o'simliklarni mikroklonlash usullari

DOCX 7 pages 20.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

13- laboratoriya mashg’uloti. o’simliklarni mikroklonlash usullari mashg’ulotning maqsadi: talabalarga o`simliklarni mikroklonlash usullari haqida ma’lumot berish, o`simliklarni mikroklonlash usullarini o’rgatish, mikroklonlash borasidagi ishlar o’rganib chiqish. biotexnalogiya metodini qollab o’simliklarni mikroklonal usulda kopaytirish usullarini o’rganish. nazariy qism: organizm va hujayrada struktura va jarayonlarni o’rganishda hozirgi kunda erishilayotgan yutuqlar organizmlarni ko’paytirishning yangi usullarini yaratish imkoniyatini bermoqda. bu kabi usullar an`anaviy usullarga qaraganda bir qancha afzalliklarga ega ekanligi isbotlanmoqda. genetik jihatidan ekish uchun bir xil meristema kulturasidan foydalanib virusdan holi bo’lgan o’simliklar olish, yuqori o’sish koeffisientini hosil qilish, tanlash davrining qisqa bo’lishi, o’simliklarning yuvenil fazadan reproduktiv fazaga o’tishining jadallashishi, bir muncha qiyin ko’payuvchi o’simliklarning ko’paytirilishi, butun yil davomida ishni davom ettirish, o’stirish maydoni tejalishi kabi bir qator imkoniyatlarni bermoqda. 60- yillarda fransuz olimi j.morel tomonidan birinchi orxideya o’simligidan regenrant o’simligi olindi. in vitro meristemalarni apikal qismini o’stirish usulidan foydalandi va birlamchi tadqiqot sifatida o’simliklarning yuqori meristematik hujayralaridan foydalanildi. o’simliklarni mikroklonal ko’paytirish jarayonini 4 ta …

2 / 7

aktivlashtirish; eksplant hujayra va to’qimalarda kurtaklarning paydo bo’lish mexanizmlarini o’rganish; somatik embriogenez jarayonlarni anglash; birlamchi va qayta ekiluvchi kallus to’qimasidan kurtaklarning rivojlanishi kuzatib o’rganishdan iboratdir.o’simliklarni mikroklonal ko’paytirishda o’simlikda mavjud bo’lgan meristema hujayaralarini aktivlash uslubi keng qo’llanilmoqda. bu ikki yo’l bilan amalga oshiriladi: a) poyaning yuqori meristemasini olib tashlash va in vitro garmonsiz muhitda novdalarni mikroqalamchalash usuli. b) ildiz bachkilarini rivojlantirishni indutsirlash uchun ozuqa muhitga sitokinin kabi ta'sirli moddalarni qo’shish orqali. bundan tashqari sitokinin sifatida 6-benzilaminopurin (bap) yoki 6-furfuril-aminopurin, shuningdek 2-izopenteniladenin va zeatindan foydalanish maqsadga muvofiqdir. bunday usul bilan yetishtirilgan novdalar onalik to’qimalaridan ajratiladi va ildiz meristemalari orqali novdalarning ko’proq hosil bo’lishi uchun yangi tayyorlangan ma’lum muhitda o’stiriladi. bugungi kunda yuqoridagi usullardan foydalanib, qishloq xo’jaligi o’simliklari, sabzavot-mevalar, texnik o’simliklar, subtropik va tropik o’slmliklar, dekorativ o’simliklarning virussiz ekish materiallari olish ishlari yo’lga qo’yilgan. ba'zi bir qishloq xo’jalik o’simliklari masalan kartoshka(solanum tuberosum) uchun mikroklonal ko’paytirish texnologiyasi ishlab chiqarishning asosini qilmoqda. o’simlikda mavjud bo’lgan …

3 / 7

n barcha makroelementlar (azot, oltingugurt, fosfor,kaliy, kalsiy, magniy va boshqalar) va mikroelementlar (bor, marganes, molibden, mis, rux, va boshqalar) hamda uglevodlar,vitaminlar, fitogormonlar yoki ularni sintetik analoglaridan foydalanish mumkin. ba’zi oziqa muhitlari, kazein gidrolizati, aminokislotalar edta (etilendiamintetrasirka kislota) va boshqa kerakli moddalar o’zida saqlaydi. ma’lumki fitogormonlar hujayralarni iyerarxiyasizlanishi va hujayra bo‘linishini kuchaytirish uchun kerak. shu boisdan ham kallusli to‘qimalar olish uchun mo‘ljallangan oziqa muhiti tarkibida albatta auksinlar (hujayra bo‘linishini kuchaytiruvchi) bo‘lishi talab etiladi. poya morfologiyasi taxlil qilib o’rganilganda muhit tarkibidagi auksinlar miqdorini kamaytirish yoki butunlay olib tashlash mumkinligi aniqlangan. aksincha gormon saqlamaydigan oziqa muhitida shish va o‘rganilgan to‘qimalar o‘sadi va rivojlanadi. auksin manbai sifatida oziqa muhitiga 2,4-dixlorfenoksi sirka kislota, indolil—3—sirka kislota (iuk), l—naftil sirka kislota (nuk) solinadi. yaxshi o‘suvchi kallus to’qimasini olish uchun ko‘proq 2,4—d dan foydalaniladi, chunki iuk, 2,4—d ga nisbatan 30 marotaba kuchsizligi aniqlangan. sun’iy oziqa muhitidagi auksinga yoki sitokinga biron garmon yoki ta’sir ettiruvchi qo‘shish uchun, sitokininning manbai …

4 / 7

gar-agar dengiz suv o‘tlaridan olinadigan polisaxarid hisoblanadi. vaqtdan unumli foydalanish maqsadida, makroelementlar va mikroelementlar eritmalari hamda vitaminlar va fitogormonlar nisbatan quyuqroq tayyorlanadi va sovuq sharoitda saqlanadi, hamda kerak bo‘lganda yana qaytadan bemalol suyultirilib ishlatiladi. tajriba kerkali asbob va reaktivlar: probirkalar, petri idishchalari, labaratoriya uskunlari, ozuqa muhtlari. ishning bajarilish tartibi: na’muna olinadigan o‘simlik organi, dastlab sovunli suv bilan chotkalar yordamida yuviladi va so’ngra distillangan suv bilan chayib tashlanadi, keyin esa bir necha sekund davomida 70 % li etanolga botirib olinishi kerak. urug‘lar esa spirtda 1-2 daqiqa ushlab turiladi. to‘qimalarga spirt bilan ishlov berish, uni tozalanish xossasidan tashqari, asosiy sterilizatsiya qiluvchi eritmani ta’sirini kuchaytirishi bilan xam bog‘liq. sterilizatsiyadan keyin o‘simlik ob’ektlari sterillangan suv bilan yaxshilab tozalab yuvib tashlanishi shart. tashqi sterilizatsiya eksplantni faqat tashqi infeksiyadangina ozod qiladi. agar eksplant to‘qimalari ichki infeksiyaga ega bo‘lsalar, ularga antibiotiklar bilan ishlov berish lozimdir. ayniqsa, bu kabi infeksiyalarga yirik tomirli tropik va subtropik o‘simliklar boy bo‘lishadi. …

5 / 7

a o‘ralgan idishlarni quruq issiq bilan alohida quritgich shkaflarida 160°s da 120 daqiqa davomida sterilizatsiya qilinishi shartdir. mashg’ulot davomida olingan xulosalar: mustahkamlash uchun nazorat savollari: 1. o’simliklarni mikroklonal ko’paytirish texnologiyasining tuzilishi haqida ma’lumot bering? 2. o’simliklar mikroklonal ko`paytirish qanday ahamiyatga ega? 3. o’simliklarni mikroklonal ko’pay tirish uchun kerak bo’ladigan fermentlar haqida ma’lumot bering? 4. in vitro usuli qandays usul hisoblanadi ? laboratoriya mashg’uloti yuzasidan topshiriq va vazifalar: adabiyotlar: 1. мирзарахметова д.т. основы биологической специфичности. услубий қўлланма. тошкент: узму. 2006. 112с. 2. davronov q. biotexnologiya: ilmiy va amaliy uslubiy asoslar.toshkent 2008 yil.504 bet. 3. mirzaraxmetova d.t., raximov m.m. «fermentlar muxandisligi» fanidan amaliy mashg’ulotlar o’tkazish buyicha uslubiy qo’llanma. toshkent: o’zmu. 2007. 56 b. laboratoriya mashg’ulotini mustahkamlash uchun test savollari: 1. qaysi bakteriyaning hujayradan tashqari polisaxaridi neftni ajratib olishda foydalaniladi? a.xantomonas sampestris b.thiobatsillus ferrooxydans s.chrombakterium violatseum d.zoolgotsa ramigera 2. transformatsiyada dnk ning nechta molekulasi ishtirok etadi? a.10000-1000 tadan 1ta b.100 tadan 2ta s.50 …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklarni mikroklonlash usullari"

13- laboratoriya mashg’uloti. o’simliklarni mikroklonlash usullari mashg’ulotning maqsadi: talabalarga o`simliklarni mikroklonlash usullari haqida ma’lumot berish, o`simliklarni mikroklonlash usullarini o’rgatish, mikroklonlash borasidagi ishlar o’rganib chiqish. biotexnalogiya metodini qollab o’simliklarni mikroklonal usulda kopaytirish usullarini o’rganish. nazariy qism: organizm va hujayrada struktura va jarayonlarni o’rganishda hozirgi kunda erishilayotgan yutuqlar organizmlarni ko’paytirishning yangi usullarini yaratish imkoniyatini bermoqda. bu kabi usullar an`anaviy usullarga qaraganda bir qancha afzalliklarga ega ekanligi isbotlanmoqda. genetik jihatidan ekish uchun bir xil meristema kulturasidan foydalanib virusdan holi bo’lgan o’simliklar olish, yuqori o’sish koeffisientini hosil...

This file contains 7 pages in DOCX format (20.0 KB). To download "o'simliklarni mikroklonlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklarni mikroklonlash usu… DOCX 7 pages Free download Telegram