falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi

DOCX 15 sahifa 53,2 KB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 53,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

2-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi reja: 1. qadimgi bobil, misr,hindiston va markaziy osiyo falsafiy tafakkuri. 2. islom dinining vujudga kelishi va falsafiy ta’limoti. 3. o‘rta asrlar sharq uyg‘onish davri mutafakkirlari (forobiy, ibn sino va beruniy)ning ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-axloqiy ta’limotlari. 4. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy–siyosiy fikrlar 5. xx-xx1 o‘zbek falsafasi tayanch tushunchalar. qadimgi sharq falsafasi, daosizm, konfutsiy ta’limoti, veda, ramayana, mahobhorat, avesto, zardo‘sht, islom falsafasi, abu mansur moturidiy, kubraviya, yassaviya, naqshbandiya tariqatlari, panteizm, temuriylar davri falsafasi, abu nasr forobiy, ibn sino, beruniy, shariat, tariqat, sezgi. qadimgi bobil, misr,hindiston va markaziy osiyo falsafiy tafakkuri. oddiy tasavvurga ko‘ra quyosh sharqdan chiqqani kabi, falsafiy qarashlarning paydo bo‘lishi ham qadimiy sharq xalqlari taffakuriga borib taqaladi.qadimgi sharq xalqlarining tarixi va madaniyati, ularning afsonaviy, diniy, axloqiy, siyosiy va huquqiy badiiy-estetik va falsafiy tasavvur va qarashlari, ularga xos mazmunlar haqidagi bilimlar antiq davr mualliflari asarlarida, arxeologik manbalarda, xalq og‘zaki …

2 / 15

arguzashtlari, chekkan azobuqibatlari, odamlarning tabiiy qonunlar asosida yashashlari zarurligi, kishilarning hayot va o‘lim sirlarini bilishga azaldan intilib kelishlari haqida qilingan hikoyalardan yaqqol bilib olamiz. «adona haqida doston»da esa insoniyat hayotida yaxshilik bilan yomonlik, ezgulik bilan yovuzlik boylik bilan qashshoqlik bir-biriga tubdan qarama-qarshi va zid ekanligi haqidagi fikrlar ifodalangan. «jafokash avliyo haqida doston», «xo‘jayinning quli bilan suhbati» kabi asarlarda biz buning yaqqol guvohi bo‘lamiz. eslab o‘tilgan birinchi dostonda baxt va baxtizlik, adolat va adolatsizlik haqida, ularning sabablari va bartaraf etish usulari hamda yo‘llari xususida dastlabki falsafiy tasavvurlar va g‘oyalar bayon etilgan. jamiyat ishlab chiqarishi o‘rtaga qo‘ygan talablar, inson amaliy faoliyati tug‘dirgan ehtiyojlar asosida bobilda tabiat hodisalari haqida, ularning mazmunini tushunib olib, ulardan turmushda foydalanish zarurati, mahsulot va narsalarning miqdorini aniqlash, og‘irligi va uzunligini o‘lchash, ishchi kuchlarning samarasini belgilash, binolar hajmini topish dalalarning er satxini hisoblab chiqish zarurati dastlabki arifmetik va geometrik bilimlarning paydo bo‘lishini taqozo etadi. bu narsa o‘sha davrlardayoq taqvimning …

3 / 15

sha davrdagi ijtimoiy, iqtisodiy hayot, tabiat hodisalariga munosabat, kishilarning ijtimoiy, siyosiy, ahloqiy, huquqiy, ularning sintezi bo‘lgan falsafiy qarashlarida o‘z ifodasini topgan. qadimgi misrliklar suvni odamga oziq-ovqat etishtiruvchi, inson uchun dastlabki ulug‘ ne’mat, deb bilganlar. suv ularga butun tabiatning, hayotning asosi bo‘lib ko‘ringan. ular nil daryosini ilohiy bir mo‘‘jiza deb, tabiatdagi o‘simlik va daraxtlarga talpinganlar. qadimgi misrliklar astronomiya sohasida ba’zi bilimlarga ega bo‘lib, sayyoralarni yulduzlardan ajrata bilganlar, alohida yulduzlar xaritasini va har xil taqvimlar tuzganlar. qadimgi misrda tibbiyot juda rivojlangan, misrliklar kasalliklarning juda ko‘p turlaridan xabardor bo‘lishib, tashhis qo‘yish sohasida katta tajribalarni qo‘lga kiritganlar. qadimgi misrliklar, ayniqsa qurilish, arxitekturaga, san’atning juda ko‘p turlariga, hisob-kitob, o‘lcham va chizmachilik, matematik va astronomik bilimlarga egaligi jihatdan boshqalardan tubdan farq qilishgan. haqiqiy ma’noda ular geometriya va astronomiyaga oid bilimlarning ilk yaratuvchilari bo‘lishgan. misr ehromlari-piramidalar buning rad qilib bo‘lmas hayotiy guvohlaridir. umuman, qadimgi bobil va misr xalqlarining madaniyati, urf odatlari, dunyoqarashlari, ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, huquqiy, badiiy, ahloqiy …

4 / 15

armandchilik, pishiq g‘ishtlardan ko‘p qavvatli binolar qurish, jun va zig‘ir tolasidan matolar tayyorlash, mis va temir, qalay va qo‘rg‘oshindan qurol-aslahalar yasash taraqqiy etgan. abu rayhon beruniyning «hindiston» asarida yozilishicha, eramizning birinchi asrlaridayoq hindistonda tibbiyot, riyoziyot, ilmi nujum, kimyo, musiqa, po’ziya, tarix, san’at va falsafaga oid bilimlar keng rivojlangan bo‘lgan. ayniqsa, noyob tabiatga, sa[iy zaminga, ajoyib nabotot va hayvonot olamiga boy bo‘lgan qadimgi hindistonda madaniyat va san’atga oid, diniy, falsafiy qarashlar keng rivojlangan. bunga bizgacha etib kelgan «ramayana», «mahobhorat» («maxayana»), «kamila va dimna» kabi buyuk asarlar to‘liq guvohlik beradi. bu buyuk nafosat va betimsol hikmat hazinasi bo‘lgan asarlarda hind xalqining qadimiy urf-odatlari, an’analari, odobaxloqi, madaniyati, dini va tarixi, milliy qadriyatlari bilan birga, ularning ijtimoiy-siyosiy, huquqiy badiiy va falsafiy qarashlari yorqin ifodasini topgan. bulardan tashqari, qadimiy hindistonda falsafiy fikrlar to‘rtta vedalarda ham ifodalangan. ular: rigveda, samaveda, yajurveda, atxarvavedalardir. bu vedalardan eng muhimi rigveda bo‘lib, u eramizdan 1500 yil oldin paydo bo‘lgan. bu …

5 / 15

i haqiqiy real dunyo, deb insonlar yashaydigan dunyoni tushunadilar. ularning tarafdorlari dunyoni, tabiat hodisalarini, ular qanday bo‘lishsa, xuddi shunday tushunmoq va tushuntirmoq kerak, degan talabni ilgari suradilar. ular nuqtai nazaricha, butun borliq: olov, suv, havo, tuproqning yig‘indisidan iborat bo‘lib, inson ham ana shu to‘rt unsur birikmasidan tashkil topgan. chorvakalar dunyoni hech kim yaratgan emas, balki uning asosida to‘rt moddiy elementlar birligi yotadi, deb hisoblaydilar. ular: «olovni kim issiq qildi, suvni kim sovuq qildi?» va kabi savollar berib, «ularning hammasini shu hodisalarning o‘zidan qidirish kerak», - deb javob qaytaradilar. lokayata maktabi vakillari, hayotning murakkab shakllari uning oddiy shakllarining uzoq davom etgan evolyusiyasi tufayli vujudga keladi, deyishadi. ularning fikricha, inson bir marta yashaydi. shuning uchun u baxtli hayot kechirishga, o‘zining oqilona ehtiyoj va manfaatlarini qondirishga intilishi kerak. bunday falsafiy qarashlar qadimgi xitoyda ham vujudga keladi. qadimgi hindiston kabi, qadimgi xitoy ham sharqda yirik o‘choqlardan biri bo‘lgan. eramizdan 2000 yil ilgari bu erda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi" haqida

2-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi reja: 1. qadimgi bobil, misr,hindiston va markaziy osiyo falsafiy tafakkuri. 2. islom dinining vujudga kelishi va falsafiy ta’limoti. 3. o‘rta asrlar sharq uyg‘onish davri mutafakkirlari (forobiy, ibn sino va beruniy)ning ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-axloqiy ta’limotlari. 4. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy–siyosiy fikrlar 5. xx-xx1 o‘zbek falsafasi tayanch tushunchalar. qadimgi sharq falsafasi, daosizm, konfutsiy ta’limoti, veda, ramayana, mahobhorat, avesto, zardo‘sht, islom falsafasi, abu mansur moturidiy, kubraviya, yassaviya, naqshbandiya tariqatlari, panteizm, temuriylar davri falsafasi, abu nasr forobiy, ibn sino, beruniy, shariat, tariqat, sezgi. qadimgi bobil, misr,hindis...

Bu fayl DOCX formatida 15 sahifadan iborat (53,2 KB). "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… DOCX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram