harbiy topografiya: o'quv qo'llanmasi

DOC 121 стр. 3,6 МБ Бесплатная загрузка

121 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,6 МБ

Тип файла DOC

Страницы 121

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 121

o'zbekiston respublikasi ichki ishlar vazirligi a k a d ye m i ya s. k. tangirberdiyev r. s. zakirov a. f. shermatov harbiy topografiya toshkent o'zbekiston respublikasi ichki ishlar vazirligi a k a d ye m i ya s. k. tangirberdiyev r. s. zakirov a. f. shermatov harbiy topografiya o'quv qo'llanmasi toshkent 2005 68.9ya73 t-18 taqrizchilar: o'zbekiston respublikasi iiv ichki qo'shinlari qo'mondonining muovini general-mayor v. a. mamo; o'zbekiston respublikasi iiv ichki qo'shinlari o'quv markazining boshlig'i polkovnik sh. n. chinaliyev t-18 tangirberdiyev s. k., zakirov r. s., shermatov a. f. harbiy topografiya: o'quv qo'llanmasi. t.: o'zbekiston respublikasi iiv akademiyasi, 2005. - 114 b. ushbu o'quv qo'llanmasidan quyidagi tizimlashtirilgan materiallar o'rin olgan: hududning taktik xususiyatlari va ularning ichki ishlar bo'linmalari operativ xizmat faoliyatiga ta'siri; hududda xaritasiz oriyentir olish va azimutlar bo'yicha harakatlanish; topografik xaritalarning turlari hamda nomenklaturasi; xarita bo'yicha masofalarni o'lchash, nuqtalarning koordinatalarini aniqlash; hududning relyefi va uni topografik xaritada tasvirlash; mahalliy …

2 / 121

to'g'ri keladigan hudud operativ muhim hudud hisoblanadi. shu sababli nafaqat operativ boshliq (komandir), balki qatnashuvchi har bir xodimga harakat qiladigan hudud batafsil o'rganilishi lozim. hududni batafsil o'rganish uchun, birinchidan, uning har qanday murakkab sharoitlarida ham oriyentirni to'g'ri ola bilish, ikkinchidan, topshirilgan vazifani bajarishga yordam beradigan yoki to'sqinlik qiladigan sharoitlarni e'tiborga olish; uchinchidan, hududning xususiyatlarini hisobga olish bilan birga, jinoyatchilarning yashirinish ehtimoli bo'lgan joylar, shuningdek ularning harakatlanish ehtimollari bo'lgan yo'nalishlarni ham aniqlash zarur. 1. hudud va uning taktik xususiyatlari hududning topografik elementlari. hudud - yer yuzasining bir qismi. uning yuzasidagi notekisliklarning yig'indisi relyef deyiladi, unda joylashgan, tabiat va inson tomonidan yaratilgan obyektlar (o'rmonlar, daryolar, aholi punktlari va boshq.) esa mahalliy predmetlar deb ataladi. kengligi jihatidan katta hududlarni egallab turuvchi mahalliy elementlar (ichki dengizlar, tog' tizimlari, cho'llar va boshq.)ni geografik obyektlar deb atash qabul qilingan. mahalliy predmetlar, xo'jalik va harbiy ahamiyatga molik belgilariga ko'ra, hududning topografik elementlariga ajratiladi. relyef, gidrografiya, o'simliklar, tuproq …

3 / 121

lariga qarab, hududdan o'tishning imkoniyatlari aniqlanadi. hudud relyefining xususiyatiga, undagi o'rmonlar, tunnellar va boshqa mustahkam (g'ishtli, toshdan, temir-betonli) yer osti inshootlari, asosan, yerto'lalarning mavjudligiga qarab, hududning himoyaviy xususiyatlari aniqlanadi. hududda inshootlarning mavjudligi ulardan yadroviy va boshqa qurollardan ximoyalanish vositasi sifatida foydalanish imkonini beradi. iivga qarashli obyektlar (idoralar, tashkilotlar, o'quv yurtlari)da fuqarolarning himoyasi va xizmatlar (yong'inga qarshi, tartibni saqlash va xavfsizlikni ta'minlash)ni tashkil qilishda hudud himoyaviy xususiyatlarining ahamiyati muhim. oriyentir olish sharoiti hududning xususiyati bo'lib, u gorizont tomonlariga, hududdagi obyektlarga nisbatan joylashishini, kerakli harakatlanish yo'nalishini, shuningdek o'z bo'linmalari va dushmanning joylashishini aniqlashga yordam beradi. ular tashqi ko'rinishi, joylashgan holati, hududdagi boshqa obyektlardan yaqqol ajralib turuvchi relyef elementlari va chiziqli predmetlarning mavjudligiga qarab aniqlanadi. relyefning xususiyati, qiyaliklarning shakllari, o'simliklar qoplami (asosan o'rmonlar va butazorlar), aholi punktlari kuzatish va o't ochish jarayoniga ta'sir ko'rsatadi. bunday topografik elementlarning o'ziga xos joylashishi kuzatish va o't ochishni yengillashtirishi yoki qiyinlashtirishi mumkin. hududni niqoblash relyefga xos shakllar …

4 / 121

)ning xususiyatlariga qarab aniqlanadi. ko'p sonli aholi to'planadigan joylar - bozorlar, yirik do'konlar, teatrlar, xiyobonlar, banklar, vokzallar va shu kabilar - alohida ahamiyat kasb etadi. xizmatni yoki maxsus operatsiyani tashkil qilishda operativ boshliq (komandir) hududni har tomonlama o'rganishi, operativ xizmat vazifalarining bajarilishiga hudud xususiyatlarining ta'sir etish darajasini aniqlashi va shundan keyin qaror qabul qilishi zarur. 2. hududning taktik turlari o'tish imkoniyatlari, kuzatish, niqoblash sharoitlariga ko'ra va past- balandliklar (tepaliklar)ning darajasiga qarab hududlar taktik jihatdan bir qancha turlarga bo'linadi: o'tib bo'ladigan hudud - unda bo'linmalar va texnikalarning tezligi va harakat yo'nalishi deyarli cheklanmaydi, bitta izdan qaytadan harakatlanishga yo'l qo'yiladi. bo'linmalarning maxsus operatsiyani o'tkazishida o'tib bo'ladigan hudud jangovar texnikadan samarali foydalanish imkonini beradi. o'tish qiyin bo'lgan hududda bronetransportyorlarning harakatlanishi uchun imkoniyat mavjud, ammo unda o'tib bo'ladigan hududdagiga nisbatan tezlik sekinroq bo'ladi. bu hududda maxsus operatsiyada jangovar texnikalarni qo'llash qiyinlashadi, ularda kolonnalarning harakatini faqat yaratilgan maxsus yo'llar orqali tashkil qilish mumkin. o'tib bo'lmaydigan …

5 / 121

joylarining maydoni 20 % ni tashkil qiladi, balandliklardan (eng balandidan) hududning 50 % ga yaqin maydoni ko'rinib turadi. yopiq (berk) hududda o'rmon, butazorlar, bog'lar o'sgan, qolgan qismi esa tog'li yoki tepalikli maydondan, shuningdek aholi punktlaridan iborat bo'ladi. bunday hududda tabiiy niqoblash maydonlari 30 % ni tashkil qiladi. hukmron balandliklardan 25 % dan kamroq maydon ko'rinib turadi. jarliklar, qurib qolgan daryo o'zanlari, daryolar, ko'llar va boshqa tabiiy to'siqlar mavjud hudud bo'laklanganlik (past-balandlik) darajasiga ko'ra, kam bo'laklangan, o'rtacha bo'laklangan va kuchli bo'laklangan (peresechennbiy) bo'ladi. bunday bo'laklanganlik qo'shinlarning harakatlanishi va manyovr qilishini sezilarli darajada cheklaydi. kam bo'laklangan hududda tabiiy va sun'iy to'siqlar kam, bunday hududda har qanday yo'nalish bo'yicha jangovar yoki boshqa texnikalar oson harakatlanish imkoniga ega bo'ladi. bunday hududda tabiiy to'siqlar 10 % dan kam maydonni egallaydi. relyef, odatda tekislikdan iborat, tepaliklar kam uchraydi. bunday sharoitda jangovar texnikalarni hamma yo'nalishlar bo'yicha yoppasiga qo'llash mumkin. hududdagi hukmron tepaliklardan atrofni to'liq kuzatish mumkin. o …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 121 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "harbiy topografiya: o'quv qo'llanmasi"

o'zbekiston respublikasi ichki ishlar vazirligi a k a d ye m i ya s. k. tangirberdiyev r. s. zakirov a. f. shermatov harbiy topografiya toshkent o'zbekiston respublikasi ichki ishlar vazirligi a k a d ye m i ya s. k. tangirberdiyev r. s. zakirov a. f. shermatov harbiy topografiya o'quv qo'llanmasi toshkent 2005 68.9ya73 t-18 taqrizchilar: o'zbekiston respublikasi iiv ichki qo'shinlari qo'mondonining muovini general-mayor v. a. mamo; o'zbekiston respublikasi iiv ichki qo'shinlari o'quv markazining boshlig'i polkovnik sh. n. chinaliyev t-18 tangirberdiyev s. k., zakirov r. s., shermatov a. f. harbiy topografiya: o'quv qo'llanmasi. t.: o'zbekiston respublikasi iiv akademiyasi, 2005. - 114 b. ushbu o'quv qo'llanmasidan quyidagi tizimlashtirilgan materiallar o'rin olgan: hududning taktik xususi...

Этот файл содержит 121 стр. в формате DOC (3,6 МБ). Чтобы скачать "harbiy topografiya: o'quv qo'llanmasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: harbiy topografiya: o'quv qo'll… DOC 121 стр. Бесплатная загрузка Telegram