amaliy mashg‘ulot

PDF 9 pages 409.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 409.6 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

4-amaliy mashg‘ulot mavzu: arxitektorlar usuli va plani tushirilgan va yon devor usulida obyektning perspektivasini bajarish. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: perspektiv tasvir yasash usullari haqida tushuncha berish va chizish tartibini tushuntirish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallar: perspektivada narsalarning tasvirini bajarishni o‘rganish jara - yonida ko‘rish nuqtasi s orqali obyekt qanday ko'rinsa, shundayli - gicha tasvirlanar edi. ya’ni к kartina tekisligi s ko‘rish nuqtasi va obyekt o‘rtasida joylashtirilgan edi, bunday tasvirlashda juda sodda narsalarning perspektivasini bajarish uncha qiyinchilik tug‘dirmaydi. lekin murakkabroq obyektlarni perspektivada tasvirlashda odatiy usul biroz chalkashliklar bilan bir qatorda noqulaylikni ham keltirib chiqaradi. shuning uchun bunday chalkashlik va noqulayliklarning oldini olish maqsadida, ko‘p ilmiy izlanishlar natijasiga ko‘ra, kartina bundan keyin ko‘chib yuradi, ya’ni kartina obyektga nisbatan qulay vaziyatda joylashtiriladi. shunda obyektning perspektivasi uning plani va fasadiga binoan bajariladi. bu yerda plan obyektining ustdan ko‘rinishi, fasad esa obyektning olddan …

2 / 9

svir bajariladigan kartina fasadning o‘ng yonida yoki chizma qog‘ozining bo‘sh joyida tanlanadi va ufq chizig‘i fasaddan olib o‘tiladi. kartina izida aniqlangan barcha uchrashuv nuqtalar (p, f1, f2 yoki d1, d2 lar) ufq chizig‘iga olib o‘tiladi. 4.1-rasm 6. obyektning plandagi xarakterli (burchak) nuqtalari (1 1 , 21, 31, 41) ko‘rish nuqtasi s bilan tutashtirilib, kh da bu ko‘rish nurlarining kesishish nuqtalari aniqlanadi hamda ular yangi kartina asosiga olib o‘tiladi. olib o‘tilgan nuqtalardan foydalanib, obyekt planining perspektivasi yasaladi. 7. fasad elementlarining balandliklari planga muvofiq perspektivada qisqarishlarni hisobga olgan holda o‘lchab qo‘yiladi. bu yasashlar obyektning 11 qirrasi kartinaga tegib turgan vaziyatda bo‘lgani uchun bu qirra perspektivada o‘zining haqiqiy balandligida tasvirlangan. qolgan qirralarining qisqarib tasvirlanishi f1 va f2 uchrashish nuqtalari orqali aniqlanadi. 4.2-rasmda kartinani obyekt planiga nisbatan turli ko‘rinishda tanlab olish ko‘rsatilgan. 4.2-rasm 1. kartina izi obyektdan olisroqda o‘tkazilgan. shunda obyekt kichikroq tasvirlanadi. uning oldingi qirrasining perspektivasini yasash uchun obyektning tomonlari kartina izi bilan …

3 / 9

ashtiriladi. shunda obyektning kartina izidan oldingi qismi kartina asosidan oldinroqqa chiqib, ya’ni kattalashib tasvirlanadi. obyektning perspektiv tasviri solishtirilsa, uni qanday tartibda bajarish qulayligi aniqlanadi. ushbu perspektiv tasvir yasash usuli barcha usullar uchun umumiy bo‘lib, yasash usulining turiga qarab o‘zgarishi mumkin. turli sohadagi mutaxassislar o‘z kasblari nuqtayi nazaridan qarashib, har qaysisini qanoatlantiradigan usullar izlaganliklari oqibatida, perspektivada har turli yasash usullari vujudga kelgan. shulardan biri keng ommalashgan va ancha qulay bo‘lgan «arxitektorlar usuli» hisoblanadi. arxitektorlar obyektning plani va fasadidagi parallel to‘g‘ri chi- ziqlaming ufq chizigidagi uchrashish nuqtalaridan foydalanib, ularning perspektiv tasvirlarini bajarishgan. shu sababli bu usul «arxitektorlar usuli» deyiladi. arxitektorlar usuli . arxitektorlar bu usuldan o‘zlarining faoliyatlarida keng foydalanadilar. arxitektorlar usulida perspektiv tasvir o‘zaro parallel bo‘l- gan gorizontal to‘g‘ri chiziqlarning uchrashish nuqtalari orqali yasaladi. shuningdek, ushbu usul yordamida yuqori grafik aniqlik ta’minlanadi. arxitektorlar usulidan unumli foydalanish uchun chizma qog‘ozi chegarasida o‘zaro parallel to‘g‘ri chiziqlarning kamida bitta uchrashish nuqtasi bo‘lishi kerak. bu usulning …

4 / 9

3. kartina izi kh bosh fasadning o‘ng yoniga bino ostki chizig‘iga f1, f2, p va 1k nuqtalar bilan olib o‘tiladi. p, f1 va f2 nuqtalar ufq chizig‘ida tasvirlanadi. 4. 1k nuqta f1 va f2 lar bilan tutashtiriladi va 1k dan vertikal chiziq chizilib, unga bino qirrasining haqiqiy balandligi olib qo‘yiladi. 1 nuqta ham f1, f2 lar bilan tutashtiriladi. 5. binoning plandagi xarakterli nuqtalari (burchaklari) s bilan tutashtiriladi va kh da hosil bo‘layotgan 2k, 3k va 6k nuqtalar kartina iziga olib o‘tiladi va ulardan vertikal chiziqlar chizib, 1f1 va 1f2 chiziqda kesishtiriladi. shunda asosiy bino korobkasining perspektiv tasviri yasaladi. 4.3-rasm 6. tomning perspektivasi 60 va 7k nuqtalar yordamida bajariladi. 60 dan vertikal chiziq o‘tkaziladi va unga tomning balandligi olib o‘tiladi hamda 6" nuqta f2 bilan tutashtiriladi. 6"f2 chiziq 6k dan vertikal chizilgan chiziqni kesib, tomning 6 nuqtasini hosil qiladi. 6 nuqta 1 va 2 lar bilan tutashtiriladi. 7. binoning oldidagi qo‘shimcha …

5 / 9

n ufq chizig‘i pastroqda o‘tkazilganda obyektning past qismidagi qisqarish uning burchaklariga katta ta’sir etadi. ulami aniq yasashda qiyinchiliklar kelib chiqadi. bunday paytlarda arxitektorlar usuliga qo‘shimcha qilib, awal, obyektning planini perspektivada tasvirlab olish, so‘ngra uning ustiga fasadni joylashtirish hamda fasad elementlarining balandliklarini yon devor tekisliklaridan foydalanib bajarishni xvii asrning oxiri xviii asrning boshlarida yashab o‘tgan andrea patsso (1642—1709) taklif etgan. maydon va uning atrofiga joylashgan binolarning joylashishini tasvirlashda ufq chizig‘ini tanlashga e'tibor beriladi. ufq chizig‘i pastroqdan o‘tkazilsa, deyarli ko‘p narsa ko‘rinmaydi. yuqoridan qaralsa, ko‘p narsa ko‘rinishi mumkin. ba’zi hollarda perspektivasi tasvirlanadigan obyekt murakkabroq bo‘lsa, oldin uning planining perspektivasi yasab olinadi. bu usulda obyekt fasadi elementlari balandliklari yon devor tekisligi yordamida aniqlanib bajariladi. perspektiv tasvir yasashning bunday usuli “plani tushirilgan” va “yon devor” deb ataladi. obyektga nisbatan ufq chizig‘i pastroqda o‘tkazilganda obyekting past qismidagi qisqarish uning burchaklariga katta ta’sir etadi. ularni aniq yasashda qiyinchiliklar kelib chiqadi. bunday paytlarda arxitektorlar usuliga qo‘shimcha qilib, …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amaliy mashg‘ulot"

4-amaliy mashg‘ulot mavzu: arxitektorlar usuli va plani tushirilgan va yon devor usulida obyektning perspektivasini bajarish. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: perspektiv tasvir yasash usullari haqida tushuncha berish va chizish tartibini tushuntirish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallar: perspektivada narsalarning tasvirini bajarishni o‘rganish jara - yonida ko‘rish nuqtasi s orqali obyekt qanday ko'rinsa, shundayli - gicha tasvirlanar edi. ya’ni к kartina tekisligi s ko‘rish nuqtasi va obyekt o‘rtasida joylashtirilgan edi, bunday tasvirlashda juda sodda narsalarning perspektivasini bajarish uncha qiyinchilik tug‘dirmaydi. lekin murakkabroq obyektlarni perspekti...

This file contains 9 pages in PDF format (409.6 KB). To download "amaliy mashg‘ulot", click the Telegram button on the left.

Tags: amaliy mashg‘ulot PDF 9 pages Free download Telegram