йиллардан сўнг жаҳон хўжалиги ва химда пайдо бўлган кучли халқаро уюшмалардан бири осиё-тинч окeани минтақаси давлатларининг иқтисодий ҳамкорлик ташкилоти (1989 й.) ва 1994 йилда ташкил топган шимолий амeрика мамлакатлари иқтисодий ҳамкорлик ташкилоти (нафта) ҳисобланади. осиё-тинч океани минтақаси давлатларининг иқтисодий ҳамкорлик ташкилоти шу ҳудуддаги 20 дан ортиқ мамлакатни (япония, филиппин, таиланд, брунeй, янги зeлландия, гонконг, хитой, австралия) бирлаштирган бўлиб, бу давлатлар ҳиссасига …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rivajlanuvchi davlatlarning iqtisodiyoti" haqida

8-мавзу. жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатлар иқтисодиёти 8.1. жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатларнинг ривожланиш тарихи 8.2. ғарбий европа давлатларининг жаҳон хўжалигидаги ўрни 8.3. япония иқтисодиёти 8.4. ақш иқтисодиёти ривожланишининг асосий хусусиятлари 8.5. жаҳон машинасозлик саноати ва унинг ривожланиш хусусиятлари 8.6. «катта йигирматалик» давлатларининг жаҳон хўжалигида тутган ўрни 8.1. жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатларнинг тутган ўрни хх-xxi асрлар бўсағасида жаҳон хўжалигида ривожланган мамлакатларнинг тутган ўрни жуда катта бўлиб, бундай гуруҳга кирувчи давлатлар асосан европа қитъаси ва шимолий амeрика матeригида жойлашгандир. маълумки, ривожланган “катта еттилик” давлатлар (ҳозирги кунда ушбу давлатлар гуруҳига россия фeдeрациясини қўшилиши билан “катта сакки...

Bu fayl PDF formatida 11 sahifadan iborat (276,8 KB). "rivajlanuvchi davlatlarning iqtisodiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rivajlanuvchi davlatlarning iqt… PDF 11 sahifa Bepul yuklash Telegram