o‗zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari

PDF 20 pages 1.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o‗zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari 1. o‗zbekiston respublikasi pul tizimi va uning rivojlanishi. 2. milliy pul tizimi elementlarining shakllanishi. 3. milliy valyuta. milliy valyuta so‗mning muomalaga kiritilishi. 4. o‗zbekiston respublikasi pul tizimining sub‘ektlari va ularning vazifalari. 5. milliy valyuta kursi va unga ta‘sir etuvchi omillar. 1. пул тизими‖ тушунчасининг мазмуни. пул тизимининг шакллари. пул тизими пул муомаласини ташкил этишнинг тарихий жиҳатдан қарор топган ва қонун билан мустаҳкамлаб қўйилган шаклидир. бошқача айтганда, бу пул муомаласининг аниқ бир мамлакатда муайян вақт ичида қўлланиладиган қоидалари ва нормалари мажмуидир. тизим деганда ўзаро боғлиқ элементларнинг бирлиги тушунилади. пул тизими - бу бир бири билан ўзаро боғлиқ ҳолда харакатланувчи ва пул тизимининг яхлитлигини таъминловчи элементларнинг йиғиндисидир. пул тизими - бу мамлакатда ѐки алоҳида олинган иқтисодий ҳудудда пул муомаласини ташкил қилишнинг давлат-ҳуқуқий шаклидир. пул тизимини обектив ва субектив асослари мавжуд. пул тизимининг обектив асосларига товар пул муносабатларининг ривожланганлик даражаси киради. пул тизимининг субектив асосларига тўлов …

2 / 20

а пул тизимининг иқтисодиѐтнинг пул маблағларига бўлган талабини ўзгаришига ўз вақтида жавоб бера олишига айтилади. 2. муомалага чиқарилган пулларнинг таъминланганлик принципи. хх асрнинг 70-йилларига қадар муомалага чиқарилган нақд пуллар олтин билан таъминланар эди. муомаладаги ҳар бир ақш доллари 1$=0.88 грамм соф олтин асосига эга эди. 1 унсия = 35$ баҳода алмаштириб берди. 1 унсия = 31.1 грамм соф олтинга тенг. миллий валютанинг олтин билан таъминланиши баҳо масштаби деб аталади. 1976-1978- йилларда бўлиб ўтган ямайка жаҳон валюта тизимида олтинни демонитизатсия қилиш тугатилди. бу олтиндан тўлов воситаси сифатида фойдаланишни таъқиқлаш. натижада баҳо масштаби дунѐ мамлакатларида бекор бўлди, энг охирги давлат шветсария баҳо масштабини 2011-йилда бекор қилди. ҳозирги даврда муомалга чиқарилаѐтган пуллар марказий банкнинг активлари билан таъминланади. 3. пул айланмасини режалаштириш ва прогнос қилиш принсипи. 4. пул айланмасини назорат қилиш принципи пул тизимлари хут-хуп асрларда ишлаб чиқариш капи-талистик усулининг юзага келиши ва қарор топиши муносабати билан шаклланган, бироқ шундай бўлса ҳам, унинг айрим …

3 / 20

иган шаклга қараб пул маблағларининг икки тури: металл пуллар муомаласи тизими ва пул белгилари муомаласи тизими фарқланади. металл пуллар муомаласи тизимлари пуллик товар (олтин ва кумуш) бевосита муомалада бўлган шароитда амал қилган. бунда мазкур металл пулларнинг барча функцияларини бажарган, мавжуд кредит пуллар эса металлга эркин алмаштирилган. металл пул белгиларининг муомаласи тизимида биметаллизм даври ва монометаллизм даври фарқланади. бундай ҳолда биметаллизм иқтисодий жараѐнларда иккита асл металларнинг бир вақтда фойдаланиши билан тавсифланади, монометаллизм эса умумий эквивалент сифатида бир металлга ўтишни англатади. бунда биметаллизм ҳолатида қуйидагича хиллар ажратиб кўрсатилади: 1) параллел валюта тизими - олтин билан кумуш ўртасидаги ўзаро нисбат бозорда стихияли равишда белгиланади; 2) қўшалоқ валюта тизими - икки металл ўртасидаги ўзаро нисбат давлат томонидан ушбу металларга бўлган талабга, шунингдек, ушбу давлатдаги иқтисодий ва сиѐсий вазиятга қараб белгиланади; 3) нуқсонли валюта тизими - металлар иқтисодий тизимда мавжуд бўладию, лекин тенг ҳуқуқларга эга бўлмайди. одатда, давлат кумуш валютанинг зарб қилиниши ва фойдаланишига чеклашлар …

4 / 20

одий тизими билан белгиланади. валюта тизими давлат, резидент ва норезидент шахсларга ташқи иқтисодий фаолиятни амалга ошириш учун шароит яратиб беради. субъктларнинг ушбу фаолияти амалга ошишида валюта қонунчилиги алоҳида аҳамият касб этади. махсус адабиѐтларда валюта тизимларининг 3 кўриниши фарқланади, яъни миллий, жаҳон ва ҳудудий валюта тизимлари. 1,2. пул тизимининг элементлари. замонавий пул тизими қуйидаги элементларни уз ичига олади: пул бирлиги; валюта курсини ўрнатиш қоидалари, бахолар масштаби; пул кўринишлари; эмиссия тизими; давлат ѐки кредит аппарати. пул тизимининг таркибий кисми миллий валюта тизимидир. пул бирилиги - конуний тарзда урнатилган пул белгиси булиб, барча товарлар бахосини узаро солиштириш ва ифодалаш учун хизмат килади. купинча пул бирилиги майда булинувчи кисмларга ажралади. купчилик мамлакатларда унлик булиниш тизими урнатилган. масалан, 1:10:100 (акш доллари 100 центга, 1 фунт стерлинг - 100 пенсга, 1 индонезия рупияси - 100 сенга тенг ва х.к) расман бахолар масштаби ўзининг иктисодий маъносини давлат монополистик капитализми ривожланиши ва кредит пулларни олтинга алмашиниши тўхтатилгандан сўнг …

5 / 20

5, 10, 5, 1 сен қийматли, хиндистонда - 1 рупия қийматли хазина билетлари чиқарилади. республика ҳукумати томонидан иқтисодий мустақилликка эришиш борасида қатъий чора-тадбирлар амалга оширилди. бу, айниқса, иқтисодиѐт таркибини тубдан ўзгартиришда, шу жумладан анъанавий секторларни замонавийлаштириш ва мамлакат ичида нисбатан юқори даражадаги қўшилган қиймат ҳосил қилишга қодир бўлган янги тармоқларни ташкил этишда яққол кўзга ташланди. мазкур чора- тадбирлар охир- оқибатда миллий пул тизимини шакллантириш ва иқтисодиѐтда ислоҳотларнинг навбатдаги босқичини амалга оширишнинг пойдевори бўлиб хизмат қилди. юзага келган вазият ва пул тизими ривожининг юқорида кўрсатилган вариантлари таҳлили асосида дастлаб ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамасининг 1993 йил 12 ноябрдаги «ўзбекистон республикаси ҳудудида сўм- купонларни муомалага киритишни жорий қилиш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ 1993 йил 15 ноябрдан бошлаб оралиқ валюта сифатида «сўм-купон» 1 сўм - 1 рубль нисбатда муомалага киритилди. 1994 йилда миллий валютанинг муомалага киритилиши банк тизими ривожланишининг биринчи босқичини якунлади ва иккинчи босқичини бошлаб берди. бу иқтисодиѐтда амалга оширилаѐтган ислоҳотларда сифат жиҳатидан янги …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‗zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari"

o‗zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari 1. o‗zbekiston respublikasi pul tizimi va uning rivojlanishi. 2. milliy pul tizimi elementlarining shakllanishi. 3. milliy valyuta. milliy valyuta so‗mning muomalaga kiritilishi. 4. o‗zbekiston respublikasi pul tizimining sub‘ektlari va ularning vazifalari. 5. milliy valyuta kursi va unga ta‘sir etuvchi omillar. 1. пул тизими‖ тушунчасининг мазмуни. пул тизимининг шакллари. пул тизими пул муомаласини ташкил этишнинг тарихий жиҳатдан қарор топган ва қонун билан мустаҳкамлаб қўйилган шаклидир. бошқача айтганда, бу пул муомаласининг аниқ бир мамлакатда муайян вақт ичида қўлланиладиган қоидалари ва нормалари мажмуидир. тизим деганда ўзаро боғлиқ элементларнинг бирлиги тушунилади. пул тизими - бу бир бири билан ўзаро боғлиқ ҳолда харакатл...

This file contains 20 pages in PDF format (1.1 MB). To download "o‗zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‗zbekiston respublikasi pul ti… PDF 20 pages Free download Telegram