yo‘lning ustki qurilmalari tarkib harakatini yo‘naltirish

DOCX 16 pages 604.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 604.7 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

amaliy. 3. yo‘l ustki qurilmalarining vazifasi va tarkibiy tuzilishi reja: 1. ballast qatlami. 2. shpallar. 3. relslar. 4. uloqsiz yo‘l yo‘lning ustki qurilmalari tarkib harakatini yo‘naltirishga, g‘ildiraklar orqali harakat kuchlarini qabul qilish va ularni yo‘lning ostki qismiga o‘tkazishga xizmat qiladi. yo‘lning ustki qurilmalari (6.29-rasm) kompleks konstruksiya bo‘lib, ballast qatlami, shpallar, relslar, rels mahkamlagichlar, siljishga qarshi moslamalar, strelkali o‘tkazgichlar, ko‘prik va o‘tkazgichlarning bruslaridan tarkib topadi. shpallar bilan biriktirilgan relslar relsli - shpalli yo‘l panjaralarini tashkil qiladi. uning shpallari yer polotnosining asosiy maydonchasi ustiga to‘shalgan ballast qatlamiga qo‘yiladi. 6.29-rasm. temir yo‘lning ustki tuzilishi: 1 – chaqiq tosh (chaqiq tosh) ballast va qumli to‘shama; 2 – shpallar; 3 – relslar va oraliq mahkamlagichlar ballast qatlamining qalinligi va shpallar orasidagi masofa uning yer polotnosiga tushadigan bosim ostida ezilishi va bosim yo‘qolgandan keyin asl holiga qaytishini ta’minlashi kerak. 6. 30-rasm. g‘ildirakning bosim kuchlarini yer polotnosiga uzatish chizmasi 6.30 rasmda yo‘l ustki qurilmasining yagona konstruksiya sifatida …

2 / 16

m o‘ta og‘ir 50 dan ortiq r75 temir-beton va 1 tur to‘yintirilgan yog‘och shpallar 1840 2000 chaqiq tosh (chaqiq tosh, qumli asosda) va asbest og‘ir 25-30 r65 yuqorida- gidek 1840 2000 yuqorida- gidek me’yorl 25 gacha r50 yuqorida- gidek 1840 2000 yuqoridagide k,karer shag‘ali va chig‘anoqlar 6.14. ballast qatlami ballast qatlamining asosiy vazifasi shpallardan tushadigan kuchni yer polotnosining asosiy maydonchasiga bir tekis tarqatish, shpallarning vertikal va gorizontal kuchlar ta’siriga chidamliligini ta’minlash, iz osti zaminining elastikligini ta’minlash, hamda rels-shpal panjarasini profilda rostlash va undan ustki suvlarni qochirishdan iborat. ballast qatlami o‘zida suv ushlamasligi, asosiy maydonchani ortiqcha namlanishdan saqlashi kerak. ballast materiali mustahqam, elastik, bosimga va atmosfera ta’siriga chidamli, hamda arzon bo‘lishi kerak. ballast zichlanishda maydalanib ketmasligi, poyezd o‘tganda changimasligi, shamol uchirmasligi, suv bilan yuvilmasligi va o‘t o‘smasligi kerak. ballast sifatida sochiluvchan, suvni yaxshi o‘tkazadigan materiallar: chaqiq tosh (chaqiq tosh), shag‘al, yirik qum, asbest chiqindilari va dengiz chig‘anoqlari ishlatilishi mumkin. eng yaxshi …

3 / 16

mir, torf, ruda) ta’sirida tez ifloslanadi. og‘irlik kuchlari ta’sirida chaqiq tosh bo‘laklarining yer polotnosiga o‘yilib kirishi, ifloslanishining oldini olish va tejamkorlik maqsadlarida uning ostiga qumli qavat to‘shaladi. oddiy tosh va tosh-qumli ballastlar tabiiy sharoitlarda qatlamlangan bo‘lib, suv o‘zanlaridan olinadi. bunday ballast arzon, kam ifloslanadi, ammo bosimga chidamliligi kamroq, suvni yomon o‘tkazadi va qishda muzlab yopishib qolishi mumkin asbest ballast asbest sanoati chiqindilaridan parchalangan tog‘ jinslari sifatida tayyorlanadi, chidamliligi yaxshi, kam ifloslanadi ammo yuqori tezliklarda chang ko‘tariladi va yomg‘ir ta’sirida yuvilishi mumkin. chig‘anoq va qumli ballast sifatsiz bo‘lib, arzon mahalliy material sifatida kam ahamiyatli yo‘llarda qo‘llanilishi mumkin. ballast qatlami yo‘lga prizma shaklida to‘shaladi va odatda yon tomonlarining qiyaligi 1:1,5 nisbatda yotqiziladi. ustki qismining kengligi belgilangan meyorlar asosida olinadi (6.2-jadval). tezyurar poyezdlar harakati bo‘lgan yo‘llarda faqat chaqiq toshli ballast yotqiziladi, yillik yuklanganlik 50 mln. tkm/km dan ortiq bo‘lganda ballast prizmasining kengligi qo‘shimcha 20 sm ga, kalinligi 5 smga oshiriladi. stansiyalarning qabul qilish-jo‘natish …

4 / 16

aqsadlarda sochiluvchan yuklar ortilgandan keyin maxsus parda hosil qiluvchi suyuqliklar bilan qoplanishi mumkin. 6.15. shpallar shpallar rels ostiga asos bo‘lib, relsdan kuchlanish qabul qilib ballast qatlamiga o‘tkazish, shpallarga relslarni o‘rnatish va yo‘lning muntazam kengligini ta’minlash uchun xizmat qiladi. rels osti asosiga shpallardan tashqari ko‘priklar va strelkali o‘tkazgichlarning shpal-bruslari, yarim shpal ko‘rinishidagi tayanchlar, yaxlit plita va ramalar ham kiradi. shpallar mustahkam, elastik, arzon va elektr toklariga etarlicha qarshilikka ega bo‘lishi kerak. shpal materiali sifatida yog‘och, temir-beton va metall ishlatiladi. dunyo amaliyotida temir yo‘llarda maxsus moyli antiseptiklar bilan shimdirilgan yog‘och shpallar ko‘p ishlatiladi. bu shpallarning afzalligi ularning engilligi, elastikligi, engil tayyorlanishi va mahkamlash osonligi hamda relsli elektr zanjir toklariga qarshiligining kattaligidir. yog‘och shpallarning kamchiligi ularning qisqa muddat (15-18 yil) xizmat kilishi va asosan yuqori sifatli yog‘och (sosna, archa, ignabarglilar, ayrim hollarda kedr, qarag‘ay kabilar) sarflanishidir. ko‘ndalang kesim shakli bo‘yicha yog‘och shpallar ikki turda tayyorlanadi: qirqma a turdagi 4 tomonidan arralangan shpallar (6.32-rasm) …

5 / 16

yicha o‘lchamlari shpalning ko‘ndalang shakli o‘lcham belgilari sh palning turlari bo‘yicha o‘lchamlari, mm i ii iii a – qirqma turda a 250 230 230 b 165 160 150 s 150 130 105 d 180 160 150 b – brus turda a 280 260 250 b 165 160 150 s 250 230 230 d 180 160 150 ia turdagi shpallar magistral bosh yo‘llarga, iia turdagilar stansiya va korxonalarning shoxobcha yo‘llariga va iiia turdagilari sanoat korxonalari yo‘llariga mo‘ljallangan. yog‘och shpallarning standart uzunligi 2750 mm bo‘lib, o‘ta yuklangan yo‘llar uchun 2800 mm uzunlikda ham tayyorlanishi mumkin. xx asr o‘rtalaridan temir yo‘llarda oldindan kuchlantirilgan armaturali (6.33rasm) temir-beton shpallar keng qo‘llanila boshladi. ularning afzalliklari uzoq muddat xizmat kilishida (40-50 yil) bo‘lib yo‘lning o‘ta mustahkamligini, poyezdlar harakatining osoyishtaligini ta’minlaydi. temir-beton shpallarning qo‘llanishi halq xo‘jaligi uchun katta ahamiyatli bo‘lgan yog‘och ishlatishni tejaydi. o‘zbekistonda mahalliy qurilish materiallarining ko‘pligi temir-beton shpallarni juda keng qo‘llash imkoniyatini beradi. temir-beton shpallarni barcha …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yo‘lning ustki qurilmalari tarkib harakatini yo‘naltirish"

amaliy. 3. yo‘l ustki qurilmalarining vazifasi va tarkibiy tuzilishi reja: 1. ballast qatlami. 2. shpallar. 3. relslar. 4. uloqsiz yo‘l yo‘lning ustki qurilmalari tarkib harakatini yo‘naltirishga, g‘ildiraklar orqali harakat kuchlarini qabul qilish va ularni yo‘lning ostki qismiga o‘tkazishga xizmat qiladi. yo‘lning ustki qurilmalari (6.29-rasm) kompleks konstruksiya bo‘lib, ballast qatlami, shpallar, relslar, rels mahkamlagichlar, siljishga qarshi moslamalar, strelkali o‘tkazgichlar, ko‘prik va o‘tkazgichlarning bruslaridan tarkib topadi. shpallar bilan biriktirilgan relslar relsli - shpalli yo‘l panjaralarini tashkil qiladi. uning shpallari yer polotnosining asosiy maydonchasi ustiga to‘shalgan ballast qatlamiga qo‘yiladi. 6.29-rasm. temir yo‘lning ustki tuzilishi: 1 – chaqiq tosh (chaqi...

This file contains 16 pages in DOCX format (604.7 KB). To download "yo‘lning ustki qurilmalari tarkib harakatini yo‘naltirish", click the Telegram button on the left.

Tags: yo‘lning ustki qurilmalari tark… DOCX 16 pages Free download Telegram