tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari fanining shakllanishi va rivojlanishi

DOC 144 pages 851.0 KB Free download

144 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 851.0 KB

File type DOC

Pages 144

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 144

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus 1-mavzu: tarixiy o‘lkashunoslik fanining shakllanishi va rivojlanishi tarixidan reja: 1. tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari fanining fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi. tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari fanining tadqiqot ob'ektlari. 2. avesto va qadimgi manbalarda o‘lkamizning nomlari. arab manbalarida o‘lkamiz haqidagi ma'lumotlar va ularning ahamityai. 3. ix-xii asrlarda o‘lkadagi siyosiy va iqtisodiy hayot. amir temur va temuriylar davrida o‘lkamiz. shayboniylar davrida o‘lkadagi siyosiy jarayonlar. xonliklar davri o‘lkashunosligi. 4. rossiya imperiyasining o‘ljamizdagi mustamlakachilik siyosati va o‘lkani o‘rganish masalasi. yevropa tadqiqotchilari tomonidan o‘lkamizning o‘rganilishi. 5. o‘zbekiston respublikasining mustaqillik yillarida vatanimiz tarixini o‘rganishga bo‘lgan e'tibor. tayanch so‘z va iboralar: tarixiy yodgorliklar, jamoat o`lkashunosligi, maktab o`lkashunosligi, turkiston xalq kutubxonasi, kollektsiya, ilmiy o`lkashunoslik, arxeologik o`lkashunoslik, san`at yodgorliklari. o‘lkashunoslikning o‘lkamizni tadqiq etuvchi tarix, jug‘rofiya, arxeologiya, etnografiya, antropologiya, toponimika, arxivshunoslik kabi fanlar, muzey eksponatlari bilan o‘zaro bog‘liq bo‘lib, mamlakatimiz, xalqimiz tarixini o‘rganishda “tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari” fanining shakllanish va rivojlanish bosqichlarini …

2 / 144

i bosqichida tarixiy o`lkashunoslikning roli va ahamiyati beqiyos oshib bormoqda. o`zbekiston fuqarolarini axloqiy va estetik tarbiyalash, ularni madaniy saviyasini oshirish, ma`naviy boyliklarini ko`paytirish va ulardan keng foydalanish haqida g‘amxo`rlik qilish, o`lka tarixi hamda unga bo`lgan munosabatlarga ko`p jihatidan bog‘liq. o`zbekiston respublikasi konstitutsiyasida ham o`zbekiston fuqarolarining o`zbekiston hududida joylashgan madaniy yodgorliklariga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo`lish, asrab- avaylashlari ta`kidlab o`tilgan. o`lkashunoslik kursi o`zbekiston tarixini, uning madaniy yodgorliklarini o`rganishning eng muhim vositalaridan biridir. o`lkashunoslikning asosiy manbalari: 1. tarixiy yodgorliklar. 2. arxeologik yodgorliklar. 3. etnografik yodgorliklar. 4. toponimik va arxiv hujjatlari. 5. muzey materiallari. o`zbekiston xalqlari tarixiy va madaniy yodgorliklari jahon madaniy merosining tarkibiy qismi bo`lib, mamlakatimiz xalqlarining jahon tsivilizatsiyasi rivojlanishiga hissa qo`shganligidan dalolat beradi. mana shunday tarixiy, moddiy va ma`naviy yodgorliklarni har tomonlama chuqur, ilmiy va amaliy jihatdan o`rganadigan fan – bu o`lkashunoslikdir. tarixga nazar tashlasak, o‘z o‘lkasini sevmagan va uning tuprog‘ini ardoqlamagan biron zotni uchrata olmaymiz. shuning uchun ham vatanni sevmoq iymondandir, …

3 / 144

ar va viloyat hududidagi tarixiy obidalarni saqlash va asrash ishlariga boshchilik qilish bilan birga joylarda istiqomat qilib turgan xalqlarning kelib chiqishi (etnogenezi), urf-odatlarini o‘rganadi hamda ilg‘or mehnatkashlar, mehnat qahramonlari xotirasini abadiylashtirish uchun haykallar, mangu olovlar, hurmat taxtalari tashkil qiladi. bundan tashqari, jamoat o‘lkashunosligiga mustaqil ravishda tanga-pullarni o‘rganuvchi mutaxassislar - numizmatlar, muhrlarni o‘rganuvchilar - safragistlar, tamg‘a(gerb)larni o‘rganuvchilar - geraldistlar, tosh, metall, sopol va yog‘ochdagi yozuvlarni o‘rganadigan olimlar - epigrafistlar, eski asbob-uskunalar va qurol-aslaha hamda shu qabilarni to‘plovchilar ham uyushadi. maktab o‘lkashunosligi esa maktablarda tarix, inson va jamiyat fani o‘qituvchilarining bevosita rahbarligida tashkil qilinadi. maktab o‘lkashunosligining a'zolari v sinfdan yuqori bo‘lgan eng intizomli va a'lochi o‘quvchilardan tuzilib, ular o‘lka materiallarini to‘rt guruhga bo‘lingan xolda to‘playdilar. to‘plagan arxeologik, etnografik, toponimik va arxiv hujjatlari maktab o‘lkashunoslik va tarix muzeylarida namoyish qilinadi. maktab o‘lkashunosligi ta'lim - tarbiyani turmush, ishlab chiqarish, yangi jamiyat qurish tajribasi bilan uzviy bog‘liq holda o‘rganadi. o‘qitish jarayonida o‘lka materiallaridan o‘rinli foydalanish …

4 / 144

a solish: ikkinchisi - to‘plangan o‘lkashunoslik materiallaridan tarix hamda inson va jamiyat darslarida foydalanish. sinfda olib boriladigan o‘lkashunoslik ishlarida barcha o‘quvchilarning ishtirok etishi majburiydir. maktabdan tashqari olib boriladigan o‘lkashunoslik ishlarida, ya'ni sayohatlar, arxeologik ilmiy safarlarda o‘zbekiston fanlar akademiyasi tarix hamda arxeologiya institutlarining tavsiyalari bilangina shu ishga layoqatli o‘quvchilar ixtiyoriy ravishda ishtirok etadilar. maktab o‘lkashunosligi asosida o‘quvchilarning tarix hamda inson va jamiyat fanlaridan olgan bilimlari oydinlashadi, shuningdek, turli fanlarning o‘zaro aloqasi ta'minlanadi. maktab o‘lkashunosligi o‘lkamizdagi tarixiy obidalarni saqlash va himoya qilishda, shuningdek, qadimiy manzilgohlarni topishda ham katta rol o‘ynaydi. u jamoa bo‘lib yashash va ishlash, ijod qilishga o‘rgatadi. shu tarzda o‘quvchilarda sinchkovlik, tirishqoqlik, tevarak-atrofga havas bilan boqish, ilmiy tatqiqotlarga qiziqish, vatanni sevish va uni ardoqlash hislari shakllanib boradi. darhaqiqat, maktab o‘lkashunosligi o‘quvchilarda o‘z vataniga mehr uyg‘otish bilan birga, ularni estetik ruhda tarbiyalashga ham munosib hissa qo‘shadi. markaziy osiyo - qadimgi sivilizatsiyaning o‘choqlaridan biri ekanligini tarixiy faktlar tasdiqlab turibdi. xalqimizga inson farzandiga, …

5 / 144

kasi birinchi prezidenti i.a.karimov "avesto" bundan xxx asr muqaddam ikki daryo oralig‘ida, mana shu zaminda umrguzaronlik qilgan ajdodlarimizning biz avlodlariga qoldirgan ma`naviy tarixiy merosidir. "avesto" ayni zamonda bu qadim o‘lkada buyuk davlat, buyuk ma`naviyat, buyuk madaniyat bo‘lganligidan guvohlik beruvchi tarixiy hujjatdirki, uni xech kim inkor etolmaydi" degan jumlalarni bejizga aytmaganlar. "avesto" o‘rta osiyoning tarixan ajralmas qismi turonzamin hududlarida shakllangan eng qadimiy din - zardushtiylikning muqaddas kitobidir. unda nafaqat o‘zbek xalqining balki tojik, turkman, ozarbayjon, fors, afg‘on va boshqa xalqlarning ibtidoiy va qadimiy iloxiy tasavvurlari, koinot va yerdagi dunyoning yaratilishi bilan bog‘liq tushunchalar, afsona va rivoyatlar, falsafiy-axloqiy qarashlar o‘z aksini topgan. diniy rivoyatlarga ko‘ra, zardusht navro‘z kunlarning birida koxinlar boshchiligida muqaddas ichimlik bo‘lgan "xaoma" tayyorlashga kirishgan. erta tong pallasida u daryodan suv olish uchun qirg‘oqqa tushgan. suv olib bo‘lgach, bir yo‘la taxoratini yangilayotgan zardushtning ko‘ziga qirg‘oqda turgan porlok hilqat - "voxumana" ko‘rinadi va uning sehrli nuriga ergashadi. nihoyat u ezgu va …

Want to read more?

Download all 144 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari fanining shakllanishi va rivojlanishi"

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus 1-mavzu: tarixiy o‘lkashunoslik fanining shakllanishi va rivojlanishi tarixidan reja: 1. tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari fanining fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi. tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari fanining tadqiqot ob'ektlari. 2. avesto va qadimgi manbalarda o‘lkamizning nomlari. arab manbalarida o‘lkamiz haqidagi ma'lumotlar va ularning ahamityai. 3. ix-xii asrlarda o‘lkadagi siyosiy va iqtisodiy hayot. amir temur va temuriylar davrida o‘lkamiz. shayboniylar davrida o‘lkadagi siyosiy jarayonlar. xonliklar davri o‘lkashunosligi. 4. rossiya imperiyasining o‘ljamizdagi mustamlakachilik siyosati va o‘lkani o‘rganish masalasi. yevropa tadqiqotchilari tomonidan o‘lkamizning o‘rganilishi. 5. o‘zbekiston...

This file contains 144 pages in DOC format (851.0 KB). To download "tarixiy o‘lkashunoslik va urbanizatsiya jarayonlari fanining shakllanishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy o‘lkashunoslik va urban… DOC 144 pages Free download Telegram