"genetika va genomika asoslari" uslubiy ko'rsatma

DOC 133 pages 17.6 MB Free download

133 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.6 MB

File type DOC

Pages 133

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 133

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universitetining jizzax filiali “tabiiy fanlar va iqtisodiyot” kafedrasi “tasdiqlayman” “amaliy matematika” fakulteti dekani _______________ a.baboyev “genetika va genomika asoslari” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlarini bajarish uchun uslubiy ko‘rsatma jizzax -2021 tuzuvchilar: i.e.mamatkulova___________o‘zmu jizzax filiali “tabiiy fanlar va iqtisodiyot” kafedrasi katta o‘qituvchisi m.a.ne’matova_____________o‘zmu jizzax filiali “tabiiy fanlar va iqtisodiyot” kafedrasi assistenti taqrizchi: d.a.imomova___________jdpi “biologiya va uni o`qitish metodikasi” kafedrasi dotsenti “genetika va genomika asoslari” fanidan laboratoriya ishini bajarish uchun uslubiy ko ‘rsatma (5320500 – biotexnologiya (tarmoqlar bo‘yicha) bakalavr yo‘nalishi talabalari uchun) o ‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi 2020 yil ___ ________ ___-sonli buyrug‘i bilan tasdiqlangan “genetika va genomika asoslari ” fan dasturi asosida tayyorlangan. “genetika va genomika asoslari ” fanidan uslubiy ko‘rsatma talabalarga laboratoriya ishini bajarish jarayonida uslubiy ko‘mak berish maqsadida tuzilgan va unda laboratoriya ishini bajarish strukturasi, bajarish ketma-ketligi, hajmi, foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxati, internet saytlar, glossariy, …

2 / 133

kirish fan va texnika taraqqiyoti har bir sohaga jadal kirib borayotgan davrda, talabalarga berilayotgan bilimlar ko‘lamiga bo‘lgan e’tibor ham tobora ortib bormoqda. biologiya fanining ham roli benixoya ortib bormoqda. hozirgi kunda oziq - ovqat programmasi vazifalarini bal qilish odamdagi nasldan - naslga o‘tadigan kasalliklarnmg o‘rganish, inson salomatligini yaxshilash tadbirlarini ishlab chiqish, koinotni zabt etish, tirik mavjudotiarning tuzilishi va funksiyasidan texnikaga andaza olish, va boshqa shu singari masalalar biologiya fanining rivojlanishi bilan uzviy bog‘liq ekanligi hammamizga ma’lum. shunga ko‘ra biologiyadan talabalarga chuqur va atroflicha bilim berish, undan amalda foydalanishni o‘rgatish oliy maktabning eng asosiy vazifalaridan biri bo‘lib hisoblanadi. genetika fani oldiga muhim vazifalar qo‘yilmoqda. talabalarga sifatli bilim berish, avvalo ularning bilish faoliyatini kuchaytirish, mustaqil bilim olishini rivojlantirish bilan uzviy bog‘liqdir. yildan yilga genetika fani oldiga muhim vazifalar qo‘yilmoqda. bular jumlasiga sog‘liqni saqlash, biotexnologik jarayonlarni yo‘lga qo‘yish, genetik injeneriyani rivojlantirish masalalalari kiradi. bu muammolarni muvaffaqiyatli hal qilinishi, aholining turmush darajasini ko‘tarish va …

3 / 133

ning irsiyat o‘zgaruvchanlik, genetik belgilar genetik masalalarning turlari,ularni yechish prinsiplari va genetik tahlil oʻtkazishni oʻrganish orqali genetik tushuncha va dunyoqarashni shakllantirish. kerakli jihozlar: rangli rasm, jadvallar, mavzuni yoritib beruvchi slaydlar, tarqatma materiallar. genetika fani barcha tirik organizmlarga xos bo ‘lgan - irsiyat, irsiylanish va o‘zgaruvchanlik qonuniyatlarini kashf etadi. bu qonuniyatlarni o‘rganish uning predmeti hisoblanadi. irsiyat - tirik organizmning o‘z belgi va xususiyatlarini kelgusi avlodlarga o ‘tkazish, ya’ni nasldan naslga berish xossasidir. irsiyat tufayli organizmlar avlodlarining turg ‘unligi ta’min etiladi. irsiyat organizmlaming o‘zaro va avlodlararo o ‘xshashligining asosiy sababchi omilidir. shu bilan birga irsiyat har xil turlarga mansub organizmlar belgi va xususiyatlaridagi tafovutlarrring avlodlar osha saqlanib qolishini ta’min etadi. o‘zgaruvchanlik - tirik organizmning tashqi va ichki omillar ta’sirida o‘z- gargan belgi va xususiyatlar hosil qilish xossasidir. o‘zgaruvchanlik tufayli organizmlar o‘z ajdodlaridan hamda bir - birlaridan belgi va xususiyatlari bilan farq qiladilar. buning natijasida ularda xilma xillik (polimorfizm) namoyon bo‘ladi. irsiyat va …

4 / 133

bo ‘lgan belgi, xossa, xususiyatlarining yig ‘indisi esa fenotip deb yuritiladi. fenotip - yunoncha phaino - ko‘rsatmoq va tip so ‘zlaridan tuzilgan. «gen», «genotip», «fenotip» atamalari fanga 1909-yilda daniyalik olim v. iogansen tomonidan kiritilgan. genetika fanining vazifasi. genetika fani biologiyaning bir qator nazariy va amaliy muammolarini hal etadi. uning hal qilishi lozim bo‘lgan nazariy muammolari quyidagilar: • irsiyatning moddiy asoslari - xromosomalar, genlar, dnk va rnk mo- lekulalarining struktura va funksiyasini tekshirish; • organizmlar belgi va xususiyatlarining kelgusi avlodlarga berilish va rivojlanish qonuniyatlarini aniqlash; • turli fizik va kimyoviy omillar ta’sirida organizmlarda irsiy o‘zgaruvchanlikning paydo bo ‘lish qonuniyatlarini ochish; • irsiy o‘zgaruvchanlikning organizmlar evolutsiyasidagi ahamiyatini tadqiq etish. genetika fani nazariy qonuniyatlarga asoslanib, katta ahamiyatga ega bo‘lgan quyidagi amaliy muammolarni ham hal etadi: • madaniy o‘simliklarning yangi navlari, xonakilashtirilgan hayvonlarning yangi zotlari, foydali mikroorganizmlarning yangi shtammlarini yaratishning samarali metodlarini ishlab chiqish; • odamlarda turli irsiy kasalliklarning paydo bo‘lishini o‘rganish, ularning oldini …

5 / 133

ib bo‘yicha yechish kerak va masalani yechishda genetikada ishlatiladigan hamma simvollardan va terminlardan iloji boricha ratsional foydalanish kerak; 3. oxirida, masalaga izoh berilishi kerak. masalaning berilgan sharti. ota - onasi ko‘zining rangi jigarrang bo‘lgan oilada tug‘ilgan ko‘k ko‘zli erkak, otasining ko‘zi rangi jigarrang, onasining ko‘zi rangi ko‘k, o‘zining ko‘zi esa jigarrang bo‘lgan ayolga uylandi. ushbu nikohdan tug‘ilishi ehtimoli bo‘lgan farzandlarni aniqlang. 2.masalani quyidagi tartibda yechsa bo‘ladi. belgi (fenotip) gen genotip jigarrang ko‘z ko‘k ko‘z a a aa, aa aa erkak oilasining genotipi: ayol oilasining genotipi: ularning nikohidan: tug‘iladigan farzandlar p aa x aa p aa x aa p aa x aa g a a a a g a a a a g a a a a f aa aa aa aa f aa aa aa aa f aa aa aa aa masalani yechishda bir qancha qoidalarga e’tibor beriladi va bir qancha simvollardan foydalaniladi: avvalam bor birinchi qatorga quyidagilar voziladi: “p” …

Want to read more?

Download all 133 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""genetika va genomika asoslari" uslubiy ko'rsatma"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universitetining jizzax filiali “tabiiy fanlar va iqtisodiyot” kafedrasi “tasdiqlayman” “amaliy matematika” fakulteti dekani _______________ a.baboyev “genetika va genomika asoslari” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlarini bajarish uchun uslubiy ko‘rsatma jizzax -2021 tuzuvchilar: i.e.mamatkulova___________o‘zmu jizzax filiali “tabiiy fanlar va iqtisodiyot” kafedrasi katta o‘qituvchisi m.a.ne’matova_____________o‘zmu jizzax filiali “tabiiy fanlar va iqtisodiyot” kafedrasi assistenti taqrizchi: d.a.imomova___________jdpi “biologiya va uni o`qitish metodikasi” kafedrasi dotsenti “genetika va genomika asoslari” fanidan laboratoriya ishini bajarish uchun uslubiy ko ‘rsatma (5320500 – biotexn...

This file contains 133 pages in DOC format (17.6 MB). To download ""genetika va genomika asoslari" uslubiy ko'rsatma", click the Telegram button on the left.

Tags: "genetika va genomika asoslari"… DOC 133 pages Free download Telegram