falsafa

PPT 29 pages 3.0 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

создание презентации falsafa haqiqatni izlaydi, u tabiiy-ravishda barcha tan olgan payqash, ko’rish mumkin bo’lgan zohiriy haqiqatlar bilan chegaralanib qololmaydi. ma‘ruza: 24 soat seminar: 24 soat mantiq ilmining mohiyati, shakllanish va rivojlanish tarixi formal mantiqning predmeti va strukturasi. mantiq ilmining fanlar tizimidagi o’rni tushunchalarning shakllanishi va qo’llanishi. tushunchaning ta’rifi, tuzilishi va turlari. reja: mantiq logika «fikr», «so’z», «aql», «qonuniyat» «obyektiv mantiq», «narsalar mantig’i» -(obyektiv olam qonuniyatlari) «subyektiv mantiq» (tafakkurning mavjud bo’lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o’rtasidagi aloqadorlikni xarakterlaydigan qonun-qoidalar yig’indisi) mantiq ilmining o’rganish obyekti tafakkur (arabcha: fikrlash, aqliy bilish) bilishning yuqori bosqichidir tafakkur – bu insonning ongli ravishda fikr yuritish, mulohaza qilish va xulosaga kelish jarayonidir dastlabki bosqichi hissiy bilish predmetning birorta tashqi xususiyatini (masalan, rangini, shaklini, ta’mini) aks ettiruvchi yaqqol obrazdir predmetning yaxlit yaqqol obrazi bo’lib, u mazkur predmet haqidagi turli xil sezgilarni sintez qilish natijasida hosil bo’ladi. idrok berilgan predmetni boshqa predmetlardan farq qilish imkonini beradi avval …

2 / 29

tafakkur bilishning yuqori-ratsional bilish bosqichi bo’lib, unda predmet va hodisalarning umumiy, muhim xususiyatlari aniqlanadi, ular o’rtasidagi ichki, zaruriy aloqalar, ya’ni qonuniy bog’lanishlar aks ettiriladi. ratsional -lotincha ratio – aql degan ma’noni anglatadi 1. tafakkurda voqelik abstraktlashgan va umumlashgan holda in’ikos qilinadi. hissiy bilishdan farqli o’laroq, tafakkur bizga predmetning nomuhim, ikkinchi darajali belgilaridan abstraktlashgan (fikran chetlashgan, mavhumlashgan) holda, e’tiborimizni uning umumiy, muhim, takrorlanib turuvchi xususiyatlariga va munosabatlariga qaratishimizga imkon beradi. 2. tafakkur borliqni bilvosita aks ettira oladi. unda yangi bilimlar tajribaga har safar bevosita murojaat etmasdan, mavjud bilimlarga tayangan holda hosil qilinadi. fikrlash bunda predmet va hodisalar o’rtasidagi aloqadorlikka asoslanadi. tafakkur 4 ta asosiy xususiyatga ega 3. tafakkur insonning ijodiy faoliyatidan iborat. tafakkurda bilish jarayoni borliqda real analogiga ega bo’lmagan narsalar – yuqori darajada ideallashgan obyektlarni yaratish, turli xil formal sistemalarni qurish bilan kechadi. 4. tafakkur til bilan uzviy aloqada mavjud. fikr ideal hodisadir. u faqat tilda-moddiy hodisada reallashadi, boshqa kishilar …

3 / 29

kin. tafakkur uch xil mantiqiy shaklga bo’linadi tushuncha xulasa chiqarish hukm formal mantiq formal mantiq tafakkurning strukturasini fikrning konkret mazmuni va taraqqiyotidan chetlashgan holda, nisbatan mustaqil ravishda olib o’rganadi. uning diqqat markazida muhokamani to’g’ri qurish bilan bog’liq qoidalar va mantiqiy amallar yotadi. formal mantiq tafakkur shakllari va qonunlarini o’rganish, ulardan ongli ravishda foydalanish fikrlash madaniyatini o’stiradi, xususan, fikrni to’g’ri qurish malakasini rivojlantiradi; bahs yuritishda o’zining va boshqalarning fikriga tanqidiy munosabatda bo’lishiga, suhbatdoshining mulohazalaridagi xatolarni ochib tashlashga yordam beradi. dialektik mantiq – voqelikdagi qarama-qarshi jihatlar va ularning o'zaro munosabatlari orqali doimiy o'zgarish va rivojlanish qonuniyatlarini tahlil qiluvchi mantiqiy yondashuvdir. misol uchun, hayotda barcha narsa doimo o‘zgarib turadi, chunki har bir narsa o‘zida qarama-qarshi tomonlarni – ijobiy va salbiy jihatlarni – mujassamlashtiradi. shu ziddiyatlar tufayli narsa o‘zini yangilaydi, rivojlanadi va o‘zgaradi. dialektik mantiq matematik mantiq – bu matematik amallar va ularning isbotlarini rasmiy belgilangan ramziy tizim va qoidalar asosida tahlil qiluvchi fan. …

4 / 29

it mantiqiy ta’limotida fikrning chinligi masalasi muhim o’rin tutadi. u ko’proq induksiya va analogiyani o’rganishga e’tibor beradi, haqiqatni bilish uchun yakka buyumlarni kuzatish, his qilish orqali umumlashtirish zarur, deb ta’kidlaydi. sokrat (er. av. 469–399 y.y.) ta’limotiga ko’ra haqiqatni aniqlash uchun o’ziga xos usul darkor. bu usul vositasida o’rganilayotgan buyum haqida umumiy tushuncha hosil qilinadi va shu tushunchaga asoslanib buyum haqida fikr yuritiladi. haqiqatni aniqlash uchun muxolif fikridagi ziddiyatlar o’rganiladi. platon (er. av. 427–347 y.y.) ustozi sokratning, umumiy tushunchalar buyumlarning mohiyatini ifodalaydi, degan fikrini davom ettiradi. u umumiy tushunchalarni buyumlardan va insonlardan ajralgan mutlaq g’oyalar sifatida talqin qiladi, ularni birlamchi deb biladi. u hukmni tafakkurning asosiy elementi deb hisoblaydi. mantiq ilmining alohida fan sifatida shakllanishi aristotelning nomi bilan bog’liq. u birinchi bo’lib mantiq ilmi o’rganadigan masalalar doirasini aniqlab berdi. aristotel mantiqni «ma’lum bilimlardan noma’lum bilimlarni aniqlovchi», «chin fikrni xato fikrdan ajratuvchi» fan sifatida ta’riflaydi. mantiqning vazifasi chin fikrni, haqiqatni aniqlashdir, deb …

5 / 29

va yolg’onning qanday xillari borligi mantiq yordamida aniqlanadi. muhokamani to’g’ri qurishga, formal ziddiyatlar, xatolarga yo’l qo’ymaslikka erishish, aytish mumkinki, o’ziga xos san’at – mantiq san’ati hisoblanadi. bu san’atning nazariy asoslarini chuqur egallagan kishigina uning imkoniyatlarini amaliy muhokama yuritishda namoyish qila oladi. ayniyat qonuniga ko’ra ma’lum bir predmet yoki hodisa haqida aytilgan ayni bir fikr ayni bir muhokama doirasida ayni bir vaqtda o’z-o’ziga tengdir ayniyat qonuni formal mantiqning eng asosiy tamoyillaridan biridir. u shuni bildiradiki, har bir narsa o‘ziga xos va o‘zgarmas bo‘lib, a = a ko‘rinishida ifodalanadi. bu qonun orqali biz obyektlar va tushunchalarning aniq chegaralarini belgilashimiz mumkin. masalan, “olma” tushunchasi doimo olma bo‘lib qoladi va boshqa narsa sifatida qabul qilinmaydi. shuningdek, telefon yoki oila kabi tushunchalar o‘zining belgilangan mohiyatini saqlab qoladi. ushbu tamoyil mantiqiy fikr yuritishda izchillik va aniqlikni ta’minlaydi. sizning telefoningiz o‘zining brendi, modeli va funksiyalari bilan aniq belgilanadi. masalan, iphone agar telefon boshqa qurilma bilan aralashtirilsa, unda …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa"

создание презентации falsafa haqiqatni izlaydi, u tabiiy-ravishda barcha tan olgan payqash, ko’rish mumkin bo’lgan zohiriy haqiqatlar bilan chegaralanib qololmaydi. ma‘ruza: 24 soat seminar: 24 soat mantiq ilmining mohiyati, shakllanish va rivojlanish tarixi formal mantiqning predmeti va strukturasi. mantiq ilmining fanlar tizimidagi o’rni tushunchalarning shakllanishi va qo’llanishi. tushunchaning ta’rifi, tuzilishi va turlari. reja: mantiq logika «fikr», «so’z», «aql», «qonuniyat» «obyektiv mantiq», «narsalar mantig’i» -(obyektiv olam qonuniyatlari) «subyektiv mantiq» (tafakkurning mavjud bo’lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o’rtasidagi aloqadorlikni xarakterlaydigan qonun-qoidalar yig’indisi) mantiq ilmining o’rganish obyekti tafakkur (arabcha: fikrlash, aqliy bilis...

This file contains 29 pages in PPT format (3.0 MB). To download "falsafa", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa PPT 29 pages Free download Telegram