ahloq normalari va insonlar turmush tarzi tarixi

DOCX 4 стр. 21,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 4
mavzu: islom sivilizatsiyasi davrida ahloq normalari va insonlar turmush tarzi tarixi reja: 1. ahloq normalari 2. qishloq va shahar turmush tarzi tarixi 3. istemol tovarlar va ularning ishlab chiqilishi 4. bayramlar axloq – kishilarning bir-birlariga, oilaga, jamiyatga boʻlgan munosabatlarida namoyon boʻladigan xatti-harakatlari, xulq-atvorlari, odoblari majmui. huquqdan farqli ravishda axloq talablarini bajarish-bajarmaslik maʼnaviy taʼsir koʻrsatish shakllari (jamoatchilik tomonidan baho berish, qilingan ishni maʼqullash yoki qoralash) bilan belgilanadi. axloqni etika fani oʻrganadi. insoniyat taraqqiyotida axloq muhim oʻrin tutadi. sharqning buyuk mutafakkirlari insonni axloqiy kamol toptirish, uni har tomonlama rivojlantirish, maʼnaviy qiyofasini shakllantirish jamiyat taraqqiyotining muhim omillaridan biri, deb qarashgan. inson axloqiy, umuman maʼnaviy va maʼrifiy jihatdan kamol topishi jarayonida turli tarixiy bosqichlardan – johillik, nodonlikdan ilmga, yovuzlikdan ezgulikka, vahshiylikdan insoniylikka oʻtarkan, jamiyat ham shu tariqa rivojlanadi. ikki muqobil ibtido – yovuzlik va ezgulik, jaholat va kamolatning oʻzaro kurashi inson va jamiyat taraqqiyotini belgilagan, inson aql-zakovat sohibi sifatida oʻzini anglashiga olib kelgan. bu …
2 / 4
ladi. inson tarbiya ko'rib, muayyan odob va axloq me’yorlarini, ilmlarni egallaydi, mehnat qilib tajriba orttiradi, kasb-hunar sohibi bo'ladi, malaka orttiradi, o'z qobiliyati va iste’dodini biror yoki bir necha sohada to'la namoyon etish imkoniga ega bo'ladi. axloq zaminida vijdon, burch, imon, qadr-qimmat, ornomus, ixlos shakllanadi. vijdon - etika kategoriyasi bo'lib, bu kategoriya shaxsning axloqiy jihatdan o'z-o'zini nazorat qilishga, o'z-o'zini anglashga qobiliyatining oliy darajasini ifodalaydi. vijdon kishining jamiyat oldidagi o'z mas’uliyatini tushunishi asosida qilingan ishlarga o'z-o'zicha baho berishini ham o'z ichiga oladi. vijdon individning o'zining va o'zgalarning fikriga jamiyatning obyektiv ehtiyojlariga muvofiq ravishda bab-baravar tanqidiy ko'z bilan qaray olish layoqatini, shuningdek, kishining faqat o'z harakatlari uchun emas, balki tevarak-atrofda so- dir bo'layotgan voqealar uchun ham javobgarligini nazardu tutadi. vijdon kishining ijtimoiy yo‘sinda tarbiyalanadigan qobi liyatidir. u kishining tarixiy kamoloti darajasi hamda kishining o‘zi yashaydigan obyektiv sharoitdagi daxldorligi bilan belgilanadi. jamiyat talablariga va uning taraqqiyotiga kishining faol javob ta’siri sifatida vijdon shaxsning faqat …
3 / 4
, fikrimizga ta’sir qiladigan hissiyot, ya’ni tuyg'uni tuymakdan iborat quwatni aytur. biz hamma vaqt faol va harakatimizning yaxshi va yomonligini, foydali va zararligini vijdonimiz ila bilurmiz. vijdon inson aqli va fikrining haqiqiy mezonidirkim, bu tarozi ila o‘z kamchiliklarimizni o'lchab bilmak ila barobar, boshqalaming ham faol va harakatini sezurmiz. agar ishi shariat, aql va hikmatga muvofiq bo'lsa, muhabbat qo'yur, agar qabohat va yomon ishlar bo'lsa, nafrat qilur. biz janobi haqning amri (ma’rufi) va nahiyni (ta’qiqlarini) fikr va ruhimiz mana shu quwati bilan vijdonimiz ila ayra bo^urmiz” 1. ingliz ruhshunosi charlz xarton: “o`z xulqi, xatti-harakatlari haqida fikr qiluvchi individ uchun yagona rahnomolik qiluvchi birdan bir tamoyil uning vijdonidir. uning uchun vij- don, bu - haqiqat, oxirgi instansiyadir, uni o'zgartirish o'zo'zini axloqiy jihatdan o'ldirish bilan barobar” 1 - deb yozadi. burch - axloqiy tushuncha bo'lib, u kishi zimmasiga vazifa ihgilovchi tuyg'u hisoblanadi. burch insoniy va ijtimoiy sifathirni mujassam etishi bilan shaxsning axloqiy ongida …
4 / 4
ban yuksakdir” 3. burch - insoniy vazifaning majmui. insonlik vazifasini bajarishda shaxsiy manfaat tuyg'usi cheklanadi, burchni bajarish natijasida keladigan har qanday oqibatdan qoniqish hosil qilinadi. shaxsda burch sifatini hosil qilish uchun uch tushuncha muhim ahamiyatga ega. bular: o'zini anglash, sadoqat va haqiqat. zero, shaxsning o'zligini anglashi - muhim masala. bu masala ilk bor yetti donishmanddan biri xilom (er. aw. 596-528-yillar) tomonidan ilgari surilgan: «o'zingni bilgil, shunda sen xudoni hamda koinotni bilasan»1. buni shunday tushunish lozim: insonda butun borliqning sifatlari, xususiyatlari va xossalari mavjud, shu sababli inson o‘z mohiyatini anglab yetishi bilan barcha mavjudotning sir-asrorini anglab yetadi. bu g'oya asrlar davomida insonni butun olamning markazi sifatida ko‘rish uchun asos bo'lib keldi. o'zini anglagan kishi o'z ahvolidan kelib chiqib, o‘zgaiarni tushunadi. demak, bugungi kunda shaxs o'zini anglashi bilan o'zining kim ekanligini, kimlaming avlodi ekanligini va ularga munosib bo'lish lozimligini biladi. jamiyatimizda o'zini anglagan shaxs oilasi, xalqi, jamiyat va davlat oldidagi vazifalarini biladi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ahloq normalari va insonlar turmush tarzi tarixi"

mavzu: islom sivilizatsiyasi davrida ahloq normalari va insonlar turmush tarzi tarixi reja: 1. ahloq normalari 2. qishloq va shahar turmush tarzi tarixi 3. istemol tovarlar va ularning ishlab chiqilishi 4. bayramlar axloq – kishilarning bir-birlariga, oilaga, jamiyatga boʻlgan munosabatlarida namoyon boʻladigan xatti-harakatlari, xulq-atvorlari, odoblari majmui. huquqdan farqli ravishda axloq talablarini bajarish-bajarmaslik maʼnaviy taʼsir koʻrsatish shakllari (jamoatchilik tomonidan baho berish, qilingan ishni maʼqullash yoki qoralash) bilan belgilanadi. axloqni etika fani oʻrganadi. insoniyat taraqqiyotida axloq muhim oʻrin tutadi. sharqning buyuk mutafakkirlari insonni axloqiy kamol toptirish, uni har tomonlama rivojlantirish, maʼnaviy qiyofasini shakllantirish jamiyat taraqqiyotining ...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (21,5 КБ). Чтобы скачать "ahloq normalari va insonlar turmush tarzi tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ahloq normalari va insonlar tur… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram