ozuqalar to‘yimliligini kimyoviy tarkibiga qarab baholash

DOCX 9 pages 75.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

ozuqalar to‘yimliligini kimyoviy tarkibiga qarab baholash mavzu matni. qishloq xo‘jalik hayvonlaridan olinadigan mahsulotning mo‘l va sifatli bo‘lishida ozuqa to‘yimliligi muhim ahamiyatga ega. ozuqalar to‘yimliligiga baho bermasdan turib oziqlantirishni tug‘ri tashkil qilish ham mumkin emas. hayvonlarni oziqlantirishda o‘simliklar dunyosidan kelib chiqgan ozuqalar ratsionning asosiy qismini tashkil qiladi. shuning uchun ham bu ozuqalar to‘yimliligini ratsionga kiritishdan oldin baholash zarur. ozuqalarning kimyoviy tarkibiga ta’sir etadignan asosiy omillar 1. o‘simlmklar turi va navi 2. o‘simliklarni o‘g‘itlalash 3. tuproq tarkibi, ob-xavo, iqlim 4. agrotexnika 5. o‘simliklarni o‘rish fazasi ozuqalarning kimyoviy tarkibini aniqlash va uning chizmasini bilish ularning to‘yimliligiga baho berishning bir uso‘li hisoblanadi. o‘simik tanasi bilan hayvon organizmi sifat jihatidan farq qilsada kimyoviy tarkibi jihatidan ayrim o‘xshashliklari mavjud. har ikkala organizmda ham davriy sistemadagi barcha elementlar mavjud bo‘lib shularning asosiy qismini uglerod, vodorod, kislorod va azot tashqil etadi. o‘simiklarda o‘rtacha 45% uglerod, 42% kislorod, 6,5% vodorod, 1,5% azot, 5% mineral moddalr tashqil qilsa, hayvon tanasida …

2 / 9

do bo‘ladi va ozuqalarning kimyoviy tarkibi chismasi ishlab chiqariladi. hayvonot dunyosidan kelib chiqgan ozuqalar tarkibida kletchatka bo‘lmaganligi uchun tahlil paytida bu modda hisobga olinmaydi. suv - o‘simik va hayvon to‘qimalarining ajralmas qismi bo‘lib kechadigan bioximik va fiziologik jarayonlarda behisob rol o‘ynaydi. modda almashinuvining jadallashuvi bilan, bu yosh hayvonlarda suvga bo‘lgan talab kuchayadi. suv qonning 90-92% tashqil qilib to‘yimlik moddalrni tashish funksiyasini bajaradi. so‘lak suyuqligida 99,5 % me’da bezlari suyuqligida 95% suv tashqil etadi. sigir sutida o‘rtacha 87% suv bo‘ladi. hayvonlar tirik vazning 50-60% yosh hayvonlarda esa 80 % suv tashkil etadi. bir hil semizlikga ega bo‘lgan qoramol go‘shtida qo‘y va cho‘chka go‘shti nisbatan ko‘p bo‘ladi. xar hil turdagi ozuqalarda suv miqdori 5-95% bo‘ladi. sun’iy ravishda quritilgan kunjarada, jomda, o‘t o‘rnida, donlarda 10% gacha, pohol va pichanlarda 15-20%, ko‘k ozuqalarda 70-85%, silosda 65-85%, senajda 45-60%, tuganak va ildiz mevaliklarda 80-92%, barda, jomda, mezgalarda 90-95% bo‘ladi. ozuqada qncha quruq modda kam bo‘lib …

3 / 9

mis, kobalt, va boshqalar, organik moddalarga protein, yog‘, kletchatka, azotsiz ekstraktiv moddalar va vitaminlar. mineral moddalar hayvon organizmining barcha organ va to‘qimalari tarkibiga sut, tuhum va junlar tarkibiga kiradi. ko‘pgina mineral moddalar yosh hayvonlarning o‘sishi, sog‘ligini ta’minlash uchun o‘ta zarurdir. ozuqalar tarkibida mineral moddalar turli birikma shaklida bo‘ladi. ishqoriy elementlar ko‘pincha organik va mineral kislotalar, tuzlari shaklida, ma’lum bir miqdor fosfor, oltingugurt, kremniy, temir, magniy va boshqa elementlar organik moddalar (oqsillar, yoglar va uglevodlar) tarkibida bo‘ladi. o‘simlik ozuqalarida kul miqdori odatda 5% oshmaydi. sho‘rlangan erlardan olinganlarida esa 10-12% atrofida bo‘lishi mumkin. mineral modda o‘simlik tarkibida bir hil joylashmaydi, poyasi va bargida doni va tomirga nisbatan 2 marta va undan ziyod bo‘ladi. kul donning ichki qismiga nisbatan tashqi qismida ko‘proq bo‘ladi. dukkakli o‘simiklarning urug‘i va o‘sadigan qismida kalsiy miqdori boshoklilarga nisbatan 4-6 marotaba ko‘p bo‘ladi. ildizmevaliklar kulida kaliy ko‘p bo‘lib kalsiy va fosfor kam bo‘ladi. kepak, kunjara va shrotlarda fosfor ko‘p …

4 / 9

iste’mol qiladi. yukori mahsuldorlik sigirlar xavoning juda issiq paytida 1 sutkada 130 l gacha suv ichadi. ozuqalarning to‘yimliligini belgilaydigan asosiy moddalar organik moddalardir. ozuqalar tarkibidagi protein oqsillardan va amidlardan tashqil topgan bo‘ladi. oqsillar - oziqlantirishda juda muhim ahamiyatga ega bo‘ladi. organizmda kechadigan barcha xayotiy jarayonlar oqsil bilan bog‘liqdir. chunki fermentlar, garmonlar, pigmentlar, immunitetlar tarkibining asosini tashkil etadi. ozuqalar tarkibida oqsillarning miqdori 3-90 % gacha buladi. kunjara va shrotda 30-40%, dukkaklilar donida 25-30%, dukkaklilar pichanida 12-15%, boshoklilar doni va pichanida 8-12 %, boshoklilalr poxolda 4-6%. ayniksa hayvonot dunyosidan kelib chiqgan ozuqalar ichida go‘sht va qon unlarida 70-90% gacha oqsil bo‘ladi. oqsillar asosan aminokislotalardan tashqil topgan bo‘lib organizmda ular bajaradigan funksiya bir hil emas. ayrim turdagi aminokislotalar: lizin, triptofan, gistidin, leysin, izoleysin, fenilalanin, treonin, metionin, valin, argininlar organizm tomonidan sintez kilinmaydi. bu aminokislotalar urin almashmaydigan aminokislotalar deb aytiladi va ular organizmga ozuqalar bilan etkazib beriladi. bu aminokislotalar etishmasa mahsuldorlik pasayib umumiy modda …

5 / 9

dlar tashqil etadi va saqlash muddatining oshishi bilan ko‘payadi. ozuqaviy qiymati barcha azotli birikmalarniki bir hil emas. bundan kavshovchilar hayvonlar yaxshi foydalaniladi, bir kameraliklarda bunday xususiyat yuk. ayrim o‘simiklarda va ozuqalarda amidlar tarkibida hayvonlar uchun zaxarli bo‘lgan, azot saqlaydigan glyukozidlar ham uchraydi. bunday ozuqalar hayvonlarga berilmaydi yoki maxsus ishlov berilgandan sung beriladi. ozuqalar tarkibida ortiqcha berilgan protein organizmda energiya manbai sifatida va zaxira yog‘ hosil bo‘lishida foydalaniladi. yog‘lar - azot saqlanmaydigan moddalar gruppasiga kirib asosiy energiya manbai hisoblanadilar. triglitseridlardan tashkil topganlar, boshqa organik moddalarga nisbatan 2,25 marta energiyani ko‘p beradi. ozuqalar tarkibida yog‘ning saqlanishi xar hil. don va urug‘lar tarkibida bargi va poyasiga nisbatan yog‘ni ko‘p saqlaydi. bug‘doy doni va javdarda 1,2 %, makka va sulida 5-6%, ildiz va tuganak mevalilarda deyarli yo’q yoki 0,1%, yog‘ beruvchi o‘simiklar urug’ida (kunjut, kungabokar va raps) 30-40%, hayvon organizmida yog‘ miqdori semizlik darajasiga qarab 3-4-40-50% bo‘lishi mumkin. hayvon organizmida organik moddalardan yog‘ning hosil …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ozuqalar to‘yimliligini kimyoviy tarkibiga qarab baholash"

ozuqalar to‘yimliligini kimyoviy tarkibiga qarab baholash mavzu matni. qishloq xo‘jalik hayvonlaridan olinadigan mahsulotning mo‘l va sifatli bo‘lishida ozuqa to‘yimliligi muhim ahamiyatga ega. ozuqalar to‘yimliligiga baho bermasdan turib oziqlantirishni tug‘ri tashkil qilish ham mumkin emas. hayvonlarni oziqlantirishda o‘simliklar dunyosidan kelib chiqgan ozuqalar ratsionning asosiy qismini tashkil qiladi. shuning uchun ham bu ozuqalar to‘yimliligini ratsionga kiritishdan oldin baholash zarur. ozuqalarning kimyoviy tarkibiga ta’sir etadignan asosiy omillar 1. o‘simlmklar turi va navi 2. o‘simliklarni o‘g‘itlalash 3. tuproq tarkibi, ob-xavo, iqlim 4. agrotexnika 5. o‘simliklarni o‘rish fazasi ozuqalarning kimyoviy tarkibini aniqlash va uning chizmasini bilish ularning to‘yimliligiga baho b...

This file contains 9 pages in DOCX format (75.7 KB). To download "ozuqalar to‘yimliligini kimyoviy tarkibiga qarab baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: ozuqalar to‘yimliligini kimyovi… DOCX 9 pages Free download Telegram