o'simliklarni morfoekologik tavsiflash

PPT 50 pages 12.2 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.2 MB

File type PPT

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

slayd 1 o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 mavzu: o'simliklarni morfoekologik tavsiflash. to'pgullar xaqida umumiy tushuncha to'pgullar haqida umumiy tushuncha kamdan-kam o'simliklarda (na'matak, qizg'aldoq, lola, peongul, magnoliya va bosh.) gullar yakka-yakka bo'lib joylashadi. aksariyat o'simliklarda esa, gullar bir-birining yonida bir nechtadan to'plangan bo'ladi. gul chiqargan shoxlarda tipik vegetativ barglar bo'lmasdan, faqat qoplag'ich barglar bilan gulyonbargchalargina bo'ladi, bunday shoxlar to'pgullar deb ataladi. o'simliklarning to'pgullari to'pgullar – ma'lum bir tartibda bir-biriga yaqin joylashgan gullar guruhidir. yopiq urug'li o'simliklarning to'pgullar hosil qilishi evolyutsion jarayon natijasi bo'lib, o'simliklarning changlanish jarayonida bir qancha afzallik tomonlari mavjud: 1. oziq moddalarni tejash maqsadida kichraygan gullarning bir to'da bo'lib joylashishi changlovchi hasharotlarga yaqqol ko'rinadigan ixcham guruhlarga birlashishiga; 2. to'pgullarda gullarning birin-ketin, navbat bilan, uzoq muddat gullashiga; 3. to'pgullarda gullarning shamol yordamida chetdan changlanishini osonlashtiradi. to'pgullar to'pgullarning shakli, kattaligi va ulardagi gullarning soni har …

2 / 50

o'xtaydi. gullab meva hosil qilib bo'lgandan keyin novdaning shu qismi qurib, uzilib tushadi. to'pgullarning tuzilishi to'pgullar tuzilishi jihatidan o'simliklarning vegetativ qismidan bir qancha belgilari bilan farq qiladi. novdalarning gullash davriga o'tishi, uning kuchli o'sishi va yangi shaklning paydo bo'lishi bilan birga boradi. to'pgulli novdalarda vegetativ barglar bo'lmaydi, faqat qoplag'ich barglar bilan gulyonbargchalargina bo'ladi. 1. to'pgullarni gulyonbarglarning bo'lishi – bo'lmasligiga qarab: a) frondoz (gul oldi barglari yirik, yashil rangda) b) brakteoz (gul oldi mayda tangacha barglardan iborat) v) yalang'och yoki ebrakteoz to'pgullarga (gul oldi barglari rivojlanmagan) bo'ladi. gulyonbarglarining joylashishlariga ko'ra to'pgullarning tiplari a-frondoz, b-frondulyoz, v-brakteoz, g-yalang'och yoki ebrakteoz to'pgullar. to'pgullarni ikkita guruhga ajratish mumkin: 1. botrik (yun. «botris»-shingil) yoki ratsemoz (lot. «ratsemos»-shingil) to'pgullar; 2. tsimoz (yun. «kyuma»-to'lqin) to'pgullar. botrik yoki monopodial to'pgullarda gullar to'pgulning birinchi tartib o'qida joylashgan bo'lsa oddiy monopodial to'pgul, aksincha, gullari ikkinchi yoki uchinchi tartibdagi o'qiga o'rnashgan bo'lsa murakkab monopodial to'pgul deyiladi. oddiy monopodial to'pgullar shingil-smorodina va oq …

3 / 50

likdagi gulbandlari bir joydan chiqadi (piyoz, olcha). oddiy monopodial to'pgullar qalqoncha to'pgullarda ostki gullarning gulbandi ustki gullarnikiga qaraganda uzun bo'ladi (nok, olma). oddiy monopodial to'pgullar so'ta to'pgullarda asosiy o'q seret bo'lib, gullar bandsiz joylashadi (anturium, makkajo'xori). oddiy monopodial to'pgullar boshcha to'pgullarda asosiy o'q juda qisqarib ketgan bo'lib, unda gullari bandsiz yoki yaxshi rivojlanmagan band bilan zich joylashgan (sebarga, skabioza). oddiy monopodial to'pgullar savatcha to'pgullarda asosiy o'q yassi yoki konussimon kengaygan bo'lib, gullari bandsiz joylashgan (kungaboqar, sachratqi, qoqi, bo'tako'z). gullar akropetal holatda ochiladi: avval chetki gullar, so'ngra o'rta qismdagi gullar ochiladi. murakkab monopodial to'pgullar: 1) murakkab boshoq – monopodial shoxlangan asosiy o'qda ikkinchi tartibli o'q bo'lib, oddiy boshoqlar joylashadi (bug'doy, arpa). 2) murakkab shingil – uzun monopodial asosiy o'qda ikkinchi tartibli oddiy shingillar joylashadi (qashqarbeda). 3) murakkab soyabon – asosiy o'qning yuqorigi tomoni qisqargan bo'lib, undagi gulyonbarglarning qo'ltig'ida oddiy soyabonlar joylashadi (sabzi, ukrop). 4) ro'vak – ro'vak to'pgulda ko'p sonli yon …

4 / 50

sh). murakkab monopodial to'pgullar: ro'vak to'pgulda ko'p sonli yon o'qlar joylashgan bo'lib, pastki qismlaridagi o'qlari yuqoridagilari-ga qaraganda kuchli shoxlanadi (sholi, siren). tsimoz yoki simpodial to'pgullar: a-monoxaziy: 1-oddiy monoxaziy; 2-ilonizi; 3-gajak b-dixaziy: 4-oddiy; 5-ikki karra dixaziy 6-uch karra v-pleyoxaziy: 7-oddiy pleyoxaziy; 8-ikki karra pleyoxaziy; 9-tirs shaklidagi pleyoxaziy. tsimoz yoki simpodial to'pgullar: monoxaziy: 1) ilonizi - asosiy o'qning uchi gul bilan tugaydi va keyin o'smaydi. guldan pastda paydo bo'lgan ikkinchi tartibli o'qlar asosiy o'qning bir gal o'ng tomonida bir gal chap tomonida rivojlanib gul bilan tugaydi (gladiolus, gulsapsar). 2) gajak to'pgulda – asosiy o'q bitta gul bilan tugaydi, yon o'qlar asosiy o'qning faqat bir tomonida paydo bo'ladi va gul bilan tamomlanadi. uchki tomoni esa ichiga qarab qayrilib boradi. tsimoz yoki simpodial to'pgullar: dixaziy: dixaziy - to'pgulda asosiy o'q gul bilan tugaydi, guldan pastki bo'g'imda qarama–qarshi yoki ketma-ket ikkita ikkinchi tartibli yon o'qlar hosil bo'ladi. bularning uchi ham gul bilan tugaydi. ikkinchi tartibli …

5 / 50

l deb ataladi. monopodial yoki ochiq to'pgullar ba'zi o'simliklarning apikal meristemasi vegetativ holatda bo'lib, ochiq to'pgullar deyiladi. ochiq to'pgullarda gul pastdan yuqoriga qarab akropetal ochiladi. yopiq (1) va ochiq (2) to'pgullar: a - uchi gul bilan tugagan to'pgul, b – uchki qismi gul bilan tugamagan to'pgul, v – gulyonbarglari. bu qanday to'pgul? murakkab monopodial to'pgul murakkab monopodial to'pgul

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklarni morfoekologik tavsiflash"

slayd 1 o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 mavzu: o'simliklarni morfoekologik tavsiflash. to'pgullar xaqida umumiy tushuncha to'pgullar haqida umumiy tushuncha kamdan-kam o'simliklarda (na'matak, qizg'aldoq, lola, peongul, magnoliya va bosh.) gullar yakka-yakka bo'lib joylashadi. aksariyat o'simliklarda esa, gullar bir-birining yonida bir nechtadan to'plangan bo'ladi. gul chiqargan shoxlarda tipik vegetativ barglar bo'lmasdan, faqat qoplag'ich barglar bilan gulyonbargchalargina bo'ladi, bunday shoxlar to'pgullar deb ataladi. o'simliklarning to'pgullari to'pgullar – ma'lum bir tartibda bir-biriga yaqin joylashgan gullar guruhidir. yopiq urug'li...

This file contains 50 pages in PPT format (12.2 MB). To download "o'simliklarni morfoekologik tavsiflash", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklarni morfoekologik tav… PPT 50 pages Free download Telegram