o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi va takomillashuvi

DOCX 12 pages 43.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.2 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu. o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi va takomillashuvi 1.konstitutsiyaning yaratilishiga bo'lgan zarurat xx asr 80-yillarining ikkinchi yarmidan boshlab sovet ittifoqi hududida qayta o'zgarishlar uchun sharoit yuzaga keldi. komrnunistik partiyaning ko‘p yillik hukmronligiga darz keta boshladi. partiyaviy boshqaruv ishlab chiqarishni rivojlantirish o‘rniga rivojlanishga to‘sqinlik qila boshladi. iqtisodiy inqiroz xalqning turmush sharoitiga o‘z salbiy oqibatlarini ko‘rsata boshladi. markaz zulmi kuchayishi natijasida ittifoqdagi xalqlar aziyat chekdi, “porloq kelajakka” ishonchsizlik, turli millatlarni kamsitish holatlari kuchaydi. “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” deb uyushtirilgan kampaniyalarda barcha baravar (gunohsiz ham, aybdor ham) birdek tazyiqqa uchradi. ayollar, yosh bolalar xo‘rlandi, milliy, diniy, tarixiy qadriyatlar oyoq osti qilindi. natijada, ittifoq tarkibidan chiqish, mustaqil davlat qurish harakati kuchaydi va bu harakat real voqelikka aylandi. ayniqsa, mustaqillikka bo'lgan intilish boltiqbo‘yi respublikalarida kuchli namoyon bo‘ldi. komrnunistik partiya, uning shu vaqtdagi rahbarlari ittifoqni, mavjud tuzumni saqlab qolish uchun qattiq harakat qildilar. yangi ittifoq shartnomalarini tuzish, shu orqali ittifoqni saqlash uchun katta urinishlar bo'ldi. lekin tbilisi, …

2 / 12

ra, ittifoqdagi muammolarni ochiq-oydin ko'tarib chiqadigan, turli xalq va millatlar o‘z muammolarini yaqqol aytadigan minbarga aylandi. turli fikrlilik vujudga keldi. natijada, komrnunistik partiya o‘z mavqeini yo‘qota bordi. birinchi bolib ayrim mamlakatlardagi komrnunistik partiyalarning sovet ittifoqi komrnunistik partiyasi tarkibidan chiqqanligi e’lon qilindi, keyinchalik respublikalar mustaqilligi e’lon qilina boshlandi. sovet ittifoqini saqlab qolishga bo‘lgan oxirgi jiddiy urinish - bu 1991-yil 19-avgustda favqulodda hoiat davlat qo‘mitasini (fhdq) tashkil qilish bo‘ldi. mamlakatning amaldagi prezidenti kasalligi sababi ko‘rsatilib, vazifasidan chetlatildi va prezident vazifasini vitse-prezident egalladi. u bir guruh kishilar bilan birga fhdqga boshchilik qildi. qo'mita barcha qoiga kiritgan yutuqlarni yo‘q qilishni maqsad qilib qo‘ydi. moskvaga tank va harbiy qo‘shin kiritdi. oav taqiqlandi. moskva aholisining olib borgan qattiq harakati natijasida bu favqulodda organ tezda - 21-avgustda tugadi. ittifoq markazida bolgan voqealar, totalitar tuzumni tiklashga, demokratik yutuqlarni yo‘q qilishga bo‘lgan urinishlar ittifoq respublikalarida bundan keyin qaysi yo‘l bilan borishi kerakligini hal qilish zarurligini kun tartibiga qo'ydi. 1991 …

3 / 12

ncha, turmush tarzining nihoyatda yomonlashuviga olib kelgan holatlar tarixda uchraydi. shuning uchun, albatta, mustaqillikni oliy ne’mat, buyuk hodisa deyish, uni e’lon qilish oson kechdi, deyish mumkin, lekin mustaqillikni saqlash, undan faqat ijobiy foydalanish juda mushkul va mas’uliyatli ishdir. mustaqillikka erishgandan keyin juda ko‘p masalalarni endi hech kimning yordamisiz hal qilishga to‘g‘ri kelar edi. birinchi navbatda, fuqarolarning tinchligini, ularning munosib hayot kechirishini ta’minlash, buning uchun mamlakat xavfsizligini ta’minlash zarurati vujudga keldi. mustaqillikdan so‘ng qaysi yo‘l bilan borishni aniqlab olish zarur bo‘ldi, bu keyingi ishlarni to‘g‘ri hal qilishga asos bo‘lardi. shuning uchun. o‘zbekistonrahbariyati atrofda, xalqaro maydonda bo‘layotgan voqealardan kelib chiqib, xalq xohish-irodasiga tayanib, mamlakatni demokratik yoldan rivojlantirish, demokratik mamlakatlarda e’tirof etilgan prinsiplarni qo'llash maqsadga muvofiqligini, demokratik davlat qurish yolini tanladi. buning uchun demokratik talablarga va prinsiplarga javob beradigan davlat hokimiyatini yo‘lga qo‘yish; bozor munosabatlariga asoslangan iqtisodni tashkil etish; fuqarolar manfaatiga mos keluvchi fuqaro, jamiyat, davlat munosabatini 0‘rnatish, unda fuqaro manfaatlarining ustunligini ta’minlash, …

4 / 12

elgan ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solish zarurligidir, deb javob bersak xato bo'lmaydi. 2. konstitutsiyaviy komissiya va uning faoliyati o‘zbekistonda yangi konstitutsiya ishlab chiqish g‘oyasi mustaqillik e’lon qilinguncha, hali ittifoq mavjud vaqtdayoq vujudga kelgan edi. shu davrdayoq yangi konstitutsiyani qabul qilish uchun malum sabablar, yangi ijtimoiy munosabatlar vujudga kela boshlagan edi. jumladan, o‘zbekistonda prezidentlik instituti vujudga keldi, saylov tizimi o‘zgartirilib, muqobil saylovlar o‘tkazila boshlandi, markaz bilan respublika munosabatida yangi holatlar vujudga keldi, komrnunistik partiya hukmronligiga barham berildi. mustaqillik uchun qo'yilgan shahdam qadam sifatida e'tirof etiladigan, 1990 yil 20-iyunda qabul qilingan mustaqillik deklaratsiyasi yangi konstitutsiya yaratish uchun ham asos bo‘ldi. deklaratsiya qabul qilingan oliy kengash sessiyasida shu hujjat prinsiplari asosida yangi konstitutsiya ishlab chiqish zarur, degan xulosaga kelindi va prezident i.karimov boshchiligida 64 kishidan iborat konstitutsiya loyihasini tayyorlash uchun komissiya tuzildi. bu ittifoq roziligisiz qilingan katta voqea edi. komissiya keng vakillik xarakteriga ega bo‘lib, uning tarkibiga deputatlar, qoraqalpog'iston respublikasi va viloyatlar, toshkent …

5 / 12

ari, fuqaro va jamiyat, davlat tuzilishi, davlat hokimiyati tizimi bolimlarini tayyorlash yuklandi. kichik guruhlar tarkibiga 50 nafar olim, ilmiy xodimlar, mutaxassislar jalb etildi. komissiya raisi ishchi guruh oldiga: konstitutsiyaviy rivojlanishning jahon tajribasini o‘rganish; boshqa mamlakatlarning inson huquqlari borasida, demokratiya va qonunchilik borasida qolga kiritgan yutuqlarini hisobga olish; keng xalq ommasi diliga yaqin va tushunarli bolgan siyosiy-huquqiy hujjat yaratish vazifasini qo'ydi. umume’tirof etilgan xalqaro hujjatlar qoidalarini konstitutsiya normalariga singdirish masalasi ham komissiya oldiga vazifa qilib qo‘yildi. komissiya va ishchi guruhiga jalb qilinganlar tarkibi yirik olimlar, huquqshunoslar, siyosatshunoslar, iqtisodchilar, davlat va jamiyat arboblaridan iborat bo‘lib, ularning oldida mas’uliyatli, sharafli, shu bilan birga, o‘ta murakkab va qiyin vazifa turaredi. vazifaningqiyinligi shunda ediki, guruhlardagi hech kim avval shunday ish bilan shug‘ullanmagan, ya’ni konstitutsiya loyihasini tayyorlash jarayonida ishtirok etmagan edi. to‘g‘ri, avval ham o‘zbekistontarixida uch marta konstitutsiya qabul qilingan edi, lekin ular markazda tayyorlangan ittifoq konstitutsiyasi andozasi asosida hech o‘zgarishsiz tayyorlanib. qabul qilingan edi. yangi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi va takomillashuvi"

mavzu. o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi va takomillashuvi 1.konstitutsiyaning yaratilishiga bo'lgan zarurat xx asr 80-yillarining ikkinchi yarmidan boshlab sovet ittifoqi hududida qayta o'zgarishlar uchun sharoit yuzaga keldi. komrnunistik partiyaning ko‘p yillik hukmronligiga darz keta boshladi. partiyaviy boshqaruv ishlab chiqarishni rivojlantirish o‘rniga rivojlanishga to‘sqinlik qila boshladi. iqtisodiy inqiroz xalqning turmush sharoitiga o‘z salbiy oqibatlarini ko‘rsata boshladi. markaz zulmi kuchayishi natijasida ittifoqdagi xalqlar aziyat chekdi, “porloq kelajakka” ishonchsizlik, turli millatlarni kamsitish holatlari kuchaydi. “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” deb uyushtirilgan kampaniyalarda barcha baravar (gunohsiz ham, aybdor ham) birdek tazyiqqa uchradi. ayolla...

This file contains 12 pages in DOCX format (43.2 KB). To download "o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilishi va takomillashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston respublikasi konsti… DOCX 12 pages Free download Telegram