ziyovuddin maqdisiy haqidagi matn

DOCX 6 pages 205.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 205.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

1-topshiriq. berilgan savollarga yozma va og‘zaki javob bering 1. о‘zbek tili ilmiy terminlarining nechta turi mavjud? 2. istiqloldan keyin ilm-fan tilining taraqqiyotida “davlat tili haqida”gi qonunning roli bormi? 3. о‘zbek tili diplomatik terminologiyasi tizimida kо‘hna sо‘zlarning ulushi qay darajada? 2-topshiriq. berilgan matnni o‘qing, sohaviy terminlarni aniqlang, qaysi sohaga tegishliligini ayting va sohaviy terminlarning mazmun-mohyatini tushuntiring hadis ilmi bilimdoni – ziyovuddin maqdisiy ziyovuddin muhammad ibn abdulvohid ibn ahmad maqdisiy sa’diy solihiy hijriy 579-yili tug‘ilgan. u kishi damashq, bag‘dod, isfahon, naysaburiy, haravayn kabi shaharlarga ilm talabida tashrif buyurgan va hadislar eshitgan. shu bilan birga besh yuztadan kо‘proq olimdan hadis yozib olgan. bir qancha kitoblar tasnif etgan, hadislarni sahihga, roviylarni adolatli va adolatsizga ajratgan. u kishining shogirdlari umar ibn hojib aytadi: “ustozimiz abu abdulloh vaqtlarini ulamolar bilan о‘tkazar, shuningdek, ibodatga juda tirishqoq edilar”. u zot kо‘p ilmlarni tasnif etgan. hadis ilmiga qiziqqani sababli kо‘proq hadis ilmida kitoblar yozgan. u kishining mashhur kitoblaridan biri …

2 / 6

ilish amalining fazilati haqida, yettinchi bob qur’oni karim fazilati haqida keyingi bobda janoza namozining fazilati tо‘g‘risida, keyingi bobda ilm fazilati haqida baxs yuritiladi. shu bilan birga boshqa amallarning ham fazilatlari tо‘g‘risida baxs yuritiladi. bu kitob qayta – qayta chop etilib, undan kо‘p xalqlar foydalandi. muallif targ‘ib-tarhib (rag‘batlantirish va qо‘rqitish), axloq va amallar fazilatida boshqa mualliflar yо‘lini tutib, ba’zi lozim joylarni kengaytirdi. nafslarga ta’sir о‘tkazuvchi, qalblarni yumshatuvchi solih kishilarning hikoyalariga qattiq ahamiyat berdi va unga yangicha ilmiy foydalar kiritib, oxirgi asr mashoyixlari hamda hozirgi avlod solihlarining hikoyalari qо‘shildi. umrini ilmga baxshida etgan olim hijriy 643-yilida vafot etgan. 3-topshiriq. berilgan matnni o‘qing, sohaviy terminlarni aniqlang, qaysi sohaga tegishliligini ayting va sohaviy terminlarning mazmun-mohyatini tushuntiring samoniylar tarixi x asr davomida siyosiy boshboshdoqlik avjga chiqib markaziy hokimiyat mavqeiga putur yetadi. «daraxtning bо‘shini qurt yeydi» deganlaridek, somoniylar zarbining pasayishi mintaqaning yettisuv va koshg‘ar qismida boshqa bir siyosiy sulola — qoraxoniylarning kuchayib borishi bilan bir vaqgga …

3 / 6

qator muhim davlat idoralarining xavfsizligini amalga oshirish xizmatini bosh hojib va uning xodimlari olib borganlar. dargohning xо‘jalik yumushlari bilan bog‘liq faoliyat vakil tomonidan boshqarilgan. bundan tashqari dargohda dastur-xonchi, eshikog‘asi, sharbatdor kabi xizmatlar ham bо‘lgan. devonlar (vazirliklar) boshqaruviga kelsak, ularning umumiy soni 10 ta bо‘lib, poytaxt buxoroda har biri uchun alohida binolar qurib berilgandi. quyida devonlar haqida batafsil ma’lumotlar keltiriladi. 1. bosh vazir devoni. butun ijroiya hokimiyati hamda qolgan tо‘qqiz devon ustidan rahbarlik va nazorat xuddi shu vazirlik tomonidan amalga oshirilgan. somoniylar davrida ushbu lavozimga zamonaning atoqli xonadonlari namoyandalari tayinlangan. chunonchi, bosh vazirlik jayhoniylar, bal’amiylar, utbiylar sulolalari orasidan chiqqan shaxslarga nasib etgani ma’lum. 2. moliya (kirim-chiqim) ishlari devoni. davlatning moliyaviy ishlari, sarf-xarajatlariga oid hisob-kitob ishlari bilan shug‘ullangan. 3. davlat rasmiy hujjatlarini ishlab chiqish devoni. bu maxsus devon sanalib, uning xizmatchilari davlat ahamiyatiga molik barcha hujjatlarni tayyorlab berganlar. bundan tashqari mazkur devonga diplomatik tadbirlarni tayyorlash va amalga oshirish kabi vazifa ham yuklatib …

4 / 6

oralari, hokimlar faoliyati haqida haqqoniy ma’lumotlarni tо‘plab, tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri dargohga yuborish imkoniga ham ega bо‘lganlar. shu tariqa oliy hukmdor joylardagi bor ahvoldan voqif bо‘lib turgan va tegishli choralar kо‘rgan. 6. saroy ish boshqaruvchisi devoni. dargoh ta’minoti bilan bog‘liq sarf-xarajatlar ustidan nazorat olib borish shu devonga yuklatilgan. 7. davlat mulklari devoni hukmdor sulolaga tegishli mol-mulk boshqaruvi, nazorati, hisob-kitobi bilan shug‘ullangan. 8. muxtasib devoni jamiyat va davlat hayotida muhim о‘rin egallab kelgan xizmatlar sirasiga kirgan. uning xizmatchilari qiladigan asosiy ish shahar va qishloqlarda, kо‘cha va bozorlarda tartibni nazorat qilish, diniy marosimlarni amalga oshirishda chegaradan chiq-maslikni ta’minlash, savdo-sotiq ishlarida xaridorlarga xiyonat qilmaslik, mahsulotlar sifatini qat’iy kо‘rsatilgan darajada tutishni tekshirish, narx-navoni belgilangan miqdordan (ayniqsa gо‘sht, non kabi birlamchi ozuqalarga) oshirmaslikni nazorat qilishdan iborat bо‘lgan. bunday mas’uliyatli vazifaga kо‘pchilikning e’tiborini qozongan, hammaga birday turadigan kishilar tayinlangan. 9. vaqflar devoni, ya’ni turli yо‘llar bilan diniy muassasalar ixtiyoriga о‘tkazilgan mol-mulk, yer-suv ishlari bilan shug‘ullanuvchi vazirlik. 10. qozilik ishlari …

5 / 6

yevropa jamiyatida ma'naviy uyg‘onish jarayonlari va antifeodal burjua inqiloblarining sodir bo‘lishi asos sanaladi. o‘n sakkizi nchi asr faylasuflarining feodal ijtimoiy munosabatlar va g‘arb jamiyatidagi cherkovning tanqidi dini sotsiologiyasining rivojlanishida asosiy sabablardan biri bo‘ldi. o‘rta asrlar yevropasi va yangi davrning boshlanishi ko‘plab diniy asosdagi mojarolarga to‘la bo‘ldi. mazkur davrning qator mutafakkirlari, jumladan, gobbs, lokk, yum din asosidagi nizolar va notinchliklar tufayli uning jamiyatni birlashtiruvchi, tinchlantiruvchi, kompensatorlik kabi xususiyatlari borasida shubha bilan qaraydigan bo‘lishgan. gobbs xristianlik tarixida yuz bergan voqyea va hodisalarga tayangan holda o‘z asarlarida dinning jamiyat uchun xavf tug‘diruvchi xususiyatlarini yoritgan. ba'zi olimlarr katolik cherkovini feodalizm tuzumining poydevori sifatida baholagan. fransuz ma'rifatchilari golbax va didro jamiyatdagi dinning o‘rnini “tabiiy insonning” aqli va ahloqi egallashi kerak, degan g‘oyani ilgari surishgan. faqat ayrim ma'rifatchilar tomonidan din jamiyatning normativ tizimini ushlab turuvchi sotsial institut sifatida juda muhim, degan fikrlarni bildirgan. yuqorida keltirilgan barcha qarama-qarshi fikrlarning sababi yangi davr yevropasining hayotida din tinchlik va …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ziyovuddin maqdisiy haqidagi matn"

1-topshiriq. berilgan savollarga yozma va og‘zaki javob bering 1. о‘zbek tili ilmiy terminlarining nechta turi mavjud? 2. istiqloldan keyin ilm-fan tilining taraqqiyotida “davlat tili haqida”gi qonunning roli bormi? 3. о‘zbek tili diplomatik terminologiyasi tizimida kо‘hna sо‘zlarning ulushi qay darajada? 2-topshiriq. berilgan matnni o‘qing, sohaviy terminlarni aniqlang, qaysi sohaga tegishliligini ayting va sohaviy terminlarning mazmun-mohyatini tushuntiring hadis ilmi bilimdoni – ziyovuddin maqdisiy ziyovuddin muhammad ibn abdulvohid ibn ahmad maqdisiy sa’diy solihiy hijriy 579-yili tug‘ilgan. u kishi damashq, bag‘dod, isfahon, naysaburiy, haravayn kabi shaharlarga ilm talabida tashrif buyurgan va hadislar eshitgan. shu bilan birga besh yuztadan kо‘proq olimdan hadis yozib olgan. bir qan...

This file contains 6 pages in DOCX format (205.8 KB). To download "ziyovuddin maqdisiy haqidagi matn", click the Telegram button on the left.

Tags: ziyovuddin maqdisiy haqidagi ma… DOCX 6 pages Free download Telegram