atmosfera ta'sirida hosil bo'lgan yotqiziqlar

DOCX 497,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1694771061.docx atmosfera ta'sirida hosil bo'lgan yotqiziqlar atmosfera ta'sirida hosil bo'lgan yotqiziqlar reja: 1. atmosfera va uning qavatlari to`g`risida tushuncha. 2. atmosfera havosining tarkibi va uning inson hayotidagi ahamiyati. 3. atmosfera ta’sirida hosil bo’lgan yotqiziqlar. 4.atmosfera ifloslanishining oqibatlari va uning oldini olish choralari. atmosfera va uning qavatlari to`g`risida tushuncha atmosfera – yer yuzini o`rab olgan havo qatlamidan iborat bo`lib, uning og`irligi yer shari og`irligining milliondan bir bo`lagiga teng. boshqacha qilib aytganda, atmosfera havosining umumiy massasi 5000 trillion tonnadan ko`proq bo`lib, u yer yuzasining 1 kvg`sm. ga 1,32 kg. dan to`g`ri keladi. ana shu miqdoridagi havoning yarmi 6 km. balandlikkacha bo`lgan qavatda, 99% 30 km. balandlikkacha bo`lgan qavatda, qolgan 1% esa uning 30-3000 km. oralig`idagi qavatida joylashgan. atmosferaning yuqori chegarasi qilib shartli ravishda 3000 km. balandlik qabul qilingan, chunki bu balandlikda atmosfera havosining zichligi sayyoralararo bo`shliq havosi zichligiga tenglashadi. yerdan baland ko`tarilgan sari havoning zichligi ya'ni uning bosimi kamaya boshlaydi, buni inson …

qatlamda joylashgan. ozon (o3) kislorodning allotropik shakl o`zgarishi bo`lib, u ultrabinafsha nurlari va yashin paytidagi elektr zaryadi ta'sirida kislorod molekulalarining parchalanishdan hosil bo`ladi. ozon gazi atmosferaning 70 km balandligigacha bo`lgan qavatida uchraydi, biroq uning eng zich joylashgan o`rni 25-30km. balandlik oralig`ida bo`lib, bu yerda u «ozon pardasi» (ozon ekrani) ni hosil qiladi. atmosfera tarkibida ozonning miqdori nisbatan juda oz. uning og`irligi atmosfera havosi umumiy og`irligining 10 milliondan bir qismiga teng. lekin shunga qaramay ozonning biosferadagi ahamiyati beqiyos kattadir. agar yer yuziga kelayotgan quyosh nurining 20% atmosferada tutib qolinadigan bo`lsa, buning 13% faqatgina ozon qavatida tutib qolinadi. ozon qavati o`zida ayniqsa quyosh nuri tarkibidagi ultrabinafsha nurlarini ko`proq tutib qoladi va yerga uni me'yoriy miqdorda o`tkazadi. ultrabinafsha nurining me'yorda bo`lishi tiriklik uchun muhimdir: uning yerga ko`p tushishi terini kuydirib, teri – rak kasalliklarini keltirib chiqaradi, yetarli bo`lmasligi esa turli xildagi kasallik tarqatuvchi mikroorganizmlarning ko`payishiga sharoit yaratadi. 3)ionosferaga (bunga atmosferaning yerdan 80 km. …

tezligi sekundiga 11,2 km. gacha yetadigan kuchli havo oqimi paydo bo`lishiga va shu asnoda shamol va tufonlar kelib chiqishiga sabab bo`ladi. atmosfera havosining tarkibi va uning inson hayotidagi ahamiyati atmosferaning pastki – tirik mavjudotni bevosita o`rab turgan troposfera qatlamidagi havo tarkibi 78, 08% azot, 20,95% kislorod, 0,93 argon, 0,03% karbonat angidriddian tashkil topgan. qolgan 0,001% ni inert gazlar – geliy, neon, kripton, ksenon, ozon, rodon va vodorod tashkil qiladi. mana shunday tarkibdagi havo tabiiy havo hisoblanib, inson organizmi unga evolyutsion taraqqiyot davomida moslashib olgan. atmosferaning tirik tabiat, shu jumladan inson hayoti uchun ahamiyoti beqiyos katta. odam agar ovqatsiz haftalab, suvsiz bir necha kunlab yashayolsa, u havosiz bir necha daqiqagina, atmosferaning himoyasisiz esa – faqat bir necha soniyagina yashay oladi, xolos. shuning uchun ham xalq orasida juda zarur bo`lgan narsani «havodek zarur» deb aytish odat tusiga kirib qolgan. odamning bir sutkalik hayoti uchun 1 kg ovqat, 2l suv va 12 kg …

chang va suv bug`i turli manbalardan chiqariladi. mutaxassislarning fikricha havoga fazoviy jismlardan kelib qo`shiladigan tabiiy chang zarrachalarining yillik miqdori 1 mlrd. tonnadan ortiq. bu tabiiy changdan tashqari atmosferaga ko`p miqdordagi chang va suv bug`i yer yuzidan ko`tariladi. atmosferaga yer yuzidan ko`tariladigan suv bug`ining yillik miqdori 518600 km. kub bo`lib, uning 86% (447900 km. kub) dengiz va okeanlar sathidan, qolgan 14% (70700 km. kub) quruqlik yuzasidan bug`lanadi. atmosferaga ko`tariladigan suv bug`ining miqdori shunchalik ko`pki, oddiy qilib aytganda, bu suv bilan yer sharini 10 m. qalinlikda qoplash mumkin bo`ladi. suv bug`iga qo`shilib havoga unda erigan tuzlar ham ko`tariladi. havoga ko`tariladigan chang tarkibida ham tuzlar, bakteriyalar, achitqich zamburug`lari, o`simlik va hayvon qoldiqlarining chirishidan hosil bo`lgan boshqa organik moddalar mavjud. atmosfera ta’sirida hosil bo’lgan yotqiziqlar atmosferaning asosiy tarkibiy qismlari hisoblangan azot bilan kislorod o`rtasidagi nisbat, asosan, o`zgarmasdir. lekin karbonat angidrid, ozon va suv bug`lari miqdori mintaqaviy va davriy ravishda o`zgarib turadi. atmosferaning tarkibiy elementlari …

ilmoqda. 1960–61 yillarda bu maqsad uchun atmosferadan 13,6 mln.tonna azot ajratib olingan bo`lsa, 1970–71 yillarda bu miqdor 39 mln. tonnaga yetdi. havodagi azot gazi o`zlashtirilishining bunday sur'atlar bilan davom etishi natijasida kelajakda uning sanoatdagi sarfi miqdori bakteriyalar faoliyati tufayli ajralib chiqadigan miqdordan oshib ketishiga olib kelishi mumkin. bu esa o`z navbatida biologik jarayonlar uchun zarur bo`lgan oksidlanishni sekinlashtirishi mumkin. kislorod yerda eng ko`p tarqalgan element hisoblanadi. uning atmosferadagi miqdori 120 trillion tonnaga teng. odam organizmining 65% ni kislorod tashkil qiladi. kislorodning paydo bo`lishi yerda yashil o`simliklarning paydo bo`lishi bilan bog`liq. kattayu – kichiq yashil o`simliklar, shu jumladan mikroskopik yashil suv o`tlari ham fotosintez jarayonida kislorod ajratib chiqaradi. havoda kislorodning bo`lishi nafas olish, chirish va yonish jarayonlarining zaruriy shartidir. moddalarning kislorod bilan birlashuvi oksidlanish reaktsiyasi deyiladi. hujayradagi oziq moddalarining kislorod bilan oksidlanishi natijasida organizmning hayot kechirishi uchun zarur bo`lgan energiya ajraladi. binobarin bu energiyasiz tirik organizm yashayolmas edi. inson va hayvonlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atmosfera ta'sirida hosil bo'lgan yotqiziqlar"

1694771061.docx atmosfera ta'sirida hosil bo'lgan yotqiziqlar atmosfera ta'sirida hosil bo'lgan yotqiziqlar reja: 1. atmosfera va uning qavatlari to`g`risida tushuncha. 2. atmosfera havosining tarkibi va uning inson hayotidagi ahamiyati. 3. atmosfera ta’sirida hosil bo’lgan yotqiziqlar. 4.atmosfera ifloslanishining oqibatlari va uning oldini olish choralari. atmosfera va uning qavatlari to`g`risida tushuncha atmosfera – yer yuzini o`rab olgan havo qatlamidan iborat bo`lib, uning og`irligi yer shari og`irligining milliondan bir bo`lagiga teng. boshqacha qilib aytganda, atmosfera havosining umumiy massasi 5000 trillion tonnadan ko`proq bo`lib, u yer yuzasining 1 kvg`sm. ga 1,32 kg. dan to`g`ri keladi. ana shu miqdoridagi havoning yarmi 6 km. balandlikkacha bo`lgan qavatda, 99% 30 km. balandl...

Формат DOCX, 497,7 КБ. Чтобы скачать "atmosfera ta'sirida hosil bo'lgan yotqiziqlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atmosfera ta'sirida hosil bo'lg… DOCX Бесплатная загрузка Telegram