o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi tarixi

DOCX 9 pages 77.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.6 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

konstitusiyamizning yaratilishi tarixi (mustaqillik qomusi sari o‘n huquqiy qadam) o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi tarixi haqida so‘z yuritishdan oldin “konstitutsiya nima?” degan savolga javob berish maqsadga muvofiqdir. konstitutsiya (lotincha “constitution” – tuzilish, tuzuk) – davlatning asosiy qonuni. u davlat tuzilishini, hokimiyat va boshqaruv organlari tizimini, ularning vakolati hamda shakllantirilish tartibi, saylov tizimi, fuqarolarning huquq va erkinliklari, jamiyat va shaxsning o‘zaro munosabatlari, shuningdek, sud tizimini hamda davlat va jamiyatning o‘zaro munosabatlarini belgilab beradi. “konstitutsiya” atamasi qadimgi rimdayoq ma’lum bo‘lgan (imperator konstitutsiyasi deb atalgan qonun). amir temur “tuzuklar”i sharq va osiyo mamlakatlari sivilizatsiyasiga xos alohida shakldagi konstitutsiyaviy hujjat xususiyatiga ega bo‘lgan. u shariat qonunlari bilan bir qatorda markaziy osiyo mintaqasi xalqlari taqdiriga kuchli ta’sir o‘tkazgan. asosiy qonunimiz yaratilishining murakkab va muhim, ayni chog‘da sharafli solnomasiga nazar solar ekanmiz, hech shubhasiz, o‘zbekiston konstitutsiyasi xalqimizning mustaqillik sari uzoq yo‘ldagi izlanishlari natijasi ekaniga komil ishonch hosil qilamiz. avvalambor, konstitutsiyaviy “bino”ni qurishda uch ming yillik milliy davlatchilik …

2 / 9

oqealar sifatida sanab o‘tish lozim. zotan, konstitutsiyani yaratish tarixi – bu mustaqillik uchun kurashning uzviy tarkibiy qismidir. konstitutsiyani yaratish yo‘lidagi birinchi huquqiy qadam – o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilishidir. bu haqda gap borganda, avvalambor, 1989 yilning 21 oktabr kuni qizg‘in bahs va tortishuvlardan so‘ng siyosiy-ma’naviy hayotimizdagi unutilmas hodisa amalga oshirilgani – milliy qadriyatlarimizning asosiy ustunlaridan biri bo‘lgan ona tilimizga davlat tili maqomi berilgani istiqlol tarixining eng yorqin sahifalaridan birini tashkil etishini alohida ta’kidlash o‘rinlidir. “o‘z ona tilini bilmagan odam o‘zining shajarasini, o‘zining ildizini bilmaydigan, kelajagi yo‘q odam, kishi tilini bilmaydigan uning dilini ham bilmaydi, deb juda to‘g‘ri aytishadi”. “har qaysi millat, katta yo kichikligidan qat’iy nazar, o‘z ona tilini hurmat qiladi”. birinchi prezidentimizning “o‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida”, “yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” asarlarida mustaqillik arafasida o‘zbek tiliga davlat tili maqomini berish masalasida qanday qizg‘in, ba’zida keskin va murosasiz bahslar bo‘lib o‘tgani alohida eslab o‘tilgani bejiz emas. o‘shanday qaltis va …

3 / 9

qadam – prezidentlik instituti ta’sis etilishi va yangi davlat ramzlarini tayyorlash bo‘yicha komissiya tuzilishi bilan bog‘liq. yurtimiz hayotidagi bu g‘oyat muhim va hayajonli voqealar 1990 yilning mart oyida bo‘lib o‘tganini eslash joiz. o‘shanda, ya’ni mustaqilligimiz e’lon qilinishidan bir muncha vaqt oldin, o‘n ikkinchi chaqiriq oliy kengashning birinchi sessiyasida sobiq ittifoq tarkibidagi respublikamizda prezidentlik lavozimi joriy etildi, davlat ramzlari haqidagi masala muhokama qilinib, bu borada maxsus komissiya tuzildi. mustaqil o‘zbekistonning birinchi konstitutsiyasini yaratish g‘oyasi ilk bor ana shu sessiyada ilgari surildi. konstitutsiyani yaratish yo‘lidagi uchinchi huquqiy qadam –“mustaqillik deklaratsiyasi”ning e’lon qilinishidir. o‘zbekiston oliy kengashi tomonidan 1990 yil 20 iyunda e’lon qilingan “mustaqillik deklaratsiyasi”ning 8-bandida o‘zbekiston “o‘zining taraqqiyot yo‘lini, o‘z nomini belgilaydi va davlat belgilarini (gerb, bayroq, madhiya) o‘zi ta’sis etadi” degan qoida mustahkamlangan. deklaratsiyaning 12-bandida esa ushbu hujjat respublikaning “yangi konstitutsiyasini ishlab chiqish uchun asos” bo‘lishi qayd etilgan. o‘shanda bunday mazmundagi hujjat sobiq ittifoq hududida birinchi bo‘lib o‘zbekistonda qabul qilingan edi. …

4 / 9

amlakatlar konstitutsiyaviy qonunchiligi erishgan yutuqlarni inobatga oladigan asosiy qonun loyihasini tayyorlashga bevosita rahbarlik qildi. ushbu vazifalarni amalga oshirishda birinchi prezidentimiz buyuk davlat va jamoat arbobi, iste’dodli siyosiy yetakchi sifatida namoyon bo‘ldi. shu ma’noda, o‘zbekiston konstitutsiyasining tashabbuskori, ilhomlantiruvchisi va asosiy muallifi mamlakat prezidenti hisoblanadi. binobarin, taqdir islom karimov zimmasiga jamiyatni yangilash, o‘tish davrining murakkab sharoitida davlatimizni ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, davlat-huquqiy va ma’naviy-ma’rifiy jihatdan rivojlantirishning pishib yetilgan muammolarini hal qilish, jumladan, bo‘lajak mustaqil yurt konstitutsiyasini yaratish kabi tarixiy vazifalarni yuklagan edi. konstitutsiyani yaratish yo‘lidagi beshinchi huquqiy qadam – birinchi prezidentimizning hindistonga 1991 yilgi tashrifi bilan chambarchas bog‘liq. aytish kerakki, birinchi prezidentimiz islom karimovning 1991 yil 17-19 avgust kunlari “hindiston respublikasiga rasmiy tashrifi o‘zbekiston prezidentining xorijga qilgan birinchi mustaqil – tarixiy tashrifi edi”. yurtboshimiz hindistonda bo‘lgan bir paytda – 19 avgust kuni o‘zini “davlat favqulodda holat qo‘mitasi”, ya’ni gkchp deb atagan bir guruh siyosiy avantyuristlarning davlat to‘ntarishini sodir etishga qaratilgan murojaati e’lon qilindi. afsuski, …

5 / 9

b, tagdor siyosiy ma’noga ega edi. islom karimov aeroportdan to‘g‘ri hukumat binosiga kelib, kechqurun hukumat a’zolari bilan uchrashdi hamda o‘zbekiston ssr hududida gkchpning qonunga zid qarorlarini bekor qilish haqida ko‘rsatma berdi. shu tariqa gkchp gumashtalari o‘zbekitston hukumati nomidan qabul qilgan barcha hujjatlarni bekor qildi”. yaqin o‘tmishning bu voqealarini eslash va eslatishdan muddao esa yangi konstitutsiyamizni yaratish yo‘lidagi kurashlar mustaqillik uchun kurashning uzviy, ajralmas qismi ekanligini e’tirof etishdan iborat. zero, biz o‘z istiqlolimizni qanday qiyinchiliklar bilan, qanday sinov va suronli kurashlar bilan qo‘lga kiritgan bo‘lsak, o‘zbekistonning birinchi konstitutsiyasini yaratish yo‘lida ham xuddi shunday murakkab sinovlarni boshdan kechirdik. bir so‘z bilan aytganda, istiqlol arafasida vujudga kelgan og‘ir sharoit, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy qiyinchiliklarga, turli to‘siqlarga qaramasdan, xalqimiz birinchi prezident islom karimov boshchiligida o‘zining asriy orzusi – o‘zbekistonning davlat suvereniteti va mustaqilligi sari qat’iyat bilan harakat qilishda davom etdi. o‘sha beorom davrda qabul qilingan prezident farmon va qarorlarida aks etgan muhim huquq va qoidalar …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi tarixi"

konstitusiyamizning yaratilishi tarixi (mustaqillik qomusi sari o‘n huquqiy qadam) o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi tarixi haqida so‘z yuritishdan oldin “konstitutsiya nima?” degan savolga javob berish maqsadga muvofiqdir. konstitutsiya (lotincha “constitution” – tuzilish, tuzuk) – davlatning asosiy qonuni. u davlat tuzilishini, hokimiyat va boshqaruv organlari tizimini, ularning vakolati hamda shakllantirilish tartibi, saylov tizimi, fuqarolarning huquq va erkinliklari, jamiyat va shaxsning o‘zaro munosabatlari, shuningdek, sud tizimini hamda davlat va jamiyatning o‘zaro munosabatlarini belgilab beradi. “konstitutsiya” atamasi qadimgi rimdayoq ma’lum bo‘lgan (imperator konstitutsiyasi deb atalgan qonun). amir temur “tuzuklar”i sharq va osiyo mamlakatlari sivilizats...

This file contains 9 pages in DOCX format (77.6 KB). To download "o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston respublikasi konsti… DOCX 9 pages Free download Telegram