iqtisodiy ta’limotlar tarixi

DOCX 12 pages 81.4 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.4 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

1-билет 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining maqsadiiqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining asosiy maqsadi — iqtisodiy fikrlarning rivojlanishini, ijtimoiy qatlamlar manfaatlariga mos iqtisodiy g‘oyalarning shakllanishini o‘rganishdir. bu fandagi yondashuvlar orqali iqtisodiy nazariyalar, ularning tarixiy sharoitlarga bog‘liqligi va jamiyatning rivojlanishiga ta’siri o‘rganiladi. bundan tashqari, iqtisodiy fikrlar taraqqiyoti turli ijtimoiy qatlamlarning iqtisodiy manfaatlarini ifodalash vositasi sifatida tahlil qilinadi. 2. keyns iqtisodiy ta’limoti uning qaysi asarida mukammal bayon qilingan? keyns o‘zining iqtisodiy ta’limotlarini "umumiy bandlik, foiz va pulning nazariyasi" (1936-yil) asarida batafsil bayon qilgan. ushbu asarda u davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvi zarurligini asoslab berdi. keyns iqtisodiyotda bandlikni ta’minlash va iqtisodiy inqirozlarning oldini olish uchun davlat tomonidan qo‘llanilishi kerak bo‘lgan fiskal va monetar siyosatning ahamiyatini ko‘rsatdi. 3. j. b. klark iqtisodiy nazariyalarining mazmuni j. b. klark marjinalizm asoschilaridan biri bo‘lib, uning nazariyalari quyidagi mazmunga ega: marjinal mahsuldorlik nazariyasi: klark ishlab chiqarish omillarining daromad taqsimlanishidagi rolini tushuntirdi. har bir omilning (mehnat, kapital) foydasi uning marjinal mahsuldorligiga bog‘liq. …

2 / 12

yaratuvchi asosiy omil sifatida ko‘rgan. tabiiy baho: tovarlarning tabiiy bahosi ishlab chiqarish xarajatlari va mehnat sarfiga bog‘liq deb hisoblangan. erkin bozor: ular erkin raqobat va bozor mexanizmini iqtisodiy muvozanatni ta’minlovchi asosiy mexanizm sifatida ko‘rishgan. 5. u. petti asarlari, uning merkantilizmga munosabati uilyam petti — iqtisodiy tafakkurning dastlabki nazariyotchilaridan biri bo‘lib, uning muhim asarlari: "soliklar va yig‘imlar haqida risola" "politik arifmetika" petti va merkantilizm: petti merkantilizm nazariyalariga tanqidiy yondashgan va uning asosiy g‘oyasini (boylikning asosiy manbai savdo va oltin zaxiralari degan qarash) rad etgan. u boylik manbai sifatida mehnatni va yer resurslarini ko‘rsatgan. petti, shuningdek, unumli va unumsiz sinflar tushunchasini kiritib, iqtisodiy faoliyatning samaradorligini oshirishni muhim deb hisoblagan. fiziokratizmga ta’siri: petti fiziokratlar g‘oyasiga ta’sir qilgan bo‘lib, qishloq xo‘jaligini iqtisodiyotning asosiy manbai sifatida baholashda uning fikrlari aks etgan. 2-билет 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining ahamiyati iqtisodiy ta’limotlar tarixi fani iqtisodiy g‘oyalar, konsepsiyalar va ularning davrlar davomida rivojlanishini o‘rganadi. bu fan jamiyat taraqqiyoti …

3 / 12

asosida o‘zini-o‘zi boshqaradi degan qarashni ilgari surishgan. 3. u. petti g‘oyalari nimalardan iborat? uilyam petti iqtisodiy fikrda muhim o‘rin tutadi va quyidagi g‘oyalarni ilgari surgan: mehnat boylikning asosiy manbai ekanligini ta’kidlagan. tabiiy baho va bozor bahosi o‘rtasidagi farqni tushuntirgan. tabiiy baho – ishlab chiqarishga ketgan resurslar qiymati, bozor bahosi esa talab va taklifga bog‘liq. qiymat nazariyasi – tovar qiymati ishlab chiqarishda sarflangan mehnat bilan belgilanadi. sof mahsulot tushunchasini kiritib, iqtisodiy samaradorlikni aniqlashga e’tibor qaratgan. 4. d. rikardoning “siyosiy iqtisod va soliq solishning boshlanishi” asaridagi asosiy iqtisodiy g‘oyalari devid rikardo ushbu asarida quyidagi g‘oyalarni bayon qilgan: nisbiy naflilik tamoyili – har bir mamlakat o‘zining nisbiy ustunliklariga mos keladigan tovarlarni ishlab chiqarishi kerak. differensial renta nazariyasi – yer unumdorligidagi farqlar asosida hosil bo‘ladigan renta. qiytmat va taqsimot nazariyasi – qiytmatni ishlab chiqarishga sarflangan mehnat belgilaydi, foyda va renta esa ishlab chiqarish omillari o‘rtasida taqsimlanadi. 5. a. smit va d. rikardo g‘oyalarining boshqa …

4 / 12

di. iqtisodiyot nazariyasining asoslarini anglashga va iqtisodiy masalalarni hal qilish yo‘llarini topishga imkon beradi. turli davrlarda yaratilgan iqtisodiy ta’limotlarni o‘rganish orqali iqtisodiy tafakkurning taraqqiyotini ko‘rsatadi. jamiyat va iqtisodiyotning murakkab muammolarini tushunish uchun asosiy nazariy yondashuvlarni taqdim etadi. bu fan iqtisodiy fanlarning asosiy tarmog‘i hisoblanadi va iqtisodiyot nazariyasi uchun nazariy zamin yaratadi. 2. a. smit hayoti va ijodi hamda g‘oyalari adam smit (1723–1790) shotlandiya iqtisodchisi va falsafiy iqtisodiyot asoschilaridan biri hisoblanadi. uning iqtisodiyotga oid asosiy g‘oyalari "xalqlar boyligining tabiati va sabablari haqida tadqiqot" (1776) asarida bayon etilgan. asosiy g‘oyalari: mehnat taqsimoti: smit ishlab chiqarish samaradorligini oshirish uchun mehnat taqsimotining ahamiyatini ta’kidladi. ko‘rinmas qo‘l nazariyasi: erkin bozor sharoitida har bir individ o‘z manfaatini ko‘zlab harakat qilsa, jamiyat uchun ham foyda yetkazishini aytdi. erkin savdo: smit davlat aralashuvini kamaytirib, erkin savdo va raqobatni rivojlantirishni taklif qildi. uning iqtisodiy g‘oyalari klassik iqtisodiy maktabning asosini tashkil qilgan. 3. klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelish shart-sharoitlari va …

5 / 12

iya sifatida 16–18-asrlarda rivojlandi va davlat boyligini ko‘paytirishda asosiy e’tiborni savdo va oltin zaxiralarini yig‘ishga qaratdi. bu g‘oya bo‘yicha milliy boylikning o‘sishi eksportni rag‘batlantirish va importni cheklash orqali ta’minlanadi. bosqichlari: 1. dastlabki merkantilizm: bu bosqichda oltin va kumush yig‘ish asosiy maqsad sifatida ko‘rilgan. pul boylikning asosiy shakli deb hisoblangan. 2. keyingi merkantilizm: bu davrda tashqi savdoni rivojlantirish va milliy iqtisodiyotni mustahkamlashga qaratilgan. savdo balansi nazariyasi paydo bo‘ldi. 5. klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi va p. buagilbergning iqtisodiy qarashlari klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi klassik iqtisodiyotning shakllanishi 18-asr oxiri va 19-asr boshlariga to‘g‘ri keladi. bu davrda iqtisodiyot ilmiy asosda o‘rganila boshlandi. ushbu maktabning asoschilari iqtisodiyotning fundamental qonunlarini ishlab chiqdilar. p. buagilbergning iqtisodiy qarashlari: p. buagilberg qiymat nazariyasida iste’mol qiymati va mehnat qiymati tushunchalariga urg‘u berdi: iste’mol qiymati: biror mahsulotning inson ehtiyojlarini qondirish qobiliyati. qiymatning mehnat nazariyasi: mahsulotning qiymati uni yaratish uchun sarflangan mehnatga bog‘liq. buagilbergning qarashlari iqtisodiy tafakkurning rivojlanishida muhim rol …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy ta’limotlar tarixi"

1-билет 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining maqsadiiqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining asosiy maqsadi — iqtisodiy fikrlarning rivojlanishini, ijtimoiy qatlamlar manfaatlariga mos iqtisodiy g‘oyalarning shakllanishini o‘rganishdir. bu fandagi yondashuvlar orqali iqtisodiy nazariyalar, ularning tarixiy sharoitlarga bog‘liqligi va jamiyatning rivojlanishiga ta’siri o‘rganiladi. bundan tashqari, iqtisodiy fikrlar taraqqiyoti turli ijtimoiy qatlamlarning iqtisodiy manfaatlarini ifodalash vositasi sifatida tahlil qilinadi. 2. keyns iqtisodiy ta’limoti uning qaysi asarida mukammal bayon qilingan? keyns o‘zining iqtisodiy ta’limotlarini "umumiy bandlik, foiz va pulning nazariyasi" (1936-yil) asarida batafsil bayon qilgan. ushbu asarda u davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvi zarurligini a...

This file contains 12 pages in DOCX format (81.4 KB). To download "iqtisodiy ta’limotlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy ta’limotlar tarixi DOCX 12 pages Free download Telegram