bozor iqtisodiyotida narxlar va ularni shaklanish mohiyati

DOCX 119 стр. 394,6 КБ Бесплатная загрузка

119 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 394,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 119

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 119

$мундарижа ўқув материаллар мустақил таълим мавъзулари глоссарий иловалар \ ўқув материаллар маъруза № 1 бозор иқтисодиёти шароитида нархлар ва уларни шакланиш моҳияти режа: 1.бозор иқтисодиёти шароитида нарх тизими. 2.нархлар фунцияси ва хусусиятлари. 3.нарх сиёсатини шакллантириш. 4. йўл хўжалигида нархлар. нархланиш(нарх шаклланиши) тизими мамлакат бозор иқтисодиётинин г зарури воситаси саналади. йўл хўжалигида нархларнинг шаклланиши асосида нархлар бўйича ягона умумдавлат сиёсатиётади ва унин г асл мохияти корхона(тармоқ) харажатларини қоплаш,фойданингшаклланиши,ишлаб чиқаришнинг ривожланишини рағбатлантириш ва ишловчиларнинг ўз мехнатларининг натижаларидан манфаатдор бўлишларини таъминлашга бирдек ёндошишни таъминлашдир. мақсулотларнинг нархи шундай белгиланиши керакки, йўлхўжалигининг мўтадилишлаётган корхонаси уни реализация қилганидан сўнг мақсулотни ишлаб чиқариш учун зарур бўлган ижтимоий харажатларни қоплаш, давлат бюджети ёки юқори органларда зарурий тўловларни тўлаш ва ундан ташқари ўзининг ривожланиши учун маблағга эга бўлишдир. нархларда мақсулотнинг истеъмол хусусиятлари, унинг сифати ва фойдалилиги хисобга олинади. иқтисодий назарияда нархлар шаклланишига бир неча хил қарашлар мавжуд. капитал қурилишда «ўртачақиймат» тушунчаси қабул қилинган бўлиб, унга кўра нарх ўртача тармоқ …$

2 / 119

н: -қурилиш объекти жойлашган ердаги итисодий-географик ва транспорт омилларининг аввалдан аниқ бўлишлиги; -йўлланиладиган хажм-текислаш,конструктив ва технологик қарорларнинг махаллий қурилиш шароитига нихоятда боғлиқлиги; -қуриладиган объектларнинг линиявий характердалиги; -ишларни амалга оширишда махаллий қурилиш материаллари,ишлаб чиқариш чиқиндилари ва иккиламчи ресурсларнин г кенг қўлланилиши; -йўл қурилиши ва таъмирлаш ишларининг умумий хажмида транспорт ишлари салмоғининг юқорилиги,материаллар ва конструкциялар ташилиш масофаси уларнинг қийматига таъсирини катта бўлиши. нархларнинг шаклланиш жараёни ўз ичига учта босқични олади: -техник и қтисодий асослаш ва техник иқтисодий ишлаб чиқариш, яъни лойихалашни бошлашдан аввалги босқичда, лимит нархларни аниқлаш; -лойихани ишлаб чиқаришда қурилишнинг ёки реконструкция қилишнинг смета қийматларини хисоблаб чиқиш; -буюртмачи, пудратчи ва лойихаташкилотлари ўзаро келишган холда шартномавий нархларни белгилаб олиш. давлат буюртмасига кўра амалга ошириладиган қурилишлар(масалан,умумдавлат ва республика ахамиятига эга бўлган йўллар) бўйича лимит нархлари мажбурий равишда аниқлаб чиқилади. давлат буюртмалари транспорт алоқаларини ривожлантиришда биринчи навбатда турган ижтимоий талабларнинг қондирилишини кафолатлайди, яъни ижтимоий-иқтисодий нуқтаи-назаридан энг муҳим бўлган автомобиль йўлларини реконструкция қилиниши ва таъмирланишидир. …

3 / 119

ниқловчи иқтисодий рағбатлантириш фондлари ҳосил қилиш нормативлари, иш ҳақи фонди ва бошқа нормативларни олади. лимитлар – давлат режасига киритилган йўллар қурилиши ва реконструкциясига давлат инвестицияларининг миқдори, ҳамда йўл қурилиши ва таъмирлаш ишлаб чиқариш талабларини қондириш учун марказлашган ҳолда тақсимланадиган моддий ресурсларнинг чегараларини белгилайди. ҳозирги кунда йўл ташкилотларининг қурилиш ва таъмирлаш бўйича ишларининг ҳажмлари ва ҳарактери кун жиҳатдан – уларнинг фаолият зонасида жойлашган иқтисодиётнинг турли тармоқларига қарашли корхона ва ташкилотлардан тушадиган буюртмаларга боғлиқ. буюртмаларда қурилиш ва таъмирланиш объектлари рўйхати, уларнинг ишлаб чиқариш қуввати ва ишга тушириш муддатлари кўрсатилади. йўл ташкилотлари буюртмаларни қабул қилишда буюртмачи корхоналарнинг қурилиш ва таъмирлаш ишларини бажарилишига тайёргарликларини текширадилар: лойиҳа-смета ҳужжатлари ишлаб чиқилишининг ҳолати, қурилиш учун ажратилган майдоннинг мавжудлиги (қурилиш ҳудуди), молиялаштиришнинг таъминланганлиги ва ҳоказолар. йўл қурилиш ва таъмирлаш ишлаб чиқариш режалари йўл ташкилотларининг ишлаб чиқариш қувватлари билан мувофиқлаштирилади. агар режалаштирилган ишлар программасини бажариш учун мавжуд ишлаб чиқариш қувватлари камлик қиладиган бўлса, аммо корхоналар манфаати уларнинг кенгайтиришни талаб …

4 / 119

длари ва полигонлари, ҳар хил омборхоналар, ремонт-механика устахоналари, йўл машиналарига техник хизмат кўрсатиш пунктлари ва йўл хўжалиги транспорт воситалари, ҳамда уларнинг туриш жойлари, маъмурий-маиший объектлар, электростанциялар, транспортлар подстанциялари, қозон ускуналари, компрессор станциялари, сув ўтказгичлар, артезиан қудуқлари, тозалаш иншоотлари, майдон ичи электр, иссиқлик ва сув таъминоти корхоналарининг ривожланиши ҳамда жойлаштирилиши муаммосини келтириб чиқаради. ишлаб чиқариш базаси корхоналари узоқ муддат бир ерда туриб ишлайдиган стационар, машина ва ускуналар тўпламидан ташкил топган инвентарь, йиғма ва ҳаракатланувчан бўлиб, йўл асоси ва қопламаси қўйиладиган жой яқинида йиғиладиган ҳам бўлади. йўл хўжалигининг битта корхонаси янги қурилиш, таъмирлаш, йўлларни яроқли ҳолда тутиш каби ишларни бажара олганлиги учун, бундай корхоналарни ривожлантириш ва жойлаштириш, йўл хўжалигида бажариладиган тўлиқ ишлар ҳажмини ҳисобга олган ҳолда бажарилиши керак. масалани ҳал этиш учун бирламчи ахборот зарур: ҳудуд бўйича истеъмолчилардан корхонанинг маҳсулотига бўлган талаб; ишлаб чиқариш қувватларининг турлари ва ўлчамлари – янги тузилаётган корхоналарнинг қувват имкониятлари, янги қурилиши мумкин бўлган корхоналарнинг қувватлари ва жойлашиши; …

5 / 119

нинг маҳсулотлари истеъмолчилар билан оптимал схемада бириктириш ҳисоб-китоблари ҳал этилади. натижада кўзланаётган мақсад, ишлаб чиқариш ва транспорт харажатларидан ташкил топган минимал солиштирма харажатларга тўғри келадиган жойлаштириш амалга ошади. 2. режага кирган барча корхоналар бўйича ишлаб чиқариш ҳажмларини ҳисоблаб чиқиш. бундай ҳисоб режалаштирилаётган даврнинг охирги йилига ва бутун кўриб чиқилаётган даврга корхоналарнинг истеъмолчилар билан бириктирилиши оптимал деган нуқтаи назардан бажарилади. бундай нуқтаи назарнинг асоси корхоналар ўртасидаги алоқаларнинг узоқ муддатли бўлиши рационаллигидир. 3. ҳар бир корхонадаги талаб этилаётган ишлаб чиқариш ҳажмига мос равишда ишлаб чиқариш қувватларини ўстириб боришни режалаштириш. бундай режани ишлаб чиқиш ўзига мустақил алоҳида масала, чунки ишлаб чиқариш қувватларини кўп марта кичик-кичик босқичлар билан ўстириб бориш капитал маблағлар сарфининг ўсишига олиб келади, ишлаб чиқариш қувватларини бирданига кескин равишда кўтариш эса улардан тўлақонли фойдаланишни қийинлаштириб, эксплуатацион харажатларнинг кўпайиб кетишига олиб келади. режалаштириш жараёнида ишлаб чиқариш қувватларини ўстиришнинг шундай варианти аниқланадики, унда (барча йиллар бўйича) ишлаб чиқариш солиштирма харажатларининг умумий миқдори иложи …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 119 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bozor iqtisodiyotida narxlar va ularni shaklanish mohiyati"

мундарижа ўқув материаллар мустақил таълим мавъзулари глоссарий иловалар \ ўқув материаллар маъруза № 1 бозор иқтисодиёти шароитида нархлар ва уларни шакланиш моҳияти режа: 1.бозор иқтисодиёти шароитида нарх тизими. 2.нархлар фунцияси ва хусусиятлари. 3.нарх сиёсатини шакллантириш. 4. йўл хўжалигида нархлар. нархланиш(нарх шаклланиши) тизими мамлакат бозор иқтисодиётинин г зарури воситаси саналади. йўл хўжалигида нархларнинг шаклланиши асосида нархлар бўйича ягона умумдавлат сиёсатиётади ва унин г асл мохияти корхона(тармоқ) харажатларини қоплаш,фойданингшаклланиши,ишлаб чиқаришнинг ривожланишини рағбатлантириш ва ишловчиларнинг ўз мехнатларининг натижаларидан манфаатдор бўлишларини таъминлашга бирдек ёндошишни таъминлашдир. мақсулотларнинг нархи шундай белгиланиши керакки, йўлхўжалигининг...

Этот файл содержит 119 стр. в формате DOCX (394,6 КБ). Чтобы скачать "bozor iqtisodiyotida narxlar va ularni shaklanish mohiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bozor iqtisodiyotida narxlar va… DOCX 119 стр. Бесплатная загрузка Telegram