alisher navoiy lirik merosining o’rganilishi

PDF 7 pages 169.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 169.7 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu: alisher navoiy lirik merosining o’rganilishi reja: 1. navoiy lirik merosini o’rganishga bag’ishlangan tadqiqotlar. 2. ulug’ shoirning ilk lirikasi tadqiqga oid ilmiy asarlar. 3. a.hayitmetov, a.qayumov, b.akram, yo.ishoqov asarlarida navoiyshunoslikning dolzarb masalalari yoritilishi. 4. navoiyshunoslikda yangicha tafakkur tarzining shakllanishi: diniy-irfoniy, tasavvufiy ruhdagi asarlar tadqiqi. jahon adabiyotshunosligida muayyan millat ma’naviy merosiga, ilm-fan taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan ijodkorlar ilmiy-ma’rifiy faoliyatini tadqiq etish adabiyotshunoslikning adabiy-estetik kategoriyasi sifatida barcha davrlarda o‘ziga xos ilmiy-nazariy ahamiyatga egadir. zero badiiy asar tahlili, matnning turli metodlar asosidagi talqin tamoyillarini o‘rganish va ilmiy-estetik tafakkurni shakllantirgan omillarni belgilash adabiyotshunoslik rivoji va takomiliga zamin yaratib, adabiyotshunos olimlar va adabiy tanqidchilar ilmiy merosini zamonaviy nuqtai nazardan tadqiq etishda konseptual xulosalarga asoslangan keng miqyosli tadqiqotlar olib borish zaruratini belgilaydi. albatta, navoiyshunoslikning eng barakali rivojlangan davri o‘tgan asrga to‘g‘ri keladi. bu davrda xix asr olimi m.nikitskiy an’anasini davom ettirgan rus olimlari v.v.bartold va e.e.bertels navoiyshunoslik ilmini yangi bosqichga ko‘tardilar. bu borada taniqli o‘zbek olimlari …

2 / 7

imov, ergash umarov, botirbek va saidbek hasanovlar, muslihiddin muhiddinov, malik oripov, bahrom bafoev, ibrohim haqqulov, fan nomzodlari yoqubjon ishoqov, sh.eshonxo‘jaev, l.xalilov va boshqalar ham bu yo‘lda ozmuncha zahmat chekmadilar. bu davrda shoir ijodini o‘rganish va targ‘ib qilish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar ko‘lami haqida umumiy tasavvur hosil qilish uchun alisher navoiy nomidagi respublika davlat kutubxonasi xodimlari zuhra berdiyeva va afifa turopovalar tayyorlagan 266 sahifalik “adabiyotlar ko‘rsatkichi”da tilga olingan navoiyshunos olimlarning barcha asarlari mavzu va mazmuni haqida eng qisqa ma’lumotlar keltirish uchun ham alohida kitob yozish zarur bo‘lar edi. 24 yil davomida 107 ta alohida kitob va risolalar, turli nashrlarda 230 ta shoir ijodidan namunalar va 2418 ta maqola e’lon qilinganligini esga olib o‘tish kifoya. alisher navoiy ijod etgan va uning dunyoqarashi shakllangan tarixiy- mintaqaviy muhit esa butkul o‘zgacha asoslarga tayangani ma’lum. badiiy ijod tariqi shoir yo adibning o‘zi ma’lum darajada tushunib turib rioya qilgan badiiy tadqiq yo‘lini anglatadi. a.hayitmetovning ilk tadqiqotlarida …

3 / 7

avr talabi bilan bog‘lash mumkin, ammo bugun uchun ham muhim bo‘lgan nazariy chalkashlik shundaki, bu kitobda «majoz» tushunchasi to‘lig‘icha «allegoriya» ma’nosida talqin qilingani sababli kitobni o‘qigan kishida yassaviy va boqirg‘oniylar «haqiqat tariqiga» (sufizm g‘oyalarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri – allegoriyasiz - bayon qiluvchilar sifatida), attor va rumiylar esa «majoz tariqi»ga (o‘z asarlarida irfoniy g‘oyalarni majoziy tasvirlarga tayangan holda kuylovchilar sifatida) mansub bo‘lib qolgandek taassurot tug‘iladi xx asrning 20-yillari oxiri – 30-yillari boshidagi taloto‘plar tufayli toshkentga kelib qolib, shahardagi 13-o‘rta maktabda o‘qiydi. 1944–1949 yillarda o‘rta osiyo davlat universitetining sharqshunoslik fakulteti eron-afg‘on bo‘limida tahsil oladi. talabaligidayoq ilmiy izlanishlar olib borish iqtidorini namoyon etib, ilmiy anjumanlarda boborahim mashrab hayoti, she’riyati haqida ma’ruzalar bilan qatnashib, dastlabki qadamlaridayoq o‘z o‘rni va mavqeiga ega bo‘lgan olim sifatida shakllana bordi. fors-tojik adabiyotining ulkan namoyandasi muslihiddin shayx sa’diy ijodi haqida diplom ishi yoqladi. shunisi e’tiborliki, olim umri davomida bu jihatga diqqat qaratib, ulug‘ fors shoiri sa’diy ijodi haqida qator maqolalar yozdi. …

4 / 7

dolzarb mavzulardagi maqolalarida ulug‘ shoir faoliyatining turli qirralari tadqiq etilgan. “alisher navoiyning adabiy-tanqidiy qarashlari” (1959), “navoiy lirikasi” (1961), “navoiyning ijodiy metodi masalalari” (1963), “sharq adabiyotining ijodiy metodi tarixidan” (1970), “navoiy dahosi” (1970), “hayotbaxsh chashma” (1974), “navoiyxonlik suhbatlari” (1993), “temuriylar davri o‘zbek adabiyoti” (1996), “adabiy merosimiz ufqlari” (1997) kabi asarlari bilan nafaqat navoiyshunoslik fanini yangi bosqichga ko‘tardi, balki o‘zbek adabiyotshunosligi rivojiga ham munosib hissa qo‘shdi. “navoiy lirikasi”(1961) monografiyasi esa qamrovining kengligi, tahlilning batafsilligi, ilmiy-nazariy mulohazalarning puxta va asoslanganligi bilan navoiyshunoslik ilmida alohida voqea o‘laroq e’tirof etildi. unda abduqodir hayitmetov navoiy lirikasininig genezisini aniqlashga jiddiy e’tibor qaratib, shoirning o‘zidan oldingi o‘zbek va fors shoirlari lirikasidan ta’sirlangani, shuningdek, navoiyning lutfiy, atoyi, sakkokiy kabi o‘zbek shoirlari ijodini puxta o‘rgangani, xalq og‘zaki ijodi bilan ham yaqin munosabatda bo‘lganini dalillar bilan ko‘rsatib bergan. mundarija: navoiy va uning lirikasi navoiy lirikasining tur xususiyatlari navoiy she’riyatida g’azalning o’rni navoiy g’azlchiligining mavzu xususiyatlari navoiy lirikasida asosiy obrazlar navoiyning sayyid …

5 / 7

-tojik ruboiychiligining eng yaxshi jihatlarini ham umumlashtirdi va natijada “ruboiy sohasida o‘zining shoirlik mahoratini to‘la ko‘rsatdi va har qanday g‘oyani shu shakl ramkasida ajoyib ustalik bilan, yorqin bo‘yoqlarda kishini hayratga soladigan darajada ta’sirli qilib bera bildi”. olim navoiy g‘azallarini tahlil qilar ekan, ularning kompozitsiyasida unchalik ham ko‘zga tashlanavermaydigan o‘ziga xos jihatlar borligini ko‘rsatdi. bularni: a) bir mavzudagi g‘azallar; b) ko‘p mavzuli g‘azallar; v) lirik chekinishlar uchraydigan g‘azallar; g) kompozitsiyasini lirik xarakter boshqaradigan g‘azallar tarzida tasnif qiladi. ayni vaqtda navoiy o‘z g‘azallarini g‘oyaviy-tematik jihatdan shartli ravishda 1. oshiqona g‘azallar. 2. rindona g‘azallar. 3. orifona g‘azallar tarzida uch qismga bo‘lganini ko‘rsatdi. shoir yakpora g‘azallar yaratish bilan g‘azalchilik taraqqiyotida yangi bosqichni boshlab berganini o‘rinli qayd etadi. barcha sharq mumtoz so‘z san’atkorlari ijodida bo‘lganiday navoiy lirikasi ham mundarija jihatidan, asosan, ishq mavzusi bilan bog‘langanini ta’kidlar ekan, shoirning bu mavzu vositasida jamiyat va inson hayotidagi deyarli hamma masalalarni u yoki bu shaklda aks ettirganiga e’tibor …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy lirik merosining o’rganilishi"

mavzu: alisher navoiy lirik merosining o’rganilishi reja: 1. navoiy lirik merosini o’rganishga bag’ishlangan tadqiqotlar. 2. ulug’ shoirning ilk lirikasi tadqiqga oid ilmiy asarlar. 3. a.hayitmetov, a.qayumov, b.akram, yo.ishoqov asarlarida navoiyshunoslikning dolzarb masalalari yoritilishi. 4. navoiyshunoslikda yangicha tafakkur tarzining shakllanishi: diniy-irfoniy, tasavvufiy ruhdagi asarlar tadqiqi. jahon adabiyotshunosligida muayyan millat ma’naviy merosiga, ilm-fan taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan ijodkorlar ilmiy-ma’rifiy faoliyatini tadqiq etish adabiyotshunoslikning adabiy-estetik kategoriyasi sifatida barcha davrlarda o‘ziga xos ilmiy-nazariy ahamiyatga egadir. zero badiiy asar tahlili, matnning turli metodlar asosidagi talqin tamoyillarini o‘rganish va ilmiy-estetik tafakkurni...

This file contains 7 pages in PDF format (169.7 KB). To download "alisher navoiy lirik merosining o’rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy lirik merosining… PDF 7 pages Free download Telegram

alisher navoiy lirik merosining o’rganilishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "alisher navoiy lirik merosining o’rganilishi"

Similar files