гипотензив дори воситалари

DOCX 8 pages 51.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

мавзу 2.6: гипотензив дори воситалари режа: 1. гипертония тушунчаси ва турлари 2. гипертонияга қарши (гипотензив) дори воситаларининг таснифи ва таъсири кон томирларининг тонуси уларнинг деворида жойлашган мушакларга боғлиқ. бу мушакларнинг тонуси бўшашса, қон томири кенгаяди, улар қисқарса, тонуси ошиб қон томири тораяди. агар бу ўзгаришлар кўпчилик қон томирларида содир бўлса, қон босими пасайиши ёки кўтарилиши мумкин. кўпчилик қон томирининг силлиқ мушаклари нейрогуморал тизим орқали бошқарилади. томир ҳаракати маркази асосан симпатик нерв орқали қон томирларини назорат қилиб туради. бу нерв қўзғалиши қон томирининг торайишига, тўсилиши эса кенгайишига олиб келади. гипертония касаллигида айниқса, рухий эмоционал таъсирлар натижасида томир ҳаракати марказидан импульслар кўпроқ чиқиб, симпатик нервлар орқали қон томирини қисқартиради ва қон босими кўтарилади. бу касалликнинг келиб чиқишида бошқа сабабларнинг аҳамияти катта. қон томирлари тонусининг гуморал йўл билан бошқарилиши гипофиз ва буйрак усти безлари орқали бажарилади. гипоталамуснинг қўзғалиши вазопрессин гормонини, буйрак усти бези эса адреналин ва норадреналин ажралишини кучайтиради. вазопрессин қон томир деворининг …

2 / 8

кўтарилишида юрак фаолиятининг ҳам хиссаси катта. гипертензияда унинг қисқариш кучи ошади. шу сабабдан қон босимини пасайтириш учун фақат қон томирларни кенгайтириш билан чегараланмай, юрак қисқариш кучини ҳам пасайтириш зарурати туғилади. қон томирлар тонусига турли моддалар таъсир кўрсатади ва улар қон томирларни бошқаришида қатнашади. айрим аъзоларнинг маҳаллий қон томирлари қисқарса, умумий қон босими ўзгармаслиги мумкин. масалан, стенокардияда мия қон томирининг спазмида ва бошқалар. қон томирининг спазмида кўпинча шу тўқима ёки аъзонинг қон билан таъминланиши бузилади. қон томирлар тонусини бошқарувчи моддалар гипотензив ва гипертензив воситаларга ажратилади. антигипертензив дори воситалари маълумки, организмда артериал қон босимининг бир меъёрда бўлиши юрак фаолияти ҳамда кўпчилик қон томирлар деворини қаршилигига, тонусига боғлиқ бўлиб унинг асосий зарурияти бутун организм тўқима ҳужайраларига қонни етказиб беришдир. бошқача айтганда, шу қон босими туфайли қон томирларда қоннинг ҳаракатини таъминлайди. турли сабаблар туфайли қон томир тонусини бошқариш ва юрак фаолиятини издан чиқиши қон босимнинг даражаси ўзгариб гипертония ёки гипетензив ҳолатини келтириб чиқариши мумкин. …

3 / 8

ибитори 1. нейротроп таъсири 3. днуретик таъсири. 4. кальций антагонисти 2. миотроп таъсири нейротроп гипотензив дори воситалари юрак-қон томирлар системаси фаолиятини бошқарадиган нерв тизимига таъсир этиб, қон босими пасайишига олиб келадиган воситалар ҳисобланади. улар марказий ва периферик нейротроп воситаларга бўлинади. марказий нейротроп воситаларга резерпин, клофелин, метилдопа каби воситалар, шунингдек, тинчлантирувчи, ухлатувчи дорилар киради. резерпин – раувольфия ўсимлигининг алкалоиди ҳисобланади. асосий фармакологик таъсири бўйича нейролептиклар гуруҳига киради (“нейролептиклар” мавзусига қаранг!). марказий нерв системасини тинчлантиради, томирлар ҳаракатлантирилиши марказидан импульсларни камайтириб, қон томирларни кенгайтиради ва қон босимини пасайтиради. бундай таъсир секин-аста бошланиб, узоқ давом этади. резерпин гипертония касаллигининг биринчи ва иккинчи босқичларида қўлланилади. бошқа препаратлар билан (адельфан, криссипин) қўшиб берилади. клофелин – фармакологик таъсири бўйича резерпинга яқин туради. гипотензив таъсири тез намоен бўлади. гипертония касаллигининг ҳамма босқичларида тавсия этилади. периферик гипотензив дори воситлараига ганглиоблокаторлар (бензогексоний, пирилен) ва адреноблокаторлар (фентоламин, празозин, атенолол) киради. миотроп гипотензив дори воситаларига папаверин, дибазол, но-шпа ва бошқалар киради. улар …

4 / 8

а омиллар мавжуд: насл, наслдан-наслга ўтади деган фикрлар ҳам бор, атеросклероз – артерия қон томирлари радиусини торайиб кетиши, стресс, чекиш, ичишлар сабаб бўлиши мумкин. симптоматик гипертония ҳам бўлиб, булар: оғиз оркали ичиладиган контрацептив дориларни асоратлари, глюкокортикостероидларни узок вақт қўллаш натижасида, симпатомиметикларни (эфедрин, адреналин, мезатон), антидепрессантлар, моноаминоксидаза (мао) ферментини блокада қилувчиларни қўлланилганда қон босими ошиши мумкин, лекин бу дориларни беришни тўхтатилганда, қон босими яна ўз ўрнига қайтиши мумкин. антигипертензив (гипотензив) дориларни бир қанча группага буламиз: i. адренергик иннервацияни юрак қон-томир системасига таъсирини камайтирувчи дорилар: а) қон-томир марказини тонусини пасайтирувчи дорилар (клофеллин, метилдофа), б) вегетатив ганглияларни блокада қилувчи дорилар (бензогексоний, пирилен ва бошқалар) в) симпатолитиклар – пресинаптик адренергик рецепторларни блокада қилувчилар (октадин, резерпин). ii. миотроп спазмолитиклар – дибазол, папаверин гидрохлориди, но-шпа, магний сульфати ва бошқалар. iii. сув-туз алмашинувига таъсир қилувчи дорилар (сийдик хайдовчи дорилар – дихлотиазид, фуросемид ва бошқалар). iv. периферик қон-томирини (вазодилататор) кенгайтирувчи (апрессин, депрессин, нитропруссид натрий). v. ренин – ангиотензин …

5 / 8

унуми. марказий ва периферик α1 ва α2-адренорецепторларни стимуллайди. вазомоторикани тормозлайди. симпатик нервга келадиган импульсни пасайтиради. олдинига периферик ва марказий 1- адренорецепторларни қисқа муддат қўзғатиши мумкин, шунинг учун баъзи вақтда қисқа муддатли артерия босимини ошиши кўрилади. кейинчалик мустахкам қон босими пасайиши келиб чиқади, ретикуляр (тўр тўқима) формацияга таъсири натижасида тинчланиш (седатив таъсир) ва уйқу келиб чиқади. таъсири 1-2 соатдан кейин бошланиб, 6-8 соат давом этади. баъзи вақтда 24 соатгача систолик хажмни камайтиради, периферик қон томирни қаршилигини камайтиради, кўзни ички босимини пасайтиради, тинчлантиради. сийдик ҳайдовчи дорилар билан бирга берилади. уйқу чақирувчи, психотроп воситалар, этил спиртлари билан бирга мумкин эмас. қабул қилгач касал ётиши керак. асоратлари: қабзият, оғизни қуриб қолиши, чарчашлик, уйқучанлик, ортостатик коллапс, бирдан беришни тўхтатилганда қон босими кўтарилиб кетади. толерантлик ривожланиши мумкин; – гипертония кризида венага юборилади, тил остига қўйса ҳам таъсири тез келиб чиқади. таблеткада 0,075-0,15 мг дан, 0,01% эритмаси 1 мл дан ампулаларда чиқарилади. тюбикларда 0,125%, 0,25%, 0,5%-1,5 мл …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "гипотензив дори воситалари"

мавзу 2.6: гипотензив дори воситалари режа: 1. гипертония тушунчаси ва турлари 2. гипертонияга қарши (гипотензив) дори воситаларининг таснифи ва таъсири кон томирларининг тонуси уларнинг деворида жойлашган мушакларга боғлиқ. бу мушакларнинг тонуси бўшашса, қон томири кенгаяди, улар қисқарса, тонуси ошиб қон томири тораяди. агар бу ўзгаришлар кўпчилик қон томирларида содир бўлса, қон босими пасайиши ёки кўтарилиши мумкин. кўпчилик қон томирининг силлиқ мушаклари нейрогуморал тизим орқали бошқарилади. томир ҳаракати маркази асосан симпатик нерв орқали қон томирларини назорат қилиб туради. бу нерв қўзғалиши қон томирининг торайишига, тўсилиши эса кенгайишига олиб келади. гипертония касаллигида айниқса, рухий эмоционал таъсирлар натижасида томир ҳаракати марказидан импульслар кўпроқ чиқиб, сим...

This file contains 8 pages in DOCX format (51.4 KB). To download "гипотензив дори воситалари", click the Telegram button on the left.

Tags: гипотензив дори воситалари DOCX 8 pages Free download Telegram