pul tizimi: tushunchasi, shakllari va elementlari

DOCX 10 pages 44.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

7-mavzu: pul tizimi: tushunchasi, shakllari va elementlari 1. “pul tizimi” tushunchasining mazmuni. pul tizimining shakllari. 2. pul tizimining elementlari. 3. “pul tizimi” tushunchasining mazmuni. pul tizimini tashkil qilish shart-sharoitlari. pul tizimini tashkil qilish prinsiplari. 4. pul tizimining shakllari: bimetallizm; monometallizm; qog‘oz va kredit pullari tizimi. 1. pul tizimi” tushunchasining mazmuni. pul tizimining shakllari. pul tizimi pul muomalasini tashkil etishning tarixiy jihatdan qaror topgan va qonun bilan mustahkamlab qo‘yilgan shaklidir. boshqacha aytganda, bu pul muomalasining aniq bir mamlakatda muayyan vaqt ichida qo‘llaniladigan qoidalari va normalari majmuidir. milliy valyuta tizimi pul tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi. pul mablag‘lari iqtisodiyotda amal qiladigan shaklga qarab pul mablag‘larining ikki turi: metall pullar muomalasi tizimi va pul belgilari muomalasi tizimi farqlanadi. metall pullar muomalasi tizimlari pullik tovar (oltin va kumush) bevosita muomalada bo‘lgan sharoitda amal qilgan. bunda mazkur metall pullarning barcha funksiyalarini bajargan, mavjud kredit pullar esa metallga erkin almashtirilgan. metall pul belgilarining muomalasi tizimida bimetallizm davri …

2 / 10

dalanishiga cheklashlar kiritadi. faqat bir metallning amal qilishi tizimi sifatidagi monometallizmda ham ayrim o‘zgarishlar yuz berdi: 1) oltin tangali standart - to‘laqonli oltin valyutaning amal qilishi, unda tovarlarning qiymati ham ushbu valyuta bilan hisoblanadi; 2) oltin yombili standart - oltin muomalada bulmaydi, lekin unga katta miqdorlardagi (yombi miqdorida) almashinish amalga oshiriladi; 3) oltin valyutali (oltin devizli) standart - pullarning almashinishi faqat oltin yombili standartli mamlakatlarning valyutalariga amalga oshiriladi. valyuta tizimi - bu, mamlakatlar o‘rtasida valyuta munosabatlarini tashkil etish shaklidir. valyuta tizimi - bu, xo‘jalik aloqalarini baynalmilallashuvi asosida tarixan shakllangan, valyuta amali bilan bog‘liq iqtisodiy munosabatlar yig‘indisidir. valyuta tizimining mohiyati, tashkil etilish shakllari va roli jamiyatning iqtisodiy tizimi bilan belgilanadi. valyuta tizimi davlat, rezident va norezident shaxslarga tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish uchun sharoit yaratib beradi. sub’ktlarning ushbu faoliyati amalga oshishida valyuta qonunchiligi alohida ahamiyat kasb etadi. maxsus adabiyotlarda valyuta tizimlarining 3 ko‘rinishi farqlanadi, ya’ni milliy, jahon va hududiy valyuta tizimlari. …

3 / 10

izmi rivojlanishi va kredit pullarni oltinga almashinishi to‘xtatilgandan so‘ng yo‘kotdi. 1976-1978 yilda o‘tkazilagan yamayka valyuta isloxoti natijasida oltinning rasmiy narxi va pul birliklarning oltin tarkibi bekor qilindi. qonuniy to‘lov vositasi bo‘lgan pul ko‘rinishlari - bular asosan bank kredit biletlari, qog‘oz pullar (xazina biletlari) va tangalardir. masalan,aqsh da muomalada kuyidagi pullar mavjud: 100, 50, 20, 15, 5 va1 dollarlar, bank biletlari. xazina biletlaridan tashkari ’ kumush-mis va mis-nikel tangalar (50,20, 10, 5, 1 sentli) chiqariladi buyuk britaniyada muomalada 50, 20, 10, 5, 1 f. st. banknotalar: 1 f. st., 50, 10, 5, 2 pennli, 1 va 1/2 pensli tangalar amal qiladi. yana eski 2 va 1 shilling tagalari yuritiladi, ular yangi 10 va 5 pensga teng. agar rivojlangan mamlakatlarda asosan bank biletlari chiqarilsa, qator rivojlanayotgan mamlakatlarda ko‘prok xazina biletlari chiqarish keng tarqalgan. masalan, indoneziyada 50, 25, 10, 5, 1 sen qiymatli, xindistonda - 1 rupiya qiymatli xazina biletlari chiqariladi. respublika hukumati …

4 / 10

ritildi. 1994 yilda milliy valyutaning muomalaga kiritilishi bank tizimi rivojlanishining birinchi bosqichini yakunladi va ikkinchi bosqichini boshlab berdi. bu iqtisodiyotda amalga oshirilayotgan islohotlarda sifat jihatidan yangi bosqich boshlanganidan darak berardi. bu davrda markaziy bank asosiy e’tiborni makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlashga va shu asosda iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish va iqtisodiy o‘sish uchun qulay sharoitlar yaratishga qaratdi. shu paytdan boshlab, markaziy bankning asosiy kuch va vositalari mustaqil pul-kredit siyosatini ishlab chiqish va uni amalga oshirish, tijorat banklari faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish, samarali to‘lov tizimini yo‘lga qo‘yishga erishishga yo‘naltirildi. bu davrda pul tizimining huquqiy bazasi mustahkamlanib, bank qonunchiligi takomillashtirildi. 1995 yili «o‘zbekiston respublikasining markaziy banki to‘g‘risida»gi qonuni va 1996 yili o‘zbekiston respublikasining «banklar va bank faoliyati to‘g‘risida»gi qonunining yangi tahrirda qabul qilinishi zamonaviy pul tizimini tashkil etilishini, tijorat banklarini xalqaro moliya bozorlariga chiqishini, aholi, korxonalar va xorijiy sarmoyadorlarning pul tizimiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlanishini, barqaror iqtisodiy o‘sishni hamda xalq farovonligini oshirilishini ta’minlashga qaratilgan istiqbollarni …

5 / 10

o‘lov hujjatlarini va vositalarini hamda ulardan foydalanish tartibini qonunchilik hujjatlarida belgilab qo‘yilishi kiradi. pul tizimining ikkita jihati mavjud: 1. funksional jihat(aspekt) - pul tizimi funksiyanal jihatidan pul muomalasidan tashkil qilish prinsiplari, shakllari va usullarining yig‘indisidir. 2. institutsional jihat - institutsional jihatdan pul tizimi pul muomalasini tashkil qiluvchi va tartibga soluvchi institutlarning yig‘indisidir. bunday institutlarga markaziy bank, tijorat banklari, kliring markazlari, hisob uylari kabi muassasalar kiradi. pul tizimini tashkil qilish quyidagi prinsiplar asosida amalga oshiriladi 1. pul tizimining barqarorligi va elastikligi prinsipi. pul tizimining barqarorligi deganda pulning barcha funksiyalarini to‘liq bajarilishini ta’minlash tushuniladi. pul tizimining elastikligi deganda pul tizimining iqtisodiyotning pul mablag‘lariga bo‘lgan talabini o‘zgarishiga o‘z vaqtida javob bera olishiga aytiladi. 2. muomalaga chiqarilgan pullarning ta’minlanganlik prinsipi. xx asrning 70-yillariga qadar muomalaga chiqarilgan naqd pullar oltin bilan ta’minlanar edi. muomaladagi har bir aqsh dollari 1$=0.88 gramm sof oltin asosiga ega edi. 1 unsiya = 35$ bahoda almashtirib berdi. 1 unsiya = …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul tizimi: tushunchasi, shakllari va elementlari"

7-mavzu: pul tizimi: tushunchasi, shakllari va elementlari 1. “pul tizimi” tushunchasining mazmuni. pul tizimining shakllari. 2. pul tizimining elementlari. 3. “pul tizimi” tushunchasining mazmuni. pul tizimini tashkil qilish shart-sharoitlari. pul tizimini tashkil qilish prinsiplari. 4. pul tizimining shakllari: bimetallizm; monometallizm; qog‘oz va kredit pullari tizimi. 1. pul tizimi” tushunchasining mazmuni. pul tizimining shakllari. pul tizimi pul muomalasini tashkil etishning tarixiy jihatdan qaror topgan va qonun bilan mustahkamlab qo‘yilgan shaklidir. boshqacha aytganda, bu pul muomalasining aniq bir mamlakatda muayyan vaqt ichida qo‘llaniladigan qoidalari va normalari majmuidir. milliy valyuta tizimi pul tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi. pul mablag‘lari iqtisodiyotda amal qil...

This file contains 10 pages in DOCX format (44.2 KB). To download "pul tizimi: tushunchasi, shakllari va elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: pul tizimi: tushunchasi, shakll… DOCX 10 pages Free download Telegram