gidrostatika va gidravlika laboratoriyasi

PPTX 40 pages 1.5 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

слайд 1 fan gidravlika “tiqxmmi” mtu ning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti mavzu:gidrostatika. gidrostatik bosim va uning xossalari. paskal qonunini laboratoriya sharoitida tekshirish. “irrigatsiya va melioratsiya” kafedrasi asssistenti xo’shiyev shuhrat panjievich 1.1. sinov savollari gidrostatik bosim gidrostatikaning asosiy tenglamasi bosim o‘lchash asboblari manometrik va vakuummetrik bosimlar nuqtadagi bosimni aniqlash formulasi 1.2. ishning maqsadi gidrostatik bosimni turli asbob, qurilmalar bilan o‘lchashni o‘rganish. suyuqlik bosimini o‘lchovchi qurilmalarning ishlash uslubi va tuzilishini o‘rganish. talabalarda manometrik va vakuummetrik bosimlarni o‘lchash ko‘nikmalarini rivojlantirish. 1.3. tajriba asosida quyidagi parametrlar o‘lchab olinadi turli gidravlik qurilmalarga o‘rnatilgan pyezometrlarning ko‘rsatgichlari; turli gidravlik qurilmalarga o‘rnatilgan manometrlarning ko‘rsatgichlari; 1.4. tajriba o‘tkazish tartibi bosim o‘lchash asboblari bilan tanishish; tajriba qurilmalariga suv uzatilishni ta’minlash; manometr ko‘rsatgichlarini yozib olish; pyezometr ko‘rsatgichlarini yozib olish; olingan ma’lumotlarni tahlil qilish. bosim o’lchash asboblari bosim o‘lchash uchun, uning kattaligiga hamda o‘lchashlarni zarur aniqligini ta’minlanishiga ko‘ra turli konstruksiyali va turkumli asboblar qo’llaniladi. bosim o’lchash asboblari turlari pyеzomеtrlar manometrlar vakuummetrlar …

2 / 40

i kuchlarning suyuqlik sirtiga bergan bosim taʼsiri suyuqlik ichida barcha yoʻnalishlar boʻyicha bir xil uzatiladi, yaʼni tashqi kuchlarning suyuqlik sirtiga bosimi uning har bir nuq-tasiga oʻzgarishsiz tarqaladi. bu qonunni 1653-yilda b.paskal aniqlagan (1663-yilda eʼlon qilgan). paskal qonunidan texnikada (xususan, gidravlik pressda) keng foydalaniladi. suyuqlikli bosim o‘lchash asboblari bu asboblarning ishlash prinsipi o‘lchanayotgan bosimning suyuqlik ustunining gidrostatik bosimi bilan muvozanatlashishiga asoslangan. asboblar turli idish suyuqliklari, ko‘pincha simob, transformator moyi, suv va spirt bilan to‘ldiriladi. asboblarda tutash idishlar prinsipi qo‘llaniladi. ularda ish suyuqligi sathlari ular ustidagi bosim teng bo‘lganda mos tushadi, bosim teng bo‘lmaganda esa, suyuqlik sathi shunday holatni egallaydiki, bir idishdagi ortiqcha bosim boshqa idishdagi suyuqlikning ortiqcha ustunining gidrostatik bosimi bilan muvozanatlashtiriladi. ko‘pgina suyuqlikli manometrlar ish suyuqligining ko‘rinadigan sathiga ega. o‘sha sath bo‘yicha ko‘rsatishlarni bevosita yozib olish mumkin. shunday suyuqlikli asboblar gruppasi borki, ularda ish suyuqligining sathi bevosita ko‘rinib turmaydi. sathning o‘zgarishi po‘kakning siljishiga olib keladi yoki boshqa qurilma xarakteristikalarining o‘zgarishiga …

3 / 40

a o’rnatiladi. asbob shkalasining noli ixtiyoriy balandlikda belgilanishi mumkin, uning o’rni o’lchash qulayligiga bog’liq bo’ladi. pezometr. agar pyеzomеtr bosim o’lchash doirasiga ulangan bo’lsa, undagi suyuqlik pyеzomеtr balandlik hp ga ko’tariladi va uni o’lchaganda, pyеzomеtrulangan rezervuar nuqtasidagi ortiqcha bosimni shkala bo’yicha aniqlab olish mumkin: p=ρghp= γhp agar metr yo’ki millimetrlarda o’lchangan suyuqlik ustuni balandligi hp ni y ning qiymatiga ko’paytirilsa, ortiqcha gidrostatik bosim kg/sm² va kg/m² larda ifodalangan bo’ladi. agar gidrostatik bosim suyuqlik ustuni balandligi bilan ifodalanadigan bo’lsa, hp=р/γ uchun gidrostatik bosim hp ning qiymatiga teng bo’ladi. shuni e’tiborga olish kerakki, pyеzomеtr deb idish va naychada bir xil suyuqlik quyilgan asbobga aytiladi. demak, pyеzomеtr gidrostatik bosimni haqiqiy – natural masshtabda o’lchash imkonini yaratadi, bu esa ushbu o’lchash uslubining asosiy afzalligidir. kattagina (suv ustuninig 3-4 m dan ortiq) bosimlarni o’lchashda, pyеzomеtr naychalari balandligi haddan ziyod bo’lgani uchun, ushbu uslubning amaliy jihatdan foydasi kam bo’lib, boshqa asboblardan, xususan, naychasiga suv o’rniga simob quyilgan …

4 / 40

сатгичи № kgk/sm2 kn/m2 tk/m2 па atm m.suv.ust mm.sim.ust 1 2 3 bosim o‘lchov birliklarining o‘zaro bog‘liqligi: u-simon manometr naychaning bir uchi bosim o’lchanadigan joy bilan, masalan, rezervuar bilan tutashgan bo’ladi, ikkinchi uchi esa ochiq holda atmosferaga chiqarib qo’yiladi. naycha taxminan yarmigacha simob bilan to’ldiriladi. bоsim o’lchanadigan joyga manometr ulanguncha ikkala tirsakdagi simob bir xil sathda bo’ladi. manometr bosim o’lchash joyiga ulangandan keyin chap tirsakdagi simob sathi pasaya boshlaydi, ong tirsakdagi esa, to butun tizim muvozanat holatga kelmaguncha ko’tariladi. ushbu tizimni muvozanat holati ichun quyidagini yozish mumkin. kesimdagi absolyut gidrostatik bosim; - naychaning chap va o’ng tirsagida simob sathlari farqi; – simobning hajmiy vazni. rezervuarning a nuqtasida absolyut gidrostatik bosimni aniqlash uchun, naychadagi simob sathini a nuqtasiga nisbatan pasayishi hisobiga tuzatma kiritish zarur. bu pasayish a nuqta bilan manometrning chap tirsagidagi simob sathi orasidagi vertical masofa a ga, bosimga tuzatma esa γа ga teng, bunda γ -rezervuardagi suyuqlikni hajmiy vazni. …

5 / 40

da kosachadagi simob sathini pasayishi e’tiborga olinmasa ham bo’ladi. bunda rezervuarning d nuqtasida absolyut bosim teng: bu yerda γа - mazkur asbob uchun tuzatmaning ozgarmas qiymati. shunday qilib, o’zgarmas bosim p(abc)d ni aniqlash uchun faqat shkala no’lidan yuqoridagi simob ustuni balandligi hp ni o’lchash kerak, yani faqat bitta sanoq olishni o’zi kifoya. ikki sohada bosim farqini o’lchash uchun differensial manometer deb nomlanadigan asboblardan foydalaniladi. ko’proq o’zaro tutashgan ikkita u-simon naychalardan iborat differensial simobli manometrlar qo’llaniladi o’zaro birlashtirilgan ikkita u-simon naychalardan iborat differensial manometr simob o’rta tirsakda joylashadi. asbob ishlamayotgan vaqtda ikkala qismida ham simob sathi teng bo’ladi. manometr ishga ushirilganda, simob siljib, muvozanat holatidagi sathlarga mos yangi holat egallaydi,masalan, rasmda ko’rsatilgandek. differentsial manometr birinchi va ikkinchi rezervuarlarning a va b nuqtalaridagi bosimni p1va р2 deb, δh bilan esa – simob sathlari farqini belgilaymiz. manometrdagi suyuqlikning muvozanati shartlarini tuzamiz. bu tenglama quyidagi bog’lanishlarga olib keladi: bunda γ – birinchi va ikkinchi …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrostatika va gidravlika laboratoriyasi"

слайд 1 fan gidravlika “tiqxmmi” mtu ning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti mavzu:gidrostatika. gidrostatik bosim va uning xossalari. paskal qonunini laboratoriya sharoitida tekshirish. “irrigatsiya va melioratsiya” kafedrasi asssistenti xo’shiyev shuhrat panjievich 1.1. sinov savollari gidrostatik bosim gidrostatikaning asosiy tenglamasi bosim o‘lchash asboblari manometrik va vakuummetrik bosimlar nuqtadagi bosimni aniqlash formulasi 1.2. ishning maqsadi gidrostatik bosimni turli asbob, qurilmalar bilan o‘lchashni o‘rganish. suyuqlik bosimini o‘lchovchi qurilmalarning ishlash uslubi va tuzilishini o‘rganish. talabalarda manometrik va vakuummetrik bosimlarni o‘lchash ko‘nikmalarini rivojlantirish. 1.3. tajriba asosida quyidagi parametrlar o‘lchab olinadi turli gidravlik qu...

This file contains 40 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "gidrostatika va gidravlika laboratoriyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrostatika va gidravlika labo… PPTX 40 pages Free download Telegram