"саломатлик ва валеология"

DOCX 7 pages 33.1 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.1 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

киришc ўзбекистон республикаси президенти и. а каримов ташаббуси билан жисмоний бақувват, маънавий бой, аҳлоқан етук, интелектуал ривожланган, юқори билимли, ҳар томонлама камол топган шахсни шакллантиришга қаратилган кенг кўламли тадбирларни амалга ошириш мақсадида мамлакатимизда 2000- йилни “соғлом авлод йили” 2005-йилни эса “сиҳат-саломатлик йили” деб эълон қилинди. 2005 йили ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамаси 30-сонли қарори билан “сиҳат- саломатлик давлат дастури” ни эълон қилди. ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан “сиҳат-саломатлик йили давлат дастури” нинг ҳаётга тадбиқ этилиши ва ижроси юзасидан зарур чора-тадбирлар режалаштирилди. ушбу чора-тадбирлар қаторида устувор аҳамиятга эга бўлган тадбирлардан бири жисмоний тарбия институтида, университетлар ва педагогика институтларининг жисмоний тарбия факультетларида жорий йилнинг сентябрь ойидан “валеология асослари” фанини киритиш режалаштирилди. ушбу фанни “бошланғиш таълим ва спортнинг тарбиявий иши”, “мактабгача таълим ва болалар спорти” йўналишларига ҳам киритилиши режалаштирилди. демак баркамол авлодни тарбиялаш масаласи давлат сиёсати даражасига кўтарилади. саломатлик инсоннинг энг улуғвор бойлигидир. жисмоний тарбия институтларининг асосий вазифаларидан бири саломатликни …

2 / 7

нг камайиб ва йўқолиб кетиш хавфини туғдирмоқда. халқларнинг 70 % “ҳали бемор эмас” деган ибора билан аталишига лойиқ бўлиб қолган. инсониятнинг маънавий жиҳатдан етук бўлишида адабиёт, санъат диннинг аҳамияти етакчи бўлса, интелектуал ривожланишда таълим, тарбия ва илмнинг аҳамияти каттадир. жисмоний жиҳатдан соғлом ривожланишда эса жисмоний тарбия, спорт ва соғлиқни сақлаш тизимини аҳамияти бебаҳодир. охирги 20 йил мобайнида олимлар томонидан саломатлик ҳолати учун қандай миқдорий ва сифатли кўрсаткичларни асос қилиб олиш зарурлиги, саломатликка хос бўлган ҳамма жараёнларни қамраб оладиган таърифни шаклллантириш саломатликни касаллик ҳолатидан фарқланиши, учинчи ёки “оралиқ ҳолат” учун хос бўлган белгиларни ажратиш ва қандай йўллар ва воситалар ёрдамида соғлиқни сақлаш ва тиклаш каби муаммоларни ҳал этиш устидан илмий тадқиқотлар ўтказилди. (брахман ц. и. 1987 ананасенко г. л, попова а. а. 1998, ананьев в. а, давиденко д. н 2001 й, мохнач н. н. 2004 й) олимларнинг фикрига кўра саломатликнинг ҳолатига турли омилларининг қуйидаги миқдорий кўрсаткичлар билан ифодаланади: ирсият 20 %, …

3 / 7

тарбия назариёти ва амалиёти, экология, биология, психология, хуқуқшунослик, жамиятшунослик ҳамда бошқа фанларнинг инсон саломатлигига тегишли асослари жамламаси сифатида шаклланган. р. ф. а нинг академиги в. п. петленконинг таърифига биноан, валеология фанининг рўёбга чиқиши – бу саломатлик тўғрисидаги тафаккурнинг шиддат билан олға интилишининг аксидир. валеология кафедраси биринчи бор 1987 йилда ленинград шаҳрида врачлар малакасини ошириш институти қошида профессор в. п. петленко томонидан ташкил этилган. бу фанга оид беш томлик биринчи илмий ва ўқув қўлланмаси ҳам в. п. петленко қаламига мансубдир. валеология ўрганадиган ва ҳал қиладиган муаммоларни қуйидагилар ташкил этади: 1)саломатликнинг тиббий биологик ва ижтимоий омилларини ўрганиш; 2) саломатликнинг шаклланиш механизмларини ўрганиш; 3) муайян шахснинг саломатлиги даражасини ва турмуш тарзини баҳолаш услубларини яратиш; 4) саломатликни сақлаш ва мустаҳкамлаш борасида амалий услублар яратиш; 5) валеология таълимини ўрнатиш борасида назарий ва услубий қўлланмалар яратиш. валеология фанининг вазифаси соғлом ёки касалликка мойил инсон хусусиятларини таҳлил қилиш ва ўрнатишдан иборат бўлса, унинг мақсадида эса ҳар бир …

4 / 7

а эришишини, касалликларга чалинмаслик хусусиятига эга бўлишини таъминловчи асосий омилларидан биридир. жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишнинг ривожланаётган организмга таъсири заминида организмдаги ҳамма аъзолар, тизимлар ва яхлит организмнинг ички ва ташқи муҳитлар ўзгаришларга кенг миқёсда мослашиш хусусиятларини шаклланиши ётади. кам ҳаракатчанлик (гипокенезия) шароитида вояга етаётган болалар ва ўсмирлар организмининг ва аъзоларининг мослашув хусусияти қониқарли даражада бўлмайди. шу сабабли улар организми ташқи муҳитнинг ва ички муҳитнинг ҳамда фаолиятнинг турли ва кескин ўзгаришларига ўз вақтида ва етарли даражада мослаша олмайди. натижада болалар организмида турли хил патологик жараёнлар ва касалликлар келиб чиқади. бу ҳол айниқса вояга етган ёш аёллар аъзоларининг, ҳомиладорликка хос бўлган юқори ва узлуксиз ортиб борувчи фаолликни бажаришга мослаша олмаслиги оқибатида кўплаб касалликлар келиб чиқишига сабаб бўлади. ўз ўрнида бундай аёллардан туғилган авлодларнинг ҳам ҳаёти мобайнида мослашув хусусиятлари чекланган бўлиши мумкин. валеологиянинг таълим тизимидаги улуғвор мақсади – ҳар бир шахсда ўзига нисбатан эмоционал ва ижтимоий жиҳатдан муҳим мантиқий, дунёвий ривожланишнинг бир …

5 / 7

ан чегараланса, хусусий амалий валеология организмни соғломлаштириш муаммоларини ҳал этади. умумий тушунчалардан валеология сўзининг таърифи, унинг мақсади, вазифалари, келиб чиқиши ва тараққиёти кўрилиб чиқади. сўнг “саломатлик”, “касаллик”, “оралиқ” ёки чегараланувчи ҳолатлар ҳақидаги тушунчалар талабалар эътиборига тавсия этилади. назарий бўлим қуйидаги маърузалар мавзуларидан иборат: 1. “валеологияга кириш, одам саломатлиги ҳақида ҳозирги замон тушунчалар назарияси”. 2. одам организмининг индивидуал тараққиёти қонунлари. онтогенез назарияси ва саломатлик. 3. организмнинг конституционал хусусиятлари ва уларни аниқлаш усуллари. конституция ҳақидаги назария ва саломатлик. 4. жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланувчи болалар ва ўсмирлар саломатлигининг тиббий назорат этиш усуллари 5. соғлом турмуш тарзининг методологик асослари. 6. саломатлик ва фаол ҳаракатчанлик. 7. ирсият ва саломатлик. 8. саломатлик ва тўғри озиқланиш. 9. экологик омиллар таъсири ва саломатлик. валеология бугунги кунда нисбатан янги илмий ва ўқув фани бўлиб, тузилиши ва услублари жиҳатдан тўлиқ шаклланган фанлар даражасига етмаган. шу билан бир қаторда, валеологиянинг келажакда инсоншуносликка оид фанлар орасига етакчи ўринни эгаллаши муайяндир. …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""саломатлик ва валеология""

киришc ўзбекистон республикаси президенти и. а каримов ташаббуси билан жисмоний бақувват, маънавий бой, аҳлоқан етук, интелектуал ривожланган, юқори билимли, ҳар томонлама камол топган шахсни шакллантиришга қаратилган кенг кўламли тадбирларни амалга ошириш мақсадида мамлакатимизда 2000- йилни “соғлом авлод йили” 2005-йилни эса “сиҳат-саломатлик йили” деб эълон қилинди. 2005 йили ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамаси 30-сонли қарори билан “сиҳат- саломатлик давлат дастури” ни эълон қилди. ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан “сиҳат-саломатлик йили давлат дастури” нинг ҳаётга тадбиқ этилиши ва ижроси юзасидан зарур чора-тадбирлар режалаштирилди. ушбу чора-тадбирлар қаторида устувор аҳамиятга эга бўлган тадбирлардан бири жисмоний тарбия институтида, унив...

This file contains 7 pages in DOCX format (33.1 KB). To download ""саломатлик ва валеология"", click the Telegram button on the left.

Tags: "саломатлик ва валеология" DOCX 7 pages Free download Telegram