korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi falsafiy paradigmalar

DOCX 29 pages 85.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 85.0 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

12-mavzu: korrupsiya –global muammo sifatida 1-§. korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi falsafiy paradigmalar kishilar jamiyat hayotida yuz berayotgan barcha jarayonlarni kuzatar ekan,ularga nisbatan xayrixoh yoki qarshi, yoki befarq munosabatda bo‘layotganliklarini ko‘rishimiz mumkin. shu nuqtai nazardan qaraganda korrupsiyaga qarshi kurash masalasida ham shunday munosabat mavjudligini kuzatish mumkin. biroq,korrupsiyaning jamiyat taraqqiyotining kushandasi ekanligini anglagan odamlar,bu illatga qarshi kurash bo‘yicha bir qator taktik usullarni qo‘llash va strategik yo‘nalishlarini belgilab olish borasida ilmiy-amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan ishlanmalarni falsafiy paradigmalar shaklida ishlab chiqqan holda hayotga joriy qilishga harakat qilmoqdalar. korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi falsafiy paradigmalar deb korrupsiyaga qarshi kurash haqidagi g‘oyalar,qarashlar va tushunchalarning yetakchi tizimini belgilash uchun ishlatiladigan dastlabki konseptual sxemalar,muammolarni qo‘yish va ularni hal qilish modellari,tadqiqot usullari, ularni amalga oshirishning taktikasi va strategiyasi haqidagi postulatlar va standartlar tizimiga aytiladi. bu borada yaratilgan falsafiy paradigmalarni; a) tarixiy makon va zamonda joylashgan o‘rniga qarab – qadimgi,o‘rta asr,yangi va eng yangi davrdagi; b) jazolarni qo‘llash usul va vositalariga …

2 / 29

ham rag‘batlantiruvchi, ham shaxsni korrupsiyaviy harakatlarni sodir etishga undash uchun imkoniyat yaratadigan sharoitlarni minimallashtirish yoki yo‘q qilish istagiga asoslangan bo‘lishi kerak"[footnoteref:1],– degan g‘oyaga asoslanadi. bu paradigmada: birinchidan, mansabdor shaxslarning harakatlarini tartibga solish; ikkinchidan, byurokratik protseduralarni soddalashtirish; uchinchidan, yuksak axloqiy-ma’naviy me’yorlarga rioya qilish ustidan qat’iy nazoratni kuchaytirish masalasi ilgarilgan edi. [1: вциоп — сингапурская стратегия борьбы с коррупцией (недоступная ссылка). дата обращения: 25 сентября 2006. архивировано 29 апреля 2005 года. ] 1965 yilda mustaqillik davrida singapur korrupsiya darajasi yuqori bo‘lgan mamlakat edi. undan qutilish uchun qonunchilik kuchaytirildi, sud hokimiyatining mustaqilligi oshirildi (yuqori ish haqi va sudyalarning imtiyozli maqomi bilan), pora bergani yoki korrupsiyaga qarshi tergovda qatnashishdan bosh tortganligi uchun iqtisodiy sanksiyalar joriy etildi va bojxona xodimlari va boshqa davlat xizmatlarini to‘liq ishdan bo‘shatishgacha qattiq choralar ko‘rildi. bu iqtisodiyotni tartibga solish, mansabdor shaxslarning ish haqini oshirish va ma’muriy kadrlarni tayyorlash bilan birlashtirildi. korrupsiya holatlarini tergov qiluvchi avtonom byuro tuzildi va u fuqarolarning …

3 / 29

larni ishlab chiqish va ularga amal qilishni ta’minlash; uchinchidan,mustaqil va adolatli sud tizimini yaratish kabilar bilan tavsiflanadi. shunga ko‘ra mamlakatni modernizatsiya qilishda merkantilizmni yo‘q qilish bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rildi. o‘shandan beri davlat tomonidan tartibga solish firmalarga qaraganda ko‘proq uy xo‘jaliklariga qaratildi,bunda e’tibor taqiqlash va ruxsatnomalar berishga emas, balki imtiyozlarni soliqlar yukini kamaytirish va shu kabilar orqali berishga qaratildi. ichki davlat hujjatlaridan foydalanish imkoniyati ochildi,mustaqil va samarali sudlovga asoslangan adolat tizimi yaratildi. shu bilan birga, shvesiya parlamenti va hukumati ma’murlar uchun yuqori axloqiy me’yorlarni o‘rnatdi va ularni bajarish boshlandi. natijada, bir necha yil o‘tgach, halollik amaldorlar(byurokratiya) o‘rtasida ijtimoiy normaga aylandi. yuqori martabali amaldorlarning ish haqi dastlab ishchilarning ish haqidan 12-15 baravar oshib ketdi, ammo vaqt o‘tishi bilan bu farq ikki baravarga kamaydi[footnoteref:2]. bugungi kunda shvesiya dunyodagi eng past korrupsiya darajasiga ega davlatlardan biri sanaladi. [2: lindbeck a. swedish lessons for post-socialist countries. — institute for international economic studies, seminar paper no. 645. …

4 / 29

day davlatlar qatoriga kiradi. bu esa ,o‘z navbatida korrupsiyaga qarshi kurash bo‘yicha muayya falsafiy paradigmalarga asoslangan usullarining mavjudligini ko‘rsatadi. mantiqan falsafiy paradigmalar nuqtai nazardan qaralsa,agar davlat bo‘lmasa, korrupsiya ham bo‘lmaydi. davlatning ko‘plab funksiyalari borki,ularni fuqarolar bajarishga majburdirlar. shu sababli ularni yo‘q qilish mumkin emas. masalan, barcha soliqlarni bekor qilish orqali soliq idoralarida korrupsiyaga qarshi kurashish mumkin emas. shunga qaramay, korrupsiya keng tarqalgan muhitda, korrupsiya girdobiga botgan davlat organlarini tarqatib yuborish, undan qutulishning eng samarali radikal usullaridan biri bo‘lib tuyuladi. biroq,barcha amaldorlar ochko‘z,poraxo‘r bo‘lmasligi ham mumkin. buni ham hisobga olishga to‘g‘ri keladi. hozirgi kunda korrupsiyani kamaytirish borasida uchta falsafiy paradigmal yondashuv borligi ko‘zga tashlanadi. birinchisi, korrupsiyaga aloqador bo‘lganlarni qilmishiga yarasha jinoiy javobgarlikka tortish uchun yangi qonunlar qabul qilish va ularning ijrosini kat’iy tarzda amalga oshirishni ta’minlash. ikkinchisi, amaldorlarning korrupsiya batqog‘iga botib ketmasligi uchun qoida va qonunlarni buzmasdan turib,ularning daromadlarini ko‘paytirishga imkon beradigan iqtisodiy mexanizmlarni yaratishni yo‘lga qo‘yish. uchinchisi, bozorlar va raqobatning …

5 / 29

ilish idoralari ko‘pincha ijro etuvchi hokimiyat rahbariga, shuningdek byurokratik apparatga bo‘ysunsada, ammo shu bilan birga sezilarli darajada ichki nazoratni amalga oshirish bo‘yicha o‘z vakolotlariga ega bo‘ladi. shu tufayli korrupsiyaga qarshi kurashning falsafiy paradigmalarini amalga oshirishning asosiy usuli bo‘lgan ichki nazorat bugungi kunda asosiy,salmoqli,samarador o‘rinlardan birini egallab kelmoqda. 2. tashqi boshqaruv. bunga ijro hokimiyatidan yuqori darajada mustaqillikka ega bo‘lgan mexanizmlar kiradi. birlashgan millatlar tashkilotining 2003 yilda qabul qilingan “korrupsiyaga qarshi konvensiyasi”da korrupsiyaga daxldorligi uchun ogohlantirish,korrupsiyada ishtiroki uchun jinoiy ta’qib va tergov hamda amaliyot operatsiyalarini ishga solmaslik,jinoyat yo‘li bilan topilgan mablag‘larni qaytarish maqsadida hatlash,musodara qilishga yo‘naltirish bo‘yicha amal qiladigan mexanizmlar ko‘rsatib o‘tilgan. bunday mexanizmlar qatoriga kiruvchi mustaqil sud tizimining mavjudligi va uning qonunni buzgan byurokratni osongina va samarali sud qilishi,amalda korrupsiyaning potensial jozibadorligini keskin pasaytiradi. shu bilan bir qatorda so‘z va ommaviy axborot vositalarining erkinligi byurokratik apparatda korrupsiya holatlarini nazorat qilishning eng samarali vositalaridan biri hisoblanadi. tashqi nazorat erkin bozor iqtisodiyoti va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi falsafiy paradigmalar"

12-mavzu: korrupsiya –global muammo sifatida 1-§. korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi falsafiy paradigmalar kishilar jamiyat hayotida yuz berayotgan barcha jarayonlarni kuzatar ekan,ularga nisbatan xayrixoh yoki qarshi, yoki befarq munosabatda bo‘layotganliklarini ko‘rishimiz mumkin. shu nuqtai nazardan qaraganda korrupsiyaga qarshi kurash masalasida ham shunday munosabat mavjudligini kuzatish mumkin. biroq,korrupsiyaning jamiyat taraqqiyotining kushandasi ekanligini anglagan odamlar,bu illatga qarshi kurash bo‘yicha bir qator taktik usullarni qo‘llash va strategik yo‘nalishlarini belgilab olish borasida ilmiy-amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan ishlanmalarni falsafiy paradigmalar shaklida ishlab chiqqan holda hayotga joriy qilishga harakat qilmoqdalar. korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi fa...

This file contains 29 pages in DOCX format (85.0 KB). To download "korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi falsafiy paradigmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiyaga qarshi kurash bora… DOCX 29 pages Free download Telegram