экзоген геологик жараенлар. тог жинсларининг емирилиши

DOC 222.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1350569444_16777.doc экзоген геологик жараёнлар экзоген геологик жараёнлар. тоғ жинсларининг емирилиши. нураш маҳсулотлари турлари. уларнинг тарқалишида шамол ва оқар сувларининг фаолиятлари режа: 1. экзоген геологик жараёнлар. 2. тоғ жинсларининг емирилиш жараёнлари. 3. физик, кимёвий ва органик нураш. 4. нураш маҳсулотлари турлари. 5. шамолнинг геологик фаолияти. 6. оқар сувларнинг геологик фаолияти. 7. дарёларнинг геологик фаолияти. ер сайёраси доимо ички ва ташқи геологик ҳодисалар таҳсирида ўзгариб туради, яҳни унинг тузи-лиши, таркиби, физик холати, ташқи кўриниши ўзга-риб туради. кучли қуёш энергияси натижасида пайдо бўладиган ташқи экзоген кучлар: ҳаво ҳарорати ва сувлар, тоғ жинсларини емирадиган кимёвий ҳодисалар, ўсимлик ва микроорганизмлар, емирилган тоғ жинсларининг сув ва музларнинг оқими, шамол иштирокида кўчирилиши ва аралашиши натижасида рўй берадиган ҳодисалар фаолияти таҳсирида ер қаҳрида ўзгаришлар содир бўлиб туради. экзоген геологик ҳодисалар натижасида: тоғ жинсларининг емирилиши ва денудация – емирилган тоғ жинсларининг бир жойдан иккинчи жойга кўчиб ўтиш ҳодисалари вужудга келади. тоғ жинсларининг емирилиши давр ўтиши билан бир неча асрлар …
2
н, улар қизиб кенгаядилар ва сови-ганида тораядилар. бу хол кўп минг йиллар давомида юз бериши натижасида тоғ жинсларини ташкил этган минерал доналари бўшашиб, бир-биридан ажралади ва емирила бошлайди. иссиқ-совуқнинг емириш ишига ёмғир, қор сувлари ёрдам беради. улар тоғ жинслари танасига сингиб, ғовакларига кириб музлаши натижасида кенгайиб, ёриқлар катталашади ва тош зарралари бўшашади. чақмоқ таҳсирида ҳам тоғ жинс-лари синиб кетадилар. ъаво ҳароратининг ўзгариши натижасида шамол пайдо бўлиб, унинг таҳсирида тоғ жинслари қулаб тушиб, бир-бирларига урилиб емири-ладилар. оқар сувлар ҳам тошларни оқизиб, бир-бирларига урилиши натижасида емирилиб, бир жойдан оқизиб, иккинчи жойга олиб бориб ётқизадилар. кимёвий нураш деб тоғ жинсларининг кимёвий реакциялар таҳсирида бир минералларнинг иккинчи минераллар билан сув, ҳаво, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси қолдиқлари таҳсирида ўзаро муносабати нати-жасида емирилишига айтилади. физик нураш кимёвий нурашга ўз таҳсирини кўрсатади. қор ва ёмғир сувлари тоғ жинслари таркибига сингиб кириб кимёвий таҳсир кўрсатади, чунки бу сувларнинг таркибида ҳаводан ютиб олинган кислород ва углерод гази бор. маҳлумки …
3
шлайди ва шамол ёрдамида учириб келтирилган ўсимликлар уруғлари тош ёриқларига кириб олиб ёки хўл тошлар ва лишайниклар устига ёпишиб олиб ундан намлик ва керакли тузларни эритиб олиб ўса бошлай-ди. уларнинг илдизлари ёриқларни кенгайтира бош-лайди ва чириши натижасида яна бошқа каттароқ дарахтлар ўсишига замин тайёрлайди. илдизлар тош-ларни парчалайди ва чиришидан органик кислоталар ҳосил бўлиб, улар қор-ёмғир сувларига аралашиб, тоғ жинслари доналарини эритади ва парчалаб емиради. нураш маҳсулотлари турлари. эллювий ва тупроқ нуратиш кучлари иссиқ-совуқ, қор-ёмғир, микро-организмлар, ўсимликлар ва уларнинг илдизларининг чиришидан ҳосил бўлган органик кислоталар, гумус-лар, оқар сувлар, кўл-денгиз, дарё тўлқинлари ва шамолнинг фаолиятидан иборат бўлган бу табиатнинг «геологик агентлар» деб аталувчи кучлари йиғиндиси ер юзидаги нураш маҳсулотларини вужудга келтиради. нураш маҳсулотларининг озчилик қисми ўзининг пай-до бўлган жойида қолиб кетади. кўпчилик қисми эса шамол ва сув қоимлари ёрдамида ҳосил бўлган жойдан узоқ-узоқлардаги иккинчи бир жойга олиб бориб ётқизилади. агар нураш маҳсулотлари ўзи пайдо бўлган жойда қолиб кетсалар, бунга эллювий дейилади ва …
4
ум барханлари вужудга келади. чўлдан шамол ёрда-мида олиб келиб ётқизилган чанг зарраларининг аста-секин қалинлашидан лёс (соз тупроқлар) ҳам пайдо бўлади. лёс кварц, дала шпати, охактош, майда слюда ялтироқларидан ташкил топган чанг ва қум донала-ридан иборат. у сувга тегса ёпишқоқ лойга, қуриганда эса арава ғилдираги остида янчилгандек майда чанг қаватига айланади. флювиал ҳодисалар – оқар сувларнинг геологик фаолияти ёмғир, қор ва музларнинг эришидан йиғилган сувлар ер сиртининг тепалик қисмидан пастга қараб харакатланиши натижасида оқар сувлар ҳосил бўлади ва улар чуқурликларни тўлдириб оқиб дарёлар, кўллар ва денгизлар пайдо этадилар. оқар сувлар табиатда катта геологик фаолиятга эга бўлиб, улар ўз йўлида тоғ жинсларини емирадилар, ювадилар ва нураган тоғ жинслари маҳсулотларини оқизиб кетиб, иккинчи жойдаги чуқурликларга олиб келиб ётқизиқлар ҳосил қиладилар ва ер қиёфасини ўзгартирадилар. ер сиртидаги оқар сувларнинг геоло-гик фаолияти таҳсирида ер қиёфасини ўзгариш жараёнига эррозион ҳодисалар дейилади. агар нураш маҳсулотлари оқар сувлар ёрдамида оқизиб, иккинчи бир жойда вужудга келтирилишига аллювиал ётқизиқ-лари дейилади. …
5
тезлиги тоғолди дарёларига қараганда анча кам бўлади. 7-шакл. дарё водийси. 1 – лойсимон сланец; 2 – суглинок; 3 – глина; 4 – қум; 5 – песчанник. дарёлар кўндаланг кесими бўйлаб иккита ёнбағирлардаги туб қирғоқларга эга бўлиб, сув сатҳи четидан то туб қирғоқларигача бўлган ҳар иккала қисмига дарё водийси дейилади. дарё водийсидаги ёнбағирларида жойлашган зинапояларга ўхшаш супа-ларга террасалар дейилади. террасаларнинг сув оқаёт-ган ўзанга яқин биринчи зинапоясига пойма - соҳил дейилади. асосий адабиётлар: 1. қац д.м. «основы геологии и гидрогеологии» м. «колос», 1981 2. толстой м.п; малыгин в.а. «основы геологии» м. «недра», 1988 3. горшков г.п; якушев а.ф. «обшая геология» м. мгу, 1962 4. ланге о.к. «геологияга кириш», т. «ўрта ва олий мактаб»,1962 5. малыгин в.а. «основы геологии и гидрогеологии» м. «недра»,1976 6. www.ziyonet.uz � embed msphotoed.3 ��� _1331404371.bin

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "экзоген геологик жараенлар. тог жинсларининг емирилиши"

1350569444_16777.doc экзоген геологик жараёнлар экзоген геологик жараёнлар. тоғ жинсларининг емирилиши. нураш маҳсулотлари турлари. уларнинг тарқалишида шамол ва оқар сувларининг фаолиятлари режа: 1. экзоген геологик жараёнлар. 2. тоғ жинсларининг емирилиш жараёнлари. 3. физик, кимёвий ва органик нураш. 4. нураш маҳсулотлари турлари. 5. шамолнинг геологик фаолияти. 6. оқар сувларнинг геологик фаолияти. 7. дарёларнинг геологик фаолияти. ер сайёраси доимо ички ва ташқи геологик ҳодисалар таҳсирида ўзгариб туради, яҳни унинг тузи-лиши, таркиби, физик холати, ташқи кўриниши ўзга-риб туради. кучли қуёш энергияси натижасида пайдо бўладиган ташқи экзоген кучлар: ҳаво ҳарорати ва сувлар, тоғ жинсларини емирадиган кимёвий ҳодисалар, ўсимлик ва микроорганизмлар, емирилган тоғ жинсларининг сув ва муз...

DOC format, 222.0 KB. To download "экзоген геологик жараенлар. тог жинсларининг емирилиши", click the Telegram button on the left.