potensiallar usuli bilan ps karotaj

DOCX 39 pages 2.3 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type DOCX

Pages 39

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

1-amaliy mashgâulot ps usuli maâlumotlarini talqin qilish. (ps karotaj) ishni bajarishdan maqsad: quduq bo'yicha tabiiy (o'zidan â o'zi hosil bo'lgan) potensiallarni o'lchash, ps karotaj ma'lumotlarini talqin qilish va ps anomaliyalar bo'yicha qatlamlar qalinligi aniqlash. bu usul quduq bo'yicha tabiiy (o'zidan â o'zi hosil bo'lgan) potensiallarni o'lchashga asoslangan. o'zidan â o'zi hosil bo'lgan potensiallar keskinligiga, ishorasiga jinslar tarkibi va elektr kimyoviy aktivligi, burg'ilash eritma yoki suvning minerallashganligi, qatlamdagi va burg'ilash eritmasining bosimlari farqi katta ta'sir etadi. potensiallar ikkita qabul qiluvchi elektrodlar yordamida o'lchanadi. ps karotajni quduq burg'ilangandan so'ng 12 soat oralig'ida o'tkazish shart. bo'lmasa o'lchanayotgan tabiiy potensiallar quduq bo'yicha (o'zgarmaslik kuzatiladi) barqaror bo'lib qoladi. ko'pincha, karotaj ps potensiallar usuli bilan bajariladi, ya'ni quduq yonida (og'zi yonida) bitta o'zgarmas qabul qiluvchi (n) elektrod erga tutashtirilgan va ikkinchisi quduqda harakat qiladigan qabul etuvchi (m) elektroddan iborat bo'lgan zond (qurilma) bilan o'tkaziladi (1â rasm). [image: ] agar, elektr halaqit beruvchilar bo'lsa, karotaj ps potensiallar …

2 / 39

eritmasi yoki suv oqib ketgan joylar manfiy anomaliyalar bilan belgilanadi. suv oqib keladigan joylar â musbat anomaliyalar bilan belgilanadi. ps chiziqlarda nolli chiziq bo'lmaydi. ps diagrammalarida shartli nolli chiziqlar o'tkazish mumkin: gillar â«nolliâ» chiziq va qumtoshlar â«nolliâ» chiziq. gillar â«nolliâ» chiziq qalin bir jinsli gilli qatlamlar ro'parasidagi â«--â» potensiallarining maksimal musbat qiymatlari bo'yicha o'tkaziladi. bu shartli chiziq o'ng tamonda joylashadi. qumtoshlar â«nolliâ» chiziq maksimal manfiy potensiallar qiymatlari bo'yicha o'tkaziladi va u chap tomonda joylashadi. ps anomaliyalar bo'yicha qatlamlar qalinligi aniqlanadi. agar, qatlam qalinligi 2-4 marta quduq diametridan katta bo'lsa (qalin qatlam), unda uning ustki qismi va tagi ro'parasida ps anomaliyasi qatlam markaziga mos bo'lgan maksimal qiymatining yarmiga teng bo'ladi. ps potensialning gradienti diagrammalarida qalin qatlamning ustki qismi va tagi aniq ekstremumlar bilan kuzatiladi. yupqa qatlamlar ingichka ekstremumlar bilan belgilanadi. ps karotaji geologik kesimni ajratishga va ularni qo'shni quduqlarda kuzatishga, yaxshi singdiruvchan qatlamlarni (qum, g'ovakli ohaktoshlar) va yomon singdiruvchan qatlamlarni (gillar, …

3 / 39

'lmasligini takidlagan edik. shuning uchun qatlamlarning haqiqiy qarshiliklarini aniqlash uchun bkz (ð±ð¾ðºð¾ð²ð¾ðµ ðºð°ñð¾ñð°ð¶ð½ð¾ðµ ð·ð¾ð½ð´ð¸ñð¾ð²ð°ð½ð¸ðµ) usuli qo'llaniladi. bu usul - eq bir nechta 5-7 ta xar hil uzunlikdagi zondlar bilan o'lchashga aytiladi. zondlar bir turdagi zondlardan iborat bo'lib: yoki potensial, yoki gradient zondlar tanlaniladi. potensial zondlarning kichkina qalinlikdagi qatlamlarni o'rganishdagi kamchiliklari tufayli, odatda, bkz gradient zondlar bilan o'tkaziladi. gradient zondlarning ham bir turi: ag'darilgan yoki ketma-ket zondlar tanlaniladi. eng kichkina zondning uzunligini quduqning diametri ds ga teng, yoki 2 -4 marta undan kattaroq tanlanidai. eng katta zondning uzunligini esa, odatda, 8 m. oshirmaydilar. bkz ni quyida keltirilgan zondlar bilan o'tkazish mumkin: ð0.4ð0.1n, ð1.0ð0.1n, ð2.0ð0.5n, ð4.0ð0.5n, ð8.0ð1.0n. qatlamlarning chegaralarini aniqroq ajratish uchun bu zondlarga qo'shimcha ag'darilgan n0.5m2.0a, yoki, n0.5m4.0a ni bkz tarkibiga kiritilishi mumkin. agarda qatlamlarda singish zonasining diametri dzp ning qiymati katta bo'lsa, a16.0m2.0n zondi qo'llanilishi mumkin. bkz diagrammalarini yozib olishda quyidagi uslublardan foydalanish mumkin: a.âsuriladiganâ zondlarni ishlatish, bunda zond bitta …

4 / 39

adi: 1. qatlamning haqiqiy qarshiligi p ni aniqlash. bu ko'rsatkich ð p - g'ovaklik ko'rsatkichini aniqlash imkonini beradi, bu esa o'z navbatida g'ovaklik koeffisienti kp ni aniqlashda ishlatiladi. agarda qatlam neftgazga to'yingan bo'lsa p orqali ð ng - neftgazga to'yinganlik ko'rsatkichi va bu orqali ðng - neftgazga to'yinganlik koeffisientini aniqlash mumkin. 2. qatlamda singish zonasining mavjudligini aniqlash. agarda singish zonasi kuzatilsa - bu qatlam kollektor deb qabul qilinadi. 3. singish zonasi kuzatilgan qatlamlarda zp - singish zonasining solishtirma qarshiligi va dzp - singish zonasining diametrini aniqlash. dzp - aniqlashdan maqsad kollektorlarning turini, ya'ni kichkina dzp katta g'ovaklikka, saralangan zarralar orasidagi g'ovaklikka ega bo'lgan kollektorlarda kuzatilishini, aksincha, katta dzp kollektorning kichkina g'ovaklikka, darzli (siniqli) kollektorlarda kuzatiladi. singish zonasining qarshiligi zp ni aniqlash esa singishning tafsifini belgilaydi. agarda zppdan kichkina bo'lsa, bu singishni âkamaytiruvchiâ singish deb atashadi va holat odatda neftgazga yoki chuchuv suvlarga to'yingan qatlamlarda kuzatiladi. agarda zp p dan katta …

5 / 39

idagi eq hisoblab olinadi. agarda qatlamning qalinligi 8-10 m. dan katta bo'lsa o'rtacha eq, 4-8 m. bo'lsa, optimal eq, 4 m. dan kichkina bo'lsa, maksimlal eq olinadi. 3. bkz egri chizig'ini chizish. bu chiziq q = (l) . ya'ni eq ni zond uzunligi bilan bog'liqligini ifodalovchi bog'liqlikdir. bu chiziq ikki o'qi logarifmik masshtabda bo'lgan maxsus shaffov qog'ozga chiziladi. absissa o'qiga zond uzunligi va ordinata o'qiga diagrammadan olingan eq larning qiymatlari qo'yiladi. 4. hosil bo'lgan q = (l) bog'liqlikni maxsus bkz paletkalari bilan solishtirish va qatlam ko'rsatkichlarini aniqlash. bkz ning asosiy kamchiliklari: kichkina qalinlikdagi qatlamlamlarning haqiqiy qarshiliklarini yuqori aniqlikda topib bo'lmaslik, burg'i qorishmasining qarshiligi juda kichkina bo'lganda bkz ning samarasi kam bo'lishi, kollektorlarning ko'p hollarda bir turda bo'lmasliklaridir. shu sabablarga ko'ra bkz xozirgi paytda hamma quduqlarda ham o'tkazilayotgani yo'q. ayrim quduqlarda esa to'la bo'lmagan zondlar to'plamida (3-4 zond bilan) o'tkaziladi. bkz dagrammalariga va umuman elektr usul diagrammalariga burg'i qorishmasining solishtirma qarshiligi …

6 / 39

boâlgan tok impulsini orttiruvchi koâpaytgich ham boâlishi shart. [image: ] 4.2-rasm. gamma karotaj uskunasining quduqqa tushuriladigan radiometri (quduq uskunasi yoki snaryadi) va yer usti pulti. odatda -nurlarining indikatorlari sifatida gazorazryad geyger-myullar, hamda ssintillyatsion (lyuminessent) hisoblagichlar ishlatiladi. geyger-myuller hisoblagichi. geyger-myuller hioblagichi silindrik shisha balondan iborat boâlib, ichida ikkita elektrod oârnatilgan boâladi (4.3-rasm). elektrodlarning biri balonning oârtasidan oâtgan yupqa (diametri 0.1-0.5 mm) metall (volfram, temir va bosh.) sim boâlib, uni tok manbaâsining musbat qutbiga ulanadi va bu elektrodni anod elektrodi deb ataladi. ikkinchi elektrod-katod tok manbaâining manfiy qutbga ulanib, u balonning ichki metallashgan sirtini tashkil etadi. balon inert gazi (argon yoki geliy) va yuqori molekulyar birikmalar pari aralashmasi bilan past (100-200 mm simob ustuni) bosimda toâldirilgan. elektrodlarga tok manbai it dan 900 v kuchlanishda tok yuboriladi. 4.3-rasm. geyger-myuller hisoblagichi. rasmda: 1-shisha balon; 2-katod-balonning metallashgan ichki sirti; 3-anod; 4-izolyator va kontaktlar; it-tok manbaâi; s-sigâim; r-qarshilik. gamma -nurlari hisoblagichga tushganda uning katodidan elektron (ikkilamchi …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "potensiallar usuli bilan ps karotaj"

1-amaliy mashgâulot ps usuli maâlumotlarini talqin qilish. (ps karotaj) ishni bajarishdan maqsad: quduq bo'yicha tabiiy (o'zidan â o'zi hosil bo'lgan) potensiallarni o'lchash, ps karotaj ma'lumotlarini talqin qilish va ps anomaliyalar bo'yicha qatlamlar qalinligi aniqlash. bu usul quduq bo'yicha tabiiy (o'zidan â o'zi hosil bo'lgan) potensiallarni o'lchashga asoslangan. o'zidan â o'zi hosil bo'lgan potensiallar keskinligiga, ishorasiga jinslar tarkibi va elektr kimyoviy aktivligi, burg'ilash eritma yoki suvning minerallashganligi, qatlamdagi va burg'ilash eritmasining bosimlari farqi katta ta'sir etadi. potensiallar ikkita qabul qiluvchi elektrodlar yordamida o'lchanadi. ps karotajni quduq burg'ilangandan so'ng 12 soat oralig'ida o'tkazish shart. bo'lmasa o'lchanayotgan tabiiy po...

This file contains 39 pages in DOCX format (2.3 MB). To download "potensiallar usuli bilan ps karotaj", click the Telegram button on the left.

Tags: potensiallar usuli bilan ps kar… DOCX 39 pages Free download Telegram