sharq uyg'onish davri pedagogik fikrlarining rivojlanishi

PPTX 25 pages 1.8 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

1-mavzu. o‘zbekiston respublikasida ta’lim tizimini rivojlantirishning konseptual asoslari. pedagogika shaxs tarbiyasi va rivojlanishi to‘g‘risidagi fan. ilmiy-pedagogik tadqiqotlar metodologiyasi va metodlari. shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi 2-mavzu:vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. sharq uyg’onish davrida ta’limiy-axloqiy fikrlar rivoji reja: islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni. qur’oni karim – axloqiy-falsafiy ta’limotlar manbai. hadis ilmining paydo bo’lishi. muhaddislar (imom ismoil al-buxoriy, imom iso at-termiziy va boshqalar)ning hadis ilmi rivojiga qo’shgan hissasi. mahmud qoshg’ariyning “devonu lug’otit-turk” asarida ta’lim-tarbiya masalalari. yusuf xos xojibning “qutadg’u bilik” asari – pandno-ma asar sifatida. ahmad yugnakiyning “hibat ul-haqoyiq” asarida didaktik qarashlar. kaykovusning “qobusnoma” asarining tarbiyaviy ahamiyati. mustaqil o’qish uchun adabiyotlar: 1. hoshimov k., nishonova s., inomova m., hasanov r. pedagogika tarixi. – t.: o’qituvchi, 1996. 2. hasanboev j., hasanboeva o., homidov h. pedagogika tarixi. – t.: o’qituvchi, 1997. 3. …

2 / 25

turli xil tarix silsilalari, urushlar, nizolar oqibatida ham ijobiy rivoj topganligini ta’kidlashimiz mumkin. bu o’rinda ta’lim-tarbiya ishlarining rivojlanishi g’oyalarini chuqur tahlil etishimiz, uni atroflicha mantiqiy baholash, imkon darajasida tarixiy merosimizning ilmiy-nazariy asoslaridan foydalanish yo’llarini izlash zaruriyati kelib chiqadi. “movarounnahrning ravnaqida islom dini ruhoniylarining hissasi katta bo’ldi. shu boisdan ularning obro’yi oshib, poytaxt buxoro sharqda islom dinining eng nufuzli markazlaridan biriga aylandi. shaharlarda ko’plab ibodatxonalar, shu jumladan jome masjid, xonaqoh va namozgohlar bino qilindi. shu davrda buxoro shahrida musulmon sharqidagi ilk ilmgoh - madrasa bunyod etildi. buxoroning bu qadimiy madrasasi shaharning darvozai mansur mahallasida joylashgan edi. mamlakat ma’naviy hayotining asosi hisoblangan islom mafkurasiga bu davrda “ustod” deb atalgan din va ilm peshvolari rahnamolik qilardi. keyinchalik bu nom “shayx ul islom” nomi bilan yanada ulug’landi. ustodlardan keyin xatiblar turardi. maktab madrasa qorixona daloilxona vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o’rta osiyoda bir nechta turdagi ta’lim muassasalari mavzud edi, maktablar boshlang’ich ta’lim muassasasi …

3 / 25

birinchi qismida diniy marosimlar (tahorat olish, namoz o’qish, ro’za tutish va h.q.) she’riy usulda bayon etilgan, ikkinchi qismida yuqoridagi masalalar katexizis (izoh) shaklda ancha keng yoritilgan parchalar o’rin olgan. “chor-kitob”ning “musulmonlikning muhim masalalari” deb nomlangan uchinchi qismi o’quvchilarni shariatning asosiy ustuni – musulmon diniy huquqlari bilan tanishtirgan. kitobning “pandnoma” (nasihat kitobi) deb nomlangan va xiii asrda yozilgan to’rtinchi qismida qur’oni karimdan olingan odob-axloq masalalariga oid qoidalar she’riy shaklda bayon etilgan. shundan so’ng o’quvchilar mutlaq din masalalariga bag’ishlangan “sabotul ojizin” kitobini o’qishni boshlaganlar. ushbu asar ko’pincha uning muallifining nomi bilan, ya’ni – “so’fi olloyor” deb yuritiladi. bu sof diniy asar bo’lib, unda diniy masalalar she’riy usulda bayon qilingan. filologiya fanlari. bu davrda arab va fors-tojik tili, shuningdek, she’riyat va ritorikani o’rganishga doir qo’llanmalar o’zlashtirilgan. diniy bilimlar va islom huquqi. bunda qur’oni karim va uning ko’plab tafsirlari o’rganilgan. umumiy ta’lim. ushbu davrda tabiatshunoslik kabi dunyoviy fanlar o’qitilgan madrasalarda ta’limning predmetli tizimidan foydalanilmagan. …

4 / 25

arimiz muhammad alayhissalomga 23 yil mobaynida sura, oyat tarzida farishta – jabroil alayhissalom orqali ilohiy vahiy sifatida, arab tilida, og’zaki nozil qilingan. kur’oni karimning oyatlari bir joyda emas, balki makka, madina, toif, juhfa, baytil-maqdis, hudaybiya kabi shaharlarda va mino, arafot, badr, uhud kabi joylarda nozil qilingan. «qur’on» - dunyo madaniyatining ulkan boyligi, barcha musulmonlarning muqaddas kitobi bo’lib, arab tilida «qiroat» ma’nosini anglatadi. qur’on 114 suradan iborat. qur’on kishilarni birodarlikka, tinch-totuv yashashga, ezgulikka undaydi. shuning uchun ham u katta axloqiy ahamiyatga ega. «qur’on»ning axloqiy qimmati haqida fikr yuritilar ekan, uning insonning ma’naviy kamolga etishida qay darajada muhim o’ringa ega ekanligiga amin bo’lamiz. hadislar va ularning mazmuni, yo’nalishlari islom dini ta’minotida «qur’on» dan keyin hadislar asosiy manbadir. viii asrning ikkinchi yarmidan boshlab hadis ilmi bilan shug’ullana boshlangan. hadislar dastlab yozib borilmagan viii-ix asrlar hadis ilmi uchun «oltin davr» hisoblanadi. islom dunyosida eng nufuzli manbalar deb sanalgan oltita ishonchli to’plam (as-sahih as-sitta) ni …

5 / 25

va kitoblarni yod ola boshlagan. u hadis ilmini qiziqish bilan o’rgana boshlaydi. buxoriy 825 yilda onasi va akasi bilan hajga boradi. safar chog’ida balx, basra, kufa, bog’dod, xume, damashq, misr, makka va madinada bo’ladi va mashhur olimlardan hadis o’qigan hamda faqih ilmini o’rgangan. olimlarning fikricha, imom buxoriy boy meros qoldirgan. uning «ishonchli to’plam», «katta tarix», «kichik tarix», «imom ortida turib o’qish», «nomozda ikki qo’lni ko’tarish» kabi asarlari mavjud. www.arxiv.uz 4 tomlik «sahih al-buxoriy» asarida payg’ambarimiz hadislaridan tashqari, islom huquqshunosligi, islom marosimlari, axloq-odob, ta’lim-tarbiya, tarix va etnografiyaga oid ma’lumotlar ham berilgan. unga 600 ming hadisdan 7275 ta «sahih» (ishonchli)hadislari kiritilgan bo’lib, shundan 4000 tasi takrorlanmaydigan hadisdir. olim islom olami odob-axloqi va tarbiyasiga bag’ishlab «al-adab al-mufrat» («adab durdonalari») nomli hadis to’plami yaratgan 1322 ta hadisni tashkil qiladi. mashhur muqaddas at-termiziy 824 yilda termiz yaqinidagi bud (hozirgi sherobod tumanida) qishlog’ida tug’ilgan. u 850 yilda safarga chiqadi, makka va madinada bo’ladi. iroq va xurosonda …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq uyg'onish davri pedagogik fikrlarining rivojlanishi"

1-mavzu. o‘zbekiston respublikasida ta’lim tizimini rivojlantirishning konseptual asoslari. pedagogika shaxs tarbiyasi va rivojlanishi to‘g‘risidagi fan. ilmiy-pedagogik tadqiqotlar metodologiyasi va metodlari. shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi 2-mavzu:vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. sharq uyg’onish davrida ta’limiy-axloqiy fikrlar rivoji reja: islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni. qur’oni karim – axloqiy-falsafiy ta’limotlar manbai. hadis ilmining paydo bo’lishi. muhaddislar (imom ismoil al-buxoriy, imom iso at-termiziy va boshqalar)ning hadis ilmi rivojiga qo’shgan hissasi. ...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "sharq uyg'onish davri pedagogik fikrlarining rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq uyg'onish davri pedagogik… PPTX 25 pages Free download Telegram