sharq uyg'onish davri pedagogik fikrlarning rivojlanishi

PPTX 25 pages 449.1 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 449.1 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

nazvanie prezentatsii mavzu: sharq uyg davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. sharq pedagogik ta’limotida ta’limiy-ahloqiy qarashlar. reja: 1.sharq uyg'onish davrida ilm-fan va madaniyat. 2.muhammad ibn muso al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari. 3. abu nasr forobiy, abu rayxon beruniy, abu ali ibn sinolarning ta’limiy ahloqiy qarashlari. sharq uyg'onish davrida ilm-fan va madaniyat. arab xalifaligida yuz bergan ijtimoiy-siyosiy o'zgarishlar, yagona islom dinining tarkib topishi madaniy hayotga ham ta ’sir etdi. ana shu madaniy ko'tarilish butun arab xalifahgini, yaqin va o 'rta sharqni qamrab olganligi uchun ham sharq uyg'onish davri deb ataldi. bu uyg'onish jarayoni ix asrdan boshlab xv-xvi asrlargacha davom etdi. sharq uyg'onish davrida ilm-fan va madaniyat. arab xalifaligida ix asrda vujudga kelgan uyg'onish davri xalifalikning bag'dod, damashq, halab shaharlarida boshlanib, barcha boshqa xalqlar madaniy hayotiga tarqalgan, bu esa u davlatlarning ham madaniy rivojlanishga zamin tayyorlagan. xalifalik yemirilishi jarayonida tashkil topgan mustaqil davlatlardagi madaniy rivojlanish xalifalik davridagi madaniy rivojlanishning davomi edi. xalifa …

2 / 25

hamda pedagog-uslubiyotchi ohm sifatida tarixda qolgan. xorazmiy o'z davrigacha bo'lgan qadimiy m atem atika fani rivojlangan m am lakatlar - bobil, yunoniston, hindiston, xitoy, misrdagi deyarli barcha matematiklarning kashfiyotlarini o'rgandi va o'zi ulardan farq etuvchi yangi kashfiyotlar yaratdi . muhammad al-xorazmiyning tarix va musiqaga oid, quyosh soatlari to'g'risida ham asarlari bo‘lib, «tarix kitobi» («kitob at-tarix») xalifalik tarixiga oid va xalifalikning birinchi tarixchilaridan sanaladi. shuni ta’kidlash joizki, alloma o'zigacha bo'lgan ilmiy bilimlarning asosiy g'oyalari, metodlarini sintezlashtirdi. u ilmiy bilimlarni o'rganuvchilarning mustaqil bilim olishlariga e’tiborni qaratdi. xorazmiy bilim olishda talabaning shaxsiy kuzatishlariga hamda olgan bilim laridan foydalanishga katta e’tibor berdi. bunda u ilm izlovchilarning ilmiy manbalarni to'plash, ularni ifodalash va kuzatganlarni tushintira olish malakalarini hosil qilishga katta baho berdi. masalan, «al-kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr val muqobala» asarida olimlarni uch guruhga bo`lib shunday yozadi: «ulardan biri o'zidan avvalgilar qilgan ishlarni amalga oshirishda boshqalardan o'zib ketadi va uni o'zidan keyin qoluvchilarga meros qilib …

3 / 25

sosida paydo bo'lishini asosladi. abu nasr forobiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari o'rta asr ijtimoiy-falsafiy fikr taraqqiyoti mutafakkir abu nasr forobiy nomi bilan chambarchas bog'liqdir. allomaning inson kamoloti haqidagi ta’limoti ta’lim-tarbiya sohasida katta ahamiyatga ega. mashhur yunon faylasufi arastudan keyin sharqda o'z bilimi, fikr doirasining kengligi bilan nom chiqargan forobiyni ulug' mutafakkir - «muallimi soniy» - «ikkinchi muallim» deb ataydilar. forobiy ta’lim-tarbiyaga bag'ishlangan asarlarida ta’lim-tarbiyada nimalarga e’tibor berish zarurligi, ta’lim-tarbiya usullari va uslubi haqida fikr yuritadi. «fozil odamlar shahri», «baxt saodatga erishuv to'g'risida», «ixso al-ulum», «ilmlarning kelib chiqishi», «aql ma’nolari to'g'risida» kabi asrlarida allomaning ijtimoiy-tarbiyaviy qarashlari ifoda topgan. forobiy «baxt-saodatga erishuv to'g'risida» asarida bilimlarni o'rganish tartibi haqida fikr yuritadi. uning ta’kidlashicha, avval bilish zarur bo`lgan ilm o'rganiladi, bu - olam asoslari haqidagi ilmdir. uni o'rgangach, tabiiy ilmlarni, tabiiy jismlar tuzilishini, shaklini, osmon haqidagi bilimlarni o'rganish lozim. undan so'ng, umuman, jonli tabiat, o'simlik va hayvonlar haqidagi ilm o'rganiladi, deydi. forobiy …

4 / 25

kalarni o'rgatishdir, deydi olim. ta’lim faqat so'z va o'rgatish bilangina bo'ladi. tarbiya esa, amaliy ish, tajriba bilan, ya’ni shu xalq, shu millatning amaliy malakalardan iborat bo'lgan ish-harakat, kasb-hunarga berilgan bo'lish, o'rganishdir. abu rayhon beruniyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari qomusiy olim abu rayhon muhammad ibn ahmad al-beruniy 362- yil 3-zulhijjada (milodiy 973-yil 4-sentabr) xorazmning qiyot (kot) shahrida dunyoga keldi. boshlang'ich ta ’limni olgach, o'sha davrda fan- madaniyat taraqqiy etgan xorazmning peshqadam olimlaridan saboq oladi. beruniy xorazm tili bilan birga, arab, sug'd, fors, suryoniy, yunon ibroniy tillarini, hatto qadimgi hind tili sanskritni ham o'rgangan. u yunon klassik ilmi, astronomiya, falsafa, geografiya, botanika, matematika, geologiya, tarix, etnografiya, filologiyadan ham chuqur bilim oladi. beruniyning ilmiy bilimlarni egallash yo'llari, usullari haqidagi fikrlari hozirgi davr uchun ham dolzarbdir. o'quvchiga bilim berishda: - o'quvchini zeriktirm aslik; - bilim berishda bir xil narsani yoki bir xil fanni o'rgatavermaslik; - uzviylik, izchillik; - tahlil qilish va taqqoslash; …

5 / 25

i ibn sino 980 -yili buxoro yaqinidagi afshona qishlog'ida kichik amaldor oilasida tug'iladi. uning to`liq ismi abu ah al-husayn ibn abdulloh ibn al-hasan ibn ali ibn sinodir. abu ali uning kuniyasidir. oti husayn, otasining ismi abdulloh edi. keyinroq uning oilasi buxoroga ko'chib o'tgach, u maktabda o'qiy boshlaydi. ibn sinoning mutolasi zo'r, mehnatsevar edi. undagi tug'ma qobiliyat, o'tkir zehn, kuchli xotira o'zaro birikib ketgandi. ibn sinoning otasi abdulloh hamda uning do'stlari bilimdon kishilar bo`lib, ularning ilmiy munozaralari o'tadigan oilaviy muhit yosh ibn sinoga ham ta’sir etadi. ibn sino bolani maktabda o'qitish va tarbiyalash zarurligini qayd etib, maktabga barcha kishilarning bolalari tortilishi, birga o'qitilishi va tarbiyalanishi lozim deb, bolani uy sharoitida yakka o'qitishga qarshi bo`lgan. bolaning maktabda jamoa bo`lib o'qishining foydasi quyidagicha ifodalanadi: agar o'quvchi birga o'qisa u zerikmaydi, fanni egallashga qiziqish yuzaga keladi, bir-biridan qolmaslik uchun harakat, musobaqalashish istagi rivojlanadi. bularning hammasi o'qishning yaxshilanishiga yordam beradi. ibn sinogacha insonning kamolga yetishida …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq uyg'onish davri pedagogik fikrlarning rivojlanishi"

nazvanie prezentatsii mavzu: sharq uyg davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. sharq pedagogik ta’limotida ta’limiy-ahloqiy qarashlar. reja: 1.sharq uyg'onish davrida ilm-fan va madaniyat. 2.muhammad ibn muso al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari. 3. abu nasr forobiy, abu rayxon beruniy, abu ali ibn sinolarning ta’limiy ahloqiy qarashlari. sharq uyg'onish davrida ilm-fan va madaniyat. arab xalifaligida yuz bergan ijtimoiy-siyosiy o'zgarishlar, yagona islom dinining tarkib topishi madaniy hayotga ham ta ’sir etdi. ana shu madaniy ko'tarilish butun arab xalifahgini, yaqin va o 'rta sharqni qamrab olganligi uchun ham sharq uyg'onish davri deb ataldi. bu uyg'onish jarayoni ix asrdan boshlab xv-xvi asrlargacha davom etdi. sharq uyg'onish davrida ilm-fan va madaniyat. ar...

This file contains 25 pages in PPTX format (449.1 KB). To download "sharq uyg'onish davri pedagogik fikrlarning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq uyg'onish davri pedagogik… PPTX 25 pages Free download Telegram