o‘zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari

DOCX 14 pages 1.1 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o‘zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari 1. o‘zbekiston pul tizimming tashkil topishi va rivojlanishi. o‘zbekistonda pul tizimining tashkil topishi milliy valyuta so‘mning muomalaga joriy etilishi bilan bevosita bogliqdir. milliy valyuta soyn muomalaga joriy etilgan davrlami asos qilgan holda mamlakatimiz pul tizimini vujudga kelishini shartli ravishda uchta bosqichga guruhlash orqali o‘rganish maqsadga muvofiq. birinchi bosqich. pul tizimining birinchi bosqichi 1991 yil sentyabrdan 1993 yil noyabr oyigacha bolgan davmi o‘z ichiga oladi. ushbu davrda o‘zbekiston pul tizimi rossiya pul tizimiga bevosita bogliq edi. chunki bu davrda mamlakatimiz milliy valyutasi muomalaga kiritilmagan, barcha hisob kitoblar sobiq ittifoq va rossiya rubli bilan amalga oshirilar edi. bu davrda pul-kredit tizimi o‘z boshidan murakkab va og‘ir davmi kechirdi. “mustaqillikning birinchi yillarida 0‘zbekiston hukumati siyosiy va iqtisodiy islohotlami amalga oshirish paytida ikki o‘zaro ziddiyatli, biri ikkinchisini inkor qiladigan holatga duch kelib qoldi: bir tomondan siyosiy mustaqillik, boshqa tomondan - yagona rubl, demak, iqtisodiy qaram zonada turganlik …

2 / 14

minlash shartini qo^di. ya’ni o‘zbekiston o‘zi olib ketayogan qadrsizlangan qog‘oz pullar o‘miga jahon bozorida qiymati oltin bilan olchanadigan paxta tolasi berishga majbur bolayotgan edi[footnoteref:2]; [2: 13 mullajonov f.m. o'zbekiston respublikasi bank tizimi. t.: o'zbekiston, 2001. 38 b.] sobiq ittifoq respublikalari o‘rtasida iqtisodiy munosabatlaming uzilishi bilan bogliq, shuningdek, hisob- kitoblami amalga oshirishda vujudga kelgan muammmolar. sobiq ittifoq barham topgan bolsada, uning tarkibiga kirgan respublikalar oltasidagi mavjud iqtisodiy aloqalarni birdan to'xtatib qoyishning imkoniyati mavjud emas edi. bu o‘z navbatida pul mablaglari bilan bogliq hisob-kitoblami tashkil etishni talab etardi. biroq sobiq ittifoq davrida amal qilgan rubllaming keskin qadrsizlanishi, shu bilan birga, o‘zaro hisob-kitob ishlarining izdan chiqishi ushbu ishlami amalga oshirishni qiyinlashtirib yubordi. shu bois ham, 1993 yil may oyidan mamlakatimiz markaziy banki milliy valyutasini joriy etgan mdh mamlakatlari va o‘zbekiston oytasidagi tuzilgan bitimlami qayta ко lib chiqib, tijorat banklariga markaziy bank vakillik hisobvarag'ini chetlab olib, to‘g‘ridan to'g^ri hisob-kitoblami olib borishi ta’qiqlandi; o‘zbekiston respublikasi …

3 / 14

joriy qilgan davlatlarda sobiq ittifoqning 1961-1992 yillar namunasidagi rubliar qadrini yo‘qotgan “oddiy qogbz” sifatida mamlakatimizga kirib kela boshladi, bu jarayon mamlakatimiz iste’mol bozoridan tovar va mahsulotlar juda katta hajmda chetga oqib ketishi гоў berdi. albatta, bunday sharoitda iste’mol bozorini himoya qilishning yagona va eng to‘g‘ri yoli zudlik bilan muomalaga milliy valyutani kiritish edi. lekin, jahon tarixidan malumki milliy pul birligini kiritish uchun zarur tashkiliy va iqtisodiy shart - sharoit mavjud bolishini taqozo etardi, to‘g‘rirogl esa ulami yaratish lozim edi. bu esa o‘z o‘mida malum vaqt talab qilardi. ammo, bu vaqt ichida iste’mol bozorini qog‘ozga aylanib borayotgan rubliar dan himoya qilib borish ham zurur edi. aks holda, mamlakat iqtisodiyotini izdan chiqib ketish xavfini oldini olib bolmasdi. shuning uchun, dastlabki vaqtlarda iste’mol bozorini himoya qilish maqsadida qator tadbirlar amalga oshirildi. xususan, o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi 1993 yil 15 mayda “pul muomalasini tartibga solish va respublika iste’mol bozorini himoyalashni kuchaytirish to‘g‘risida” qaror qabul …

4 / 14

ga, bu kupyuralami bank muassasalarida qiymati past bolgan kupyuralarga almashtirish ta’qiqlandi. o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1993 yil 22 noyabrdagi «iste’mol bozorini himoyalash va respublikada pul muomalasini mustahkamlashga doir qo'shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qaroriga muvofiq 1993 yil 1 dekabrdan boshlab sobiq sssr davlat bankining 1961 - 1992 yillar narnunasidagi 200, 500 va 1000 rubllik pul biletlarining muomalada tolov vositasi vazifasini bajarishi tobctatildi. bu kupyuralar 25 ming rublgacha bolgan tovarlar va ko‘rsatilgan xizmatlar haqi tarzida hamda jamg'armabank muassasalari tomonidan doiiniy turar joy ro^xatida bolgan o‘zbekiston respublikasi fuqarolaridan 1993 yil 1 dekabrgacha qabul qilindi. fuqarolaming jamg'armabank muassasalariga qo^adigan omonatlarining cheklangan summasi kupyuralar qiymatidan qat’i nazar 200000 rubl miqdorida belgilandi. ushbu miqdordan oshgan summalar 1993 yil 4 dekabrgacha alohida maxsus foizsiz hisobvaraqlarga kiritildi. mazkur qarorda 1961 - 1992 yillar narnunasidagi qiymati 1, 3, 5, 10, 25, 50 va 100 rubl bolgan kupyuralar cheklovlarsiz parallel tolov vositasi sifatida muomalada bolishi qayd etilgan edi. 50 va 100 …

5 / 14

abki davrda o‘zbekiston respublikasi hududida so‘m - kuponlar bilan bir qatorda cheklovlarsiz tolov vositasi sifatida qabul qilindi. shu tarzda, 1993 yilning dekabr oyida 0‘zbekiston respublikasi hududida quyidagi uch turdagi pul birligi muomalada boldi: so‘m - kuponlar, sobiq sssr davlat bankining qiymati 100 rublgacha bolgan kupyuralari va rossiya davlat bankining 1993 yil namunasidagi kupyuralari. 0‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1994 yil 11 aprelda qabul qilingan “pul muomalasini mustahkamlash va “so‘m - kuportning xarid qobiliyatini oshirishning kechiktirib bolmaydigan chora-tadbirlari to^^sda^gi qarori pul muomalasini barqarorlashtirish, so‘mning xarid qobiliyatini oshirish uchun zarur shart - sharoitlami yaratishda muhim tadbir boldi. ushbu qarorga muvofiq, 1994 yil 15 apreldan boshlab o‘zbekiston respublikasi hududida rossiya banki banknotalarining muomalada bolishi hamda yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan turli tolovlarga qabul qilinishi ta’qiqlab qo^yildi[footnoteref:3]. [3: mullajonov f m o'zbekiston respublikasi bank tizimi. t.: 0‘zbekiston, 2001. 25-45 b] pul tizimining uchinchi bosqichi 1994 iyuldan to hozirgi kungacha bo*lgan davmi o‘z ichiga oladi. 0‘zbekiston …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari"

o‘zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari 1. o‘zbekiston pul tizimming tashkil topishi va rivojlanishi. o‘zbekistonda pul tizimining tashkil topishi milliy valyuta so‘mning muomalaga joriy etilishi bilan bevosita bogliqdir. milliy valyuta soyn muomalaga joriy etilgan davrlami asos qilgan holda mamlakatimiz pul tizimini vujudga kelishini shartli ravishda uchta bosqichga guruhlash orqali o‘rganish maqsadga muvofiq. birinchi bosqich. pul tizimining birinchi bosqichi 1991 yil sentyabrdan 1993 yil noyabr oyigacha bolgan davmi o‘z ichiga oladi. ushbu davrda o‘zbekiston pul tizimi rossiya pul tizimiga bevosita bogliq edi. chunki bu davrda mamlakatimiz milliy valyutasi muomalaga kiritilmagan, barcha hisob kitoblar sobiq ittifoq va rossiya rubli bilan amalga oshirilar edi. bu davrda ...

This file contains 14 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "o‘zbekiston respublikasi pul tizimi va uning elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston respublikasi pul ti… DOCX 14 pages Free download Telegram