geologik hodisalar. endogen va ekzogen geologik hodisalari va ularning ahamiyati. endogen geologik jarayonlar

DOC 465,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1354012328_40275.doc геологик ҳодисалар www.arxiv.uz reja: 1. geologik hodisalar haqida. 2. endogen geologik hodisalari. 3. ekzogen geologik hodisalari. 4. yerning ichki energiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan tektonik hodisalar. 5. tog‘ jinslarining dislokatsiyasi. 6. seysmik hodisalar. 7. magmatizm, vulkanizm, metomorfizm haqida tushunchalar. tabiatda uchraydigan tog‘ jinslarining kimyoviy va fizik kuchlar tahsirida paydo bo‘lish jarayoniga geologik hodisalar deyiladi. yerning ichki va sirtqi qatlamlarida o‘zaro munosabatdagi ichki va tashqi kuchlar tahsirida uzluksiz geologik hodisalar sodir bo‘lib turadi. geologik hodisalar ikki xil bo‘lib, ular endogen va ekzogen hodisalarga bo‘linadi. endogen hodisalar yerning ichki dinamik kuchlari – katta bosim va yadroning yuqori temperaturasi tahsirida kelib chiqadi. ular tashqi muhitga kamdan-kam bog‘liq bo‘ladi. ekzogen hodisalar yerning sirtqi qismida bo‘lib, ko‘pincha tashqi dinamik kuchlari kam bosim va past temperatura tahsirida vujudga keladi. endogen hodisalari yerning relg‘yefini (qiyofasini: materik, tog‘lar, okean, chuqurliklarni), tektonik dislokatsiyalangan tog‘ jinslarining yotish shaklini, magmatik va vulkanik otilib chiqqan tog‘ jinsla-rining joylashishini, yer sirtining xarakatlanishini, shu …

amda yer osti suvlarining faoliyati natijasida ro‘y beradigan geologik hodisalar, tirik organizm va insoniyat faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan o‘zgarishlarga bo‘linadi. yerning ichki energiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan endogen geologik hodisalar yer qahri o‘zaro munosabatdagi yerning ichki (endogen) va tashqi (ekzogen) kuchlari tahsirida doimo o‘zining tarkibini, tuzilishini va shaklini o‘zgartirib turadi. yerning chuqur qatlamlari va yadro-sining kuchli bosimi va yuqori harorati tahsirida paydo bo‘ladigan yerning ichki kuchlari, yer lito-sferasining boshlang‘ich xolatdagi joylashgan qatlam-larini buzadi va ularning joylanishlarini o‘zgarti-radi. shu munosabat bilan yangi xolatda joylashgan tog‘ jinslari qatlamlarini, yer yoriqlarini, tog‘ jinslari yotqiziqlarini, qatlamlarning surilish-larini va yer relg‘yefi (qiyofasi)ning o‘zgarishlarini vujudga keltiradi. yerning ichki kuchlarining faoliyati vulkanlar va yer qimirlash hodisalarini vujudga keltiradi. yerning ichki kuchlari ko‘pincha yerning sirtida notekislikni, yahni vulkanlar natijasida otilib chiqqan bir vaqtlar yerning katta chuqurligida joylashgan eritma xolatidagi magmatik (grekcha magma - xamir demakdir) jinslardan iborat yer yuzidagi tog‘larni va chuqur-liklarni vujudga keltiradi. ular yer sirtining ayrim joylarini …

ertikal o‘zgarishlaridan tashqari litosferaning sirtqi qismida asta-sekin gorizontal siljish xollari ham mavjud. bu o‘zgarishlarni geo-logiya fanining bo‘limi bo‘lgan tektonika qismi yer qahrining siljishini, uning tuzilishi, shakli va tog‘ jinslarining yotish sharoitlarini o‘zgarishini o‘rgatadi. tektonik hodisalar endogen hodisalari natijasida yer qahrida tog‘ jinslari qatlamlarining yotish sharoitlarining buzi-lishi, sinishi, uzilishi, siljishi va joylanish shakllarining o‘zgarishi kabi hodisalarnngi ro‘y berish jarayoniga geotektonik hodisalar deyiladi. tektonik o‘zgarishlar natijasida yer yuzida tog‘lar paydo bo‘ladi. tog‘ deb balandligi dengiz sathidan 200 metrdan ziyod bo‘lgan tepalikka aytiladi. u yoki bu qadar cho‘zilgan shakldagi tepaliklar xrebtlar va katta uzunlikdagisi esa tog‘ zanjiri deyiladi. tog‘lar yer qahrida paydo bo‘ladigan ichki vertikal va yonbosh bosimlar xarakati natijasida paydo bo‘ladi. bunga tektonik xarakat deyiladi. tektonik xarakat natija-sida tog‘ jinslari qatlamlarining oldingi yotish xolatlari buzilib, yangi shaklda taxlangan, to‘kilgan, siljigan xolatlarda va boshqa tektonik shaklda yota-dilar, unga tog‘ jinslarining dislokatsiyasi deyiladi. shu yo‘sinda paydo bo‘lgan tog‘larga tektonik tog‘lari deyiladi. tektonik tog‘ jinslari …

otgan barcha qatlamlar ham xuddi shu tarzda egilib-bukilganini ko‘ramiz. bunga burmali dislokatsiya deyiladi. 5-shakl. а – антиклинал, с – синклинал. 1 – эгар, 2 – mulg‘da, 3 – qanotlar, 4 – супес, 5 – loysimon slanets, 6 – graviy. shaklda ko‘rsatilganidek burmaning yuqoriga qarab egilgan tarafi egar yoki antiklinal deb ataladi, pastga tomon egilgan qismi mulg‘da yoki sinklinal deyiladi. qatlamlarning ikkita bukilish oralig‘idagi qismi burmaning qanotlari deyiladi. bosim kuchining ko‘p-ozligiga qarab burmaning shakllari har xil: yalpoq, yumaloq, qayrilgan, keskin bukilgan bo‘ladi. burmali dislokatsiyalarga misol qilib ural, kavkaz, oltoy va sharqiy osiyo tog‘larini ko‘rsatish mumkin. uzilma dizyuntiv dislokatsiyalar tog‘ jinslarining bukilishi mahlum darajagacha bo‘lib, vertikal yoki qiya bosim kuchi ko‘payib chegaradan o‘tib ketganda burma u yoki bu joydan uzilib ketib bir qismi ikkinchisining ustiga surilib qoladi. bu xolat uzilgan burma dislokatsiyasi deyiladi. 6-shakl. uzilma dislokatsiyalar. 1 – loysimon slanets; 2 – graviy; 3 – glina (gil). seysmik hodisalar yer qimirlashining kelib …

arab uch guruhga bo‘linadi: 1) megoseysmik – ular inshootlarni yemirilishi va yer qahrining cho‘kib deformatsiyalanishi bilan bog‘liq xolda bo‘lib o‘tadigan yer qimirlash hodisalari. 2) makroseysmik – kamroq intensivlik bilan xarakatlanuvchi, lekin aniq sezilarli darajada bo‘lib o‘tadigan yer qimirlash hodisalari. 3) mikroseysmik – faqatgina maxsus asboblar yordamida seziladigan yer qimirlash hodisalari. yer qimirlash hodisalari – ularni keltirib chiqaradigan omillariga qarab uchga bo‘linadi: 1) denudatsion. 2) vulkanik. 3) tektonik. 1. denudatsion yer qimirlashlar, karst bo‘shlig‘i ustidagi tog‘ jinslarining cho‘kishidan yoki tog‘larning ayrim qismi sinib qulab tushishidan kelib chiqadi. 2. vulkanik yer qimirlashlar otilib chiqqan vulkanlar bo‘shliqlaridagi qisilgan gazlarning port-lashidan sodir bo‘ladi. 3. tektonik yer qimirlash – tog‘ jinslarining tektonik dislokatsiyasi natijasida sodir bo‘ladi. yer qimirlash hodisalari yer qimirlash kuchiga qarab 1 dan 12 ballgacha bo‘ladigan seysmik mintaqa-larga bo‘linadilar. magmatizm, vulkanizm va metomorfizm intruziv magmatizm deb endogen hodisalar yig‘indisi bilan bog‘liq xolda magmaning ko‘tarilib yer sirtiga chiqib kelishiga aytiladi. intruziv magma-tizm natijasida bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geologik hodisalar. endogen va ekzogen geologik hodisalari va ularning ahamiyati. endogen geologik jarayonlar"

1354012328_40275.doc геологик ҳодисалар www.arxiv.uz reja: 1. geologik hodisalar haqida. 2. endogen geologik hodisalari. 3. ekzogen geologik hodisalari. 4. yerning ichki energiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan tektonik hodisalar. 5. tog‘ jinslarining dislokatsiyasi. 6. seysmik hodisalar. 7. magmatizm, vulkanizm, metomorfizm haqida tushunchalar. tabiatda uchraydigan tog‘ jinslarining kimyoviy va fizik kuchlar tahsirida paydo bo‘lish jarayoniga geologik hodisalar deyiladi. yerning ichki va sirtqi qatlamlarida o‘zaro munosabatdagi ichki va tashqi kuchlar tahsirida uzluksiz geologik hodisalar sodir bo‘lib turadi. geologik hodisalar ikki xil bo‘lib, ular endogen va ekzogen hodisalarga bo‘linadi. endogen hodisalar yerning ichki dinamik kuchlari – katta bosim va yadroning yuqori temperaturasi tahsirida ...

Формат DOC, 465,0 КБ. Чтобы скачать "geologik hodisalar. endogen va ekzogen geologik hodisalari va ularning ahamiyati. endogen geologik jarayonlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geologik hodisalar. endogen va … DOC Бесплатная загрузка Telegram