foydali qazilmalar

PPT 1,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1462605659_62675.ppt american geology www.arxiv.uz www.arxiv.uz foydali qazilmalar to’g’risida umumiy ma’lumotlar neft, gaz, toshko’mir, yonuvchi slanes va torf kabi yonuvchi foydali qazilmalar energiyaning asosiy manbai hisoblanadi. hozirgi vaqtda yonuvchi foydali qazilmalar kimyo sanoati uchun ham asosiy xom ashyodir. bunday foydali qazilmalar cho’kindi, otqindi va metamorflashgan tog’ jinslari bilan bog’liq. ilmiy-texnik jarayonlar va ilm-fanning yuqori sur'atlar bilan rivojlanishi yonuvchi foydali qazilmalarga, ayniqsa kaustobiolitlarga bo’lgan talablar oshmoqda. kaustobiolitlar asosan uch guruhga bo’linadi: neft qatoriga kiruvchi kaustobiolitlar. bular neft, asfalt, ozokerit va boshqa yarim suyuq hamda qattiq bitumlar; ko’mir qatoriga kiruvchi kaustobiolitlar - gumit va torflar; sapropelitlarga kiruvchi kaustobiolitlar - har xil aralash sapropelit (gumuslar, yonuvchi slans)lar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz lekin kaustobiolitlarning yanada umumlashtirilgan tasnifi hozircha ishlab chiqarilmagan. chunki ularning fizik-kimyoviy xossalari, xususiyatlari, paydo bo’lish sharoitlari, tarkibiy qismi, texnologik alomatlari bir-biridan tubdan farqlanadi. yonuvchi foydali qazilmalar dunyo yoqilg’i-energetika balansi hisoblanadi. kaustobiolitlardan termik-kimyoviy yo’l bilan ishlab olingan 3500 dan ortiq mahsulotlar xalq xo’jaligining hamma tarmoqlarida (qishloq …
2
styurt platosining ham neft va gazga bqlgan istiqbollari kundan-kunga oshmoqda va hozirgi kunda 10 dan ortiq gazokondensat konlari ochildi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz undan tashqari 28 dan ortiq istiqbolli ko’mirli maydonlar aniqlangan. toshko’mirning asosiy zaxiralari surxondaryo viloyatidagi boysun va sharg’un konlarida joylashgan. ko’ng’ir ko’mirning eng katta zaxirasi angren konida joylashgan. o’zbekistonda torf va yonuvchi slanes belgilari juda ko’p. lekin sanoatda yaroqlilari kam. shunday qilib, geologik qidiruv, xaritalash, geofizik tekshirishlar va burg’ilash quduqlarini kovlash hisobiga respublikamiz hududlarida yana ko’plab yonuvchi foydali qazilmalarning konlarini va istiqbolli maydonlarini topish mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qattiq yonuvchi qazilmalar: torf, ko’mir va yonuvchi slanes torf torf yonuvchi foydali qazilma sifatida yuqori namlik, kam kislorodli sharoitda biokimyoviy jarayonlar ta'sirida o’simliklarning tabiiy chirishi va chala parchalangan qoldiqlarining to’planishidan hosil bo’ladi. torf yer yuzasida yoki o’n metrlar chamasidagi chuqurliklarda joylashadi. torf tqrtlamchi davrda yuzaga kelgan mineral mahsulotlardan organogen birikmalarining ko’pligi (50% dan kam bo’lmagan) bilan, qo’ng’ir ko’mirdan esa namligining va o’simlik parchalarining …
3
ga yetadi. torfning rangi uning turiga, parchalanish darajasiga qarab-och sariqdan to’q jigar ranggacha (yuqori), kulrang-jigarrangdan sertuproq qoragacha (pastki) o’zgaradi. torfning zichligi - namlikka, parchalanish darajasiga, kullanishiga, mineral tarkibiga va organogen qismlariga bog’liq bo’lib, oddiy sharoitda yotganda 800-1080 kg/m3 ga yetadi. g’ovakligi 96-97% ga teng o’rtacha yonish issiqligi-21-25 mj/g. torfning yonish issiqligi parchalanish darajasi va tutunning oshishi bilan yana ko’tariladi. torf yirik elektr stansiyalarida, issiqlik elektr markazlarida, zavod va fabrika qozonxonalarida yoqish uchun ishlatiladi. torfdan qurilish materiallari (plitalar) tayyorlanadi. gazlashtirish va chala kokslash yo’li bilan kimyoviy moddalar olinadi. qishloq xqjaligida mineral o’g’itlar va ohak aralashmasini tayyorlashda torf-mineral ammiakli qg’itlar ishlab chiqarishda, sabzavotchilik va gulchilikda biologik yonilg’i, torf-chirindili tuvakchalar yasashda ham ishlatiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ko’m i r ko’mir-yonuvchi tog’ jinsi hisoblanib, o’simlik va organizm qoldiqlarining parchalanishidan paydo bo’ladi. u sertuproq, yaxlit, qat-qat yoki donador teksturaga, bir xil yoki har xil strukturaga ega. rangi jigar rangdan kul rang va qoragacha; yaltiroqligi-(nursiz), yaltiroqsiz va …
4
bunda gilli mineral juda ko’p tarqalgan. ular noorganogen materiallar massasining umumiy 60-80% miqdorini tashkil qiladi. kam miqdorda karbonatlar, sulfidlar, temir va kvarslar kuzatiladi. undan tashqari juda kam miqdorda rangli va kamyob metallar sulfidi, fosfatlar, sulfatlar, metallarning ishqorli tuzlari uchraydi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz yo n u v chi s l a n e s yonuvchi slaneslar mergelli, gilli, kremniy tarkibli cho’kindi jinslardan tarkib topib, uning tarkibida 10-50%, ayrim hollarda 60% gacha singenetik yo’l bilan cho’kkan organogen moddalar ishtirok etadi. ular jigar rang, sariq, kul rang tusga va varaqsimon yoki yaxlit teksturaga ega. ayrim hollarda "yonuvchi slanes" atamasi kaustobiolitlarni anglatadi. ular yer ostida ko’milib qolgan o’simlik va hayvonot qoldiqlaridan paydo bo’lgan. ularning qattiq navlari- torf, ko’mir, sapropelitlar, suyuq navlari esa - neft va uning o’zgarishidan paydo bo’lgan asfalt, ozokeritdir. yonuvchi slanesdagi organik moddalarning dastlabki materiallari biomassadan, oddiy suv o’tlaridan, kam darajada oliy o’simlik va kam holda hayvonot organizmlaridan hosil bo’lgan. yonuvchi …
5
yonuvchi slanes konlarida yuqori miqdorda mis, molibden, uran, qo’rg’oshin, sink, vanadiy uchraydi. ular ma'dan xom ashyosi sifatida baholanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ko’mirli yotqiziqlarning hosil bo’lishi ko’mirning paydo bo’lishi ikki bosqichda, ya'ni gumitlanish (gumifikasiyalanish) va ko’mirlanish jarayonida sodir bo’ladi. gumitlanish bosqichi o’simlik tikanlarining yer usti suvlari ta'sirida parchalanishidan boshlanib, torf yoki sapropelitlarning paydo bo’lishi bilan tugallanadi. torfning paydo bo’lishi uchun parchalangan o’simlik materiallarining to’planishi oksidlanishga nisbatan ustunlik qilishi kerak. bunday jarayon kislorodning chegaralangan ishtirokida namlik sharoitida namoyon bo’lishi mumkin. o’simlik moddalari qurigandan keyin namlik sharoitiga tushib aerob va anaerob mikroorganizmlarning faol ta'siriga uchraydi. undan tashqari parchalanish jarayonida suv, havo, iqlim va ishqorlar qatnashadi. parchalanish jarayoni gumin kislotasini hosil qiladi. gumin kislotasi ko’ng’ir rangli amorf gumin moddasini vujudga keltiradi. oddiy kisloroddan to’liq chegaralangan sharoitda o’simlik va oddiy xayvonot organizmlarining parchalanishidan sapropellar tashkil topadi. sapropel paydo bo’lish jarayoni "bitumlanish" deb ataladi. bitumlanish moy va mumning parchalanishi natijasida moyli kislota va bitumlarning paydo bo’lishidir. www.arxiv.uz …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"foydali qazilmalar" haqida

1462605659_62675.ppt american geology www.arxiv.uz www.arxiv.uz foydali qazilmalar to’g’risida umumiy ma’lumotlar neft, gaz, toshko’mir, yonuvchi slanes va torf kabi yonuvchi foydali qazilmalar energiyaning asosiy manbai hisoblanadi. hozirgi vaqtda yonuvchi foydali qazilmalar kimyo sanoati uchun ham asosiy xom ashyodir. bunday foydali qazilmalar cho’kindi, otqindi va metamorflashgan tog’ jinslari bilan bog’liq. ilmiy-texnik jarayonlar va ilm-fanning yuqori sur'atlar bilan rivojlanishi yonuvchi foydali qazilmalarga, ayniqsa kaustobiolitlarga bo’lgan talablar oshmoqda. kaustobiolitlar asosan uch guruhga bo’linadi: neft qatoriga kiruvchi kaustobiolitlar. bular neft, asfalt, ozokerit va boshqa yarim suyuq hamda qattiq bitumlar; ko’mir qatoriga kiruvchi kaustobiolitlar - gumit va torflar; sapro...

PPT format, 1,4 MB. "foydali qazilmalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: foydali qazilmalar PPT Bepul yuklash Telegram